Dinsdag 13/04/2021

Vier vragenIsraël

Israël heeft al meer dan kwart van bevolking ingeënt en begint nu al jongeren te vaccineren: hoe doen ze dat?

De 16-jarige Jonathan krijgt zijn eerste dosis van het vaccin tegen het coronavirus. Beeld AFP
De 16-jarige Jonathan krijgt zijn eerste dosis van het vaccin tegen het coronavirus.Beeld AFP

Israël geeft iedereen het nakijken bij het vaccinatieproces. Volgens de laatste gegevens heeft 28,4 procent van de bevolking al een eerste dosis gekregen, goed voor bijna 2,5 miljoen personen in totaal. Vanaf vandaag kunnen zelfs de eerste jongeren een prik tegen het coronavirus krijgen. Het eerste Europese land is Malta, met... 3,74 procent ingeënte personen. België haalt voorlopig een schamele 1,41 procent. Hoe heeft Israël dat voor elkaar gekregen? Met een goede organisatie en een stevige portefeuille, zo blijkt.

De supersnelle vaccinatiecampagne van Israël ging op 20 december van start. De avond voordien had premier Benjamin Netanyahu live op tv als allereerste de inenting gekregen. Op de eerste officiële dag kwamen de president, de stafchef van het leger en het personeel van de zorgsector aan de beurt. Vanaf dag twee was het aan de zestigplussers en de risicogroepen.

Nu - bijna vijf weken later - breekt een nieuwe fase aan. Leeftijd speelt niet langer een doorslaggevende rol, waardoor ook 16- tot 18-jarigen welkom zijn in de vaccinatiecentra. Ze moeten daarvoor wel toestemming krijgen van hun ouders. Ook veertigplussers mogen zich melden. Israël zit met deze straffe cijfers duidelijk voor op schema.

Hoe doet Israël het?

Wel, om te beginnen heeft Israël een goed ontwikkeld en gedigitaliseerd gezondheidssysteem. Iedereen van 18 jaar en ouder moet zich aansluiten bij één van de vier ziekenfondsen van het land. Zodra het vaccin beschikbaar wordt, krijgen de mensen die er op dat moment voor in aanmerking komen een berichtje met de vraag om een afspraak te maken voor de inenting. Vaak is dat de volgende dag al.

Aanvankelijk waren er alleen grote vaccinatiecentra op centrale plaatsen, maar daar komen er nog heel wat kleine bij. Tegen eind deze week moeten er zo’n 250 centra actief zijn in het hele land.

“De vaccinatiecampagne wordt echt als een oorlog behandeld en Israël is daar zeer ervaren in”, zegt professor Allon Moses van het departement klinische microbiologie en besmettelijke ziekten van de Hadassah Medical Organisation (HMO) in The Telegraph. “De ziekenhuizen zijn betrokken, net als de gemeenschapsklinieken. Het leger heeft 700 paramedici vrijgemaakt om te helpen met het inenten. Het lijkt erg op oorlog. Er is een vijand, we hebben de juiste munitie. We moeten het gewoon voor elkaar krijgen.”

Hoe komen ze aan de nodige vaccins?

De Israëlische regering betaalt stevig om een voortrekkersrol te spelen. Per vaccin van Pfizer-BioNtech of Moderna wordt zo’n 39 euro op tafel gelegd. Ter vergelijking: Europa betaalt 12 euro voor een Pfizer-vaccin en 15 euro voor een Moderna-vaccin. In ruil voor zoveel financieel engagement is het land verzekerd van honderdduizenden dosissen per week.

In de deal met Pfizer sprak Netanyahu ook af dat Israël als ‘testcase’ zou dienen. Hoe sneller een land het effect van de vaccins kan meten, hoe wijzer ook een producent wordt. Medische data worden daarom anoniem gedeeld.

Ondanks de vaccinatielawine piekte het aantal besmettingen in Israël twee weken geleden echter. Onder meer de gemuteerde en meer besmettelijke Britse variant zou mee aan de basis liggen. Veel Israëli’s hielden zich ook niet aan de reisbeperkingen die sinds de lockdown van 27 december van kracht zijn. Ook de ‘social distancing’ bleek al te vaak een maat voor niets. Verwacht wordt nu wel dat vanaf 1 februari de regels weer versoepeld zullen worden.

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Wat is de aanpak als je eenmaal gevaccineerd bent?

Wie ingeënt is met een dubbele dosis van het vaccin, zal - net als mensen die hersteld zijn van een besmetting met Covid-19 - een zogenaamd ‘groen paspoort’ kunnen krijgen. Dat geeft je een aantal vrijheden terug voor een periode van zes maanden. Zo zal je weer naar culturele - en sportevenementen kunnen en waarschijnlijk zal je er ook weer mee op restaurant en café mogen en een bezoek mee mogen brengen aan winkel- en fitnesscentra.

Met die aanpak hoopt de regering zo veel mogelijk mensen te overtuigen om zich te laten inenten, zodat de economie weer zo snel mogelijk open kan. Mensen die een negatieve test afleggen kunnen een ‘tijdelijk groen paspoort’ krijgen, dat 72 uur geldig zal zijn.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Kunnen wij er iets van leren?

België is qua oppervlakte en aantal inwoners te vergelijken met Israël. Maandag werd de eerste vaccinatie tegen het coronavirus gezet in ons land, maar het zal tot eind februari - twee maanden dus - duren voor we de eerste 300.000 landgenoten (in onze woon-zorgcentra) ingeënt hebben. Kan dat bij ons ook niet sneller?

“Ons tempo wordt helemaal bepaald door het tempo waarmee de vaccins aangeleverd worden”, vertelt viroloog Marc Van Ranst. “Dat is hetzelfde in alle Europese lidstaten, omdat we deelnemen aan een Europese aankoop. Het voordeel is dat we heel veel vaccins hebben kunnen aankopen - België heeft een engagement voor ongeveer dertig miljoen doses (van een aantal vaccins zijn wel twee doses nodig, red.) - en dat we ze aan een scherpere prijs konden krijgen. Landen als Israël en het Verenigd Koninkrijk waren sneller om het vaccin goed te keuren en met de inentingen te beginnen, maar zij hebben op een andere manier met de betrokken firma’s onderhandeld en zullen er ook minder scherpe prijzen voor betalen.”

Of hij een ‘groen paspoort’ voor iedereen die gevaccineerd is een goed idee zou vinden in België? “Op dit moment ligt het nog niet op tafel. Het is niet redelijk om dat in te voeren als nog niet iedereen de kans gekregen heeft om zich te laten vaccineren. Het beeld wordt anders als de vaccinatiecampagne is afgerond. Dan kan je aan het wel of niet hebben van een vaccinatiebewijs bepaalde consequenties koppelen. Een beetje zoals je niet in bepaalde Afrikaanse landen binnen raakt als je niet gevaccineerd bent voor gele koorts.”

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234