Donderdag 01/10/2020

Italiaanse regering wil oudste bank ter wereld redden

De Italiaanse regering werpt Banca Monte dei Paschi di Siena een reddingsboei toe. De oudste bank ter wereld krijgt 'voor maximum 2 miljard euro' noodhulp.

De toekenning van staatssteun aan de legendarische financiële instelling komt niet als een verrassing. Al weken gonsde het van de geruchten dat de bank het hoofd niet boven water zou kunnen houden zonder een reddingsboei van de overheid.

Financieel wanbeheer en dure overnames brachten de bank in de problemen. Van Europa moet Banca Monte dei Paschi di Siena, kortweg MPS, tegen eind deze maand 3,3 miljard euro extra kapitaal vergaard hebben. De bank zal daar nu in slagen dankzij de steun van de overheid.

Desinvesteringen en herschikkingen dichtten al een deel van de kloof, de Italiaanse overheid past de rest nu bij. Het is niet de eerste keer dat Rome ter hulp schiet. In totaal zal de bank voor 3,9 miljard euro in het krijt staan bij de staat.

De in 1472 opgerichte financiële instelling wordt algemeen gezien als de oudste nog actieve bank ter wereld. Ze werd op verzoek van de toenmalige zelfstandige Italiaanse republiek Siena boven de doopvont gehouden als pandjeshuis ('monte pio'), om de armen van de streek door de economische crisis die toen woedde te helpen. Al snel groeide ze uit tot een volwaardige bank.

Het tweede deel van haar naam ontleent ze aan een charter uit 1624, waardoor de bankklanten staatswaarborg kregen voor hun deposito's. Die werd verleend door groothertog Ferdinand II van Toscane, die daarvoor de opbrengst van staatslanderijen, bekend als de 'Paschi', aanwendde.

Bij de Italiaanse hereniging in de 19e eeuw was Banca Monte dei Paschi een van de grootste banken van het land. Dat is ze nu trouwens nog steeds. Het is na UniCredit en IntesaSanpaolo de grootste speler op de Italiaanse financiële markt.

Het bedrijf heeft ook een reeks buitenlandse vestigingen, onder meer in België. Banca MPS is sinds 1992 in ons land actief. Ze stelt hier ruim 100 mensen tewerk. Vorig jaar realiseerde de bank in België een nettowinst van 3,8 miljoen euro.

De bijna-ondergang van de oudste bank ter wereld is vooral een drama voor het Toscaanse stadje Siena. Het kloppende hart van de bank bevindt zich op de Piazza del Campo, het schelpvormige marktplein van de stad. In het Palazzo Sansedoni is de Fondazione Monte dei Paschi di Siena gevestigd. De stichting is met 36 procent hoofdaandeelhouder van de bank.

De Fondazione MPS is Siena en Siena is de Fondazione MPS. De kunstcollecties, de luchthaven, een biotechvallei, de restauratie van San Gimignano, de paarden voor de legendarische palio op de Campo, en ga zo maar door: telkens is de stichting gulle sponsor. Met dank aan de dividenden van de Banca MPS. Een lokale boutade zegt dat de 60.000 inwoners in drie categorieën in te delen zijn: zij die voor MPS werken, zij die studeren om ervoor te werken en zij die er een pensioen van krijgen .

Financiële zombie

Achter de barokke façade van het Palazzo Sansedoni huist nu al enkele jaren een pijnlijke realiteit. De Banca MPS is een financiële zombie en de Fondazione MPS zit zonder dividendenstroom van de Banca.

Dat kan de stichting zichzelf verwijten. Als grootaandeelhouder stemde ze ermee in om in 2007, op de top van de markt, 9 miljard uit te trekken om Banca Antonveneta over te nemen van Santander.

Onlangs viel het Milanese gerecht nog binnen in het Palazzo Sansedoni, omdat stichting en bank blijkbaar zo gretig waren in hun expansie dat ze het niet zo nauw namen met de boekhouding. Die grootheidswaanzin zadelde de bank en de stichting op met massa's schulden. Bovendien torst de Banca MPS nog een portefeuille van 32 miljard euro stilaan toxisch Italiaans staatspapier.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234