Woensdag 18/05/2022

Isolement van Oostenrijk lijkt ten einde

De Europese sancties tegen Oostenrijk moeten worden opgeheven want ze leiden nergens toe. Zo klinkt het oordeel van de 'drie wijzen', de EU-afgevaardigden die zich over de politieke situatie in het alpenland bogen. De drie, die de regering-Schüssel op 'niets ernstigs bezwarends' konden betrappen, legden hun bevindingen gisteravond aan de Franse president Jacques Chirac voor.

Brussel / Madrid

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

In februari plaatste de Europese Unie Wenen in politieke en diplomatieke quarantaine nadat daar de extreem-rechtse Vrijheidspartij (FPÖ) van Jörg Haider mee aan de macht gekomen was. De drie wijzen - de Finse ex-president Martti Ahtisaari, de Spaanse ex-minister van Buitenlandse Zaken Marcelino Oreja en Jochen Frowein, de directeur van het Duitse Max Planck Instituut voor Publiek Recht - noemen de FPÖ nu "een rechts-populistische partij met radicale elementen". Volgens hun rapport heeft geen van de FPÖ-ministers in de Oostenrijkse regering zich xenofoob, racistisch of discriminerend gedragen. Het conservatief-populistische kabinet van Wolfgang Schüssel valt dan ook "niets ernstig bezwarends" te verwijten.

In lijn met wat de Oostenrijkse bevolking zelf vraagt, incluis de oppositiepartijen, wier voorzitters vorige lente nog bij de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel kwamen aankloppen, bevelen de drie wijzen dus de opheffing van de sancties aan. In de Europese Unie hadden verscheidene lidstaten zich daar al voorstander van getoond en dreigde de zaak gaandeweg tot onenigheid te leiden. De Oostenrijkers konden er dan weer niet van overtuigd worden dat de maatregelen van de veertien niet tegen henzelf maar tegen hun regering gericht waren.

Zó moeilijk had de EU het Schüssel nochtans niet gemaakt: grosso modo werden de officiële bilaterale contacten gewoon op een lager pitje gezet en weigerden enkele EU-ministers met Oostenrijkse excellenties op de familiefoto te staan. Van een economische of toeristische boycot was allesbehalve sprake. Toch dreigde Schüssel ermee de sancties aan een referendum te toetsen en de Unie lik op stuk te geven, bijvoorbeeld door belangrijke Europese beslissingen (de uitbreiding naar het oosten, de hervorming van de instellingen etcetera) te blokkeren.

De patstelling was dus reëel en er moest, "in het belang van alle partijen", een uitweg gevonden worden. Ten slotte werd een comité van wijzen aangesteld. Hun opdracht bestond erin "de evolutie en politieke aard van de FPÖ" te onderzoeken en op basis daarvan een advies te formuleren.

Afgezien van het feit dat de ministers van de Vrijheidspartij, op de zacht bekritiseerde minister van Justitie na, het er behoorlijk afbrengen, hebben de wijzen ook nog enkele complimentjes voor Wenen over: "De Oostenrijkse regering leeft de Europese waarden na", citeert de krant El País, die het wijzenverslag donderdag al kon inkijken. "Het respect van de regering, vooral dat voor de rechten van minderheden, vluchtelingen en migranten, moet niet onderdoen voor dat van andere EU-lidstaten." En nog: "Op bepaalde vlakken, in het bijzonder waar het over de rechten van de nationale minderheden gaat, kan het Oostenrijkse niveau als hoger beschouwd worden dan dat van veel andere EU-landen."

Is er dan echt geen vuiltje aan de lucht? Vertelt de Raad van Europa nonsens als haar Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) de situatie van minderheden en buitenlanders in Oostenrijk als drastisch verslechterd bestempelt? Ook weer niet. Volgens de drie wijzen bestaat het risico dat nationalistische elementen in het land de bovenhand krijgen. Het blijft bijgevolg uitkijken naar de manier waarop de FPÖ campagne voert: "De Vrijheidspartij heeft in haar kiescampagnes op xenofobe sentimenten gespeeld en heeft daarmee een klimaat geschapen waarin uitingen die manifest tegen vreemdelingen gericht zijn, normaal geworden zijn. Dit stemt tot grote ongerustheid."

Drie wijzen: 'Oostenrijkse regering heeft respect voor de rechten van minderheden, vluchtelingen en migranten en moet niet onderdoen voor andere EU-landen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234