Zaterdag 08/05/2021

Italië moet bank van ondergang redden

Het zou niet meer gebeuren, maar dit weekend wordt vrijwel zeker opnieuw een Europese bank gered op kosten van de belastingbetaler. De Monte dei Paschi di Siena (MPS), de derde bank van Italië, heeft een kapitaalinjectie van de Italiaanse staat nodig om overeind te blijven.

De verwachting is dat de Italiaanse regering via een noodwet of een decreet de gedeeltelijke nationalisering van de bank mogelijk maakt. Reden van de overhaast ogende stap is dat gisteren bekend werd dat de Europese Centrale Bank de Italiaanse bank geen tijd meer gunt om zelf te blijven zoeken naar private kapitaalverschaffers. De Monte dei Paschi di Siena heeft dringend 5 miljard euro nodig voor een herkapitalisatieplan dat is opgesteld door Mediobanca en JP Morgan. Daar is nog maar 1 miljard euro van binnen.

De Italiaanse bank had met ruggensteun van de ECB tot 20 januari willen blijven zoeken. De ECB vindt dit uitstel nu zinloos. Een van de grootste kandidaten om de bank te helpen - het staatsinvesteringsfonds van Qatar - heeft er geen zin meer in, nadat Italië afgelopen zondag heeft besloten nee te zeggen tegen een grondwetswijziging. Daarna besloot premier Renzi af te treden.

Er is geen uitzicht dat voor 20 januari voor deze regeringscrisis een oplossing wordt gevonden. Daarnaast dreigt een bankrun, waardoor de problemen verder worden vergroot.

De koers van Monte dei Paschi di Siena daalde gisteren zo snel dat die op de beurs van Milaan tot drie keer toe werd stilgelegd. Intussen overlegde de top van de bank met de regering, met name met minister van Economische Zaken Pier Carlo Padoan.

De eurozone heeft juist de vrijheid beperkt om staatssteun te geven aan zogeheten systeembanken, die te belangrijk zijn om bankroet te gaan (too big to fail). Hiermee moet worden voorkomen dat belastingbetalers blijven opdraaien voor het redden van banken: bail-out.

Volgens de nieuwe regels moeten eerst de partijen bloeden die een direct belang hebben in de bank: aandeelhouders, obligatiehouders, andere schuldeisers en spaarders met een inleg van meer dan 100.000 euro. Dat heet de bail-in.

Subtiel ingekleed

Daar doet zich in het geval van de Italiaanse bank een probleem voor: de MPS heeft tienduizenden kleine obligatiehouders die als pensioenvoorziening hun geld hebben geïnvesteerd. Als die allemaal hun geld kwijtraken, kan dat leiden tot enorme maatschappelijke onrust.

Daarom wordt naar een soort van compromis gezocht waarbij de kleine obligatiehouders worden gecompenseerd. Voordat de financiële markten maandag opengaan, zou hierover een akkoord moeten zijn bereikt.

Een andere mogelijkheid is dat de bank steun vraagt bij het Europese Stabiliteits Mechanisme (ESM), die financiële instellingen met noodleningen kan bijspringen. Het ESM stelt aan dergelijke leningen strikte voorwaarden. En daar lijkt de Italiaanse bank niet aan te kunnen voldoen. Daarom lijkt nationalisering de enige oplossing, hoewel die subtiel zal worden ingekleed om precedenten te voorkomen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234