Woensdag 22/03/2023

Midden-Oosten

Israël kiest voor ramkoers

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu.  Beeld EPA
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu.Beeld EPA

Door de bouw van nieuwe woningen in Palestijns Oost-Jeruzalem kiest Israëlisch premier Benjamin Netanyahu voor de confrontatie, enkele dagen nadat de Veiligheidsraad zijn nederzettingenbeleid veroordeelde. Het is een gevaarlijke strategie, die de 'tweestatenvrede' definitief kan kelderen.

Maarten Rabaey

Het stadsbestuur van Jeruzalem zal 618 wooneenheden voor Israëlische joden laten bouwen in Palestijns Oost-Jeruzalem. Tegelijk liggen plannen klaar voor 5.000 andere appartementen. De aankondiging is een provocatie aan het adres van de Veiligheidsraad, die vorige week een resolutie aannam die Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem "een flagrante schending noemde van het internationaal recht".

Netanyahu is vooral woest op president Obama, omdat de historische onthouding van de VS de resolutie mogelijk maakte. Hij slaat de resolutie desondanks in de wind omdat hij zich gesteund voelt door verkozen VS-president Donald Trump.

Toch speelt Netanyahu een gevaarlijk spel door het internationaal recht te tarten, waarschuwt zelfs de Israëlische krant Haaretz. "Israël dreigt diplomatieke relaties te vernietigen met landen, waaronder bondgenoten", verwijzen ze naar Netanyahu's weigering om de Britse premier May te ontmoeten. "Netanyahu sluit kanalen voor dialoog met landen die Israël nu en in de toekomst nodig heeft." Ze vrezen zelfs dat hij het land "in de afgrond sleurt".

Totale boycot

Hamvraag is hoe de Palestijnen gaan reageren. De Palestijnse Autoriteit (PA) reageert vooralsnog beheerst. Zij willen de resolutie gebruiken als hefboom om te pleiten voor een totale boycot op producten uit bezette gebieden, voor een rechtszaak bij het Internationaal Strafhof, of bij andere rechtbanken waar verdreven Palestijnen schadeclaims kunnen indienen voor vernielde eigendommen. Zo raakte gisteren nog bekend dat Israël voor elk nieuw bouwwerk in de 'C'-zone van de Westelijke Jordaanoever 18 Palestijnse structuren vernielt. "Hopelijk wordt 2017 het jaar waarin de bezetting eindigt", zei de Palestijnse buitenlandminister Maliki volgens The New York Times.

Alleen staan tussen deze hoop en de realiteit volgens de Israëlische vredesorganisatie Peace Now 386.000 Israëlische inwoners van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en 208.000 in Oost-Jeruzalem, een aantal dat alleen al tijdens Obama's ambtstermijn met 100.000 mensen aangroeide. Een 'tweestatenoplossing', met Israëli's en Palestijnen teruggetrokken achter de historische grenzen voor 1967, lijkt daarmee verder dan ooit.

Nieuwe intifada?

Dreigt dan een herhaling van het verleden waarbij de woede van de Palestijnen op een dag zijn uitlaatklep zal vinden in een nieuwe intifada? Analiste Brigitte Herremans (Broederlijk Delen/Pax Christi) meent van niet. "Dat zie ik niet snel gebeuren omdat de PA daar veel te verliezen bij heeft. In tegenstelling tot de vorige opstand hebben de gewapende groepen ook niet de capaciteit door veiligheidssamenwerking tussen Israël en de PA. Helaas blijft individueel geweld door de groeiende frustraties wel mogelijk."

Een andere reden dat Netanyahu niet botst op nieuwe politieke demarches is omdat de PA intern verwikkeld is in een bittere strijd om de opvolging van huidig PA-leider Mahmoud Abbas, die autoritaire trekjes niet schuwt.

Herremans: "Meer Palestijnen zijn nu bezig met het democratisch deficit en de splitsing tussen Fatah en Hamas binnen de PA dan met het vredesproces met Israël. De Palestijnse bevolking rekent haar leiders zelfs aan dat ze niet goed met Israël onderhandelden. Wijlen PLO-leider Yasser Arafat trok zonder kaarten naar de onderhandelingen voor het Oslo-akkoord. Het gevolg is dat Israël bepaalde zones behield, en begreep dat ze er nooit weg moesten. Er zijn dus verschillende interpretaties van hetzelfde akkoord."

De huidige resolutie kan volgens Herremans wel aangegrepen worden om duidelijkheid te scheppen. "We lijken op een moment van de waarheid beland. Voor het vredesproces zijn de nederzettingen een kanker geworden. Het enige positieve nu is dat de buitenwereld erkent dat het zo niet verder kan. Er moeten keuzes worden gemaakt. Helaas zijn de geesten aan Israëlische kant niet rijp om land op te geven voor een Palestijnse staat."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234