Zaterdag 20/07/2019

Vluchtelingen

"Italië en EU spelen onder één hoedje met Libische kustwacht"

De Libische kustwacht brengt 147 bootvluchtelingen terug naar Libië. Beeld AFP

Zeventien Afrikaanse overlevenden van een scheepsramp voor de Libische kust dreigen een bom te leggen onder de overeenkomst die Italië en de EU met Libië hebben gesloten om migranten op weg naar Europa tegen te houden. Die is geslaagd, maar omstreden.

Twee mensenrechtenorganisaties beschuldigen Italië, op basis van de getuigenissen van de zeventien Afrikanen, ervan migranten illegaal 'terug te duwen' naar Libië, waar ze vervolgens worden opgesloten, gemarteld, uitgebuit of als slaaf doorverkocht. De aanklacht is neergelegd bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en is bedoeld om de legitimiteit van de afspraak tussen Europa en Libië te toetsen.

Sinds de EU en Italië de Libische kustwacht met geld en hulpmiddelen steunen, is het aantal migranten dat de oversteek naar Europa waagt fors gedaald. Er bestaan echter grote zorgen over het lot van de onderschepte migranten die – mogelijk met medeweten van de Libische autoriteiten – in detentiekampen ten prooi vallen aan mishandeling en mensenhandel.

Volgens Global Legal Action Network (GLAN) en de Association for Juridical Studies on Immigration (ASGI), die de zaak bij het Hof hebben aangekaart, maken Italië en de Europese Unie zich schuldig aan het 'uitbesteden van mensenrechtenschendingen' door de Libische kustwacht te ondersteunen met middelen en instructies. "De Italiaanse autoriteiten besteden aan Libië uit wat hen zelf is verboden te doen: mensenlevens op het spel zetten en migranten blootstellen aan extreme vormen van mishandeling", zegt GLAN-jurist Violeta Moreno-Lax in een toelichting.

De twee organisaties baseren hun zaak op een incident in november vorig jaar. Toen probeerde de Duitse hulporganisatie SeaWatch 130 migranten van een rubberen bootje te redden om hen in veiligheid te brengen in Italië. De Libische kustwacht stak een stokje voor de reddingsactie en nam een deel van de migranten terug naar Libië. In de chaos verdronken twintig migranten, en een man uit Sierra Leone werd van zijn tienjarige zoon gescheiden.

Uit een reconstructie van het incident door het forensisch oceanografisch instituut van London University blijkt dat het Libische schip net was gedoneerd door de Italianen en bovendien instructies ontving van het reddingscoördinatiecentrum op de Middellandse Zee (MRCC) in Rome. Het instituut stelde ook vast dat de migranten in Libië waren gemarteld, verkracht en in twee gevallen 'doorverkocht'.

De zaak voor het Europese Hof komt net op het moment dat het aantal bootjes op de Middellandse Zee weer fors toeneemt. De afgelopen dagen werden ruim zevenhonderd migranten gered voor de Libische kust. In Spanje werden vierhonderd migranten onderschept die uit Marokko waren overgevaren.

Hel op aarde

Volgens mensenrechtenorganisaties staan de Italianen de Libische kustwacht toe om steeds verder in internationale wateren te opereren om migranten terug te kunnen nemen. Dit is in strijd met het Vluchtelingenverdrag dat het terugzenden naar gebieden waar mensen voor hun leven moeten vrezen, verbiedt. Een woordvoerder van de Europese Commissie ontkende in De Standaard "mensen terug te sturen naar Libië" en zei alle in internationale wateren geredde migranten naar Italië te brengen.

Volgens Karline Kleijer van Artsen zonder Grenzen (AzG) maakt Italië wel degelijk afspraken met de Libische kustwacht in internationale wateren. "Ze laten migranten urenlang dobberen op zee om te voorkomen dat wij hen naar Italië brengen. Mensen worden doelbewust in gevaar gebracht om politiek beleid uit te voeren en willens en wetens naar Libische detentiekampen gestuurd, waarvan iedereen weet dat het de hel op aarde is."

Afgelopen weekeind moesten 105 geredde migranten nog dertig uur wachten voordat AzG toestemming kreeg om hen naar Italië te brengen. De Libische kustwacht had eerder in internationale wateren geprobeerd te verhinderen dat de migranten werden gered door de Spaanse hulporganisatie Proactiva Open Arms.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden