Zondag 24/01/2021

Strijd tegen IS

IS zal mediastrategie niet wijzigen, integendeel

Beeld ©Nasser Nasser / AP

Jordanië zegt een meedogenloze oorlog te zullen voeren tegen IS. Maar of de gruwelijke verbranding van de Jordaanse piloot een einde maakt aan de sympathie van de terroristen in de wereld is nog de vraag. "In elk geval gaan we dezelfde mix van video's van gijzelaars en verrassingsaanvallen krijgen om de indruk te wekken dat IS aan een onstuitbare opmars bezig is."

Wekenlang heeft IS Jordanië bespeeld, met bedreigingen om straaljagerpiloot Moaz Al-Kasasbeh te doden en vage beloftes om hem vrij te laten als Amman de terdoodveroordeelde Iraakse Sajida al-Rishawi zou overleveren. Dat theater, dat dinsdag als ijzingwekkende apotheose de verbranding had van de Jordaanse piloot, heeft uiteindelijk niet het gewenste resultaat gehad: Jordanië stapt niet uit de anti-IS-coalitie. Integendeel, de strijd tegen de extremisten wordt opgevoerd.

Dat verklaarde koning Abdullah, die na de dood van Al-Kasasbeh ijlings huiswaarts keerde uit Washington. De koning zei dat de oorlog tegen Islamitische Staat meedogenloos zou zijn. "We voeren deze oorlog om ons geloof, onze waarden en principes te beschermen."

Beeld RV

Wraak met dezelfde daad

Amman, dat had gezworen een aantal veroordeelde terroristen te executeren als Al-Kasasbeh zou worden gedood, voegde gisteren de daad bij het woord en hing twee personen op, onder wie Al-Rishawi. Andere executies staan nog op stapel.

Duidelijk is ook dat de sympathie voor IS in Jordanië zelf, waar kortgeleden nog pro-IS-demonstraties werden gehouden, taant.

IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi had beter moeten weten dan Jordanië aan te vallen, meent terreurexpert Rik Coolsaet (UGent). "Als je naar het recente verleden kijk, zie je dat Abu Musab al-Zarqawi, de leider van Al Qaida in Irak en dus voorloper van IS, in 2005 net dezelfde fout maakte. Hij pleegde een aanslag op een hotel in Amman waar net een trouwfeest aan de gang was en waarbij vooral Jordaniërs het leven lieten. Onmiddellijk daarna zag je in de peilingen de steun voor het jihadisme achteruitgaan. Ook nu groeit in Amman een nationale eensgezindheid tegen IS."

Alles wijst erop dat Jordanië de samenwerking met de anti-IS-coalitie nog zal verstevigen. En dat is belangrijk, want Amman is een cruciale factor in de strijd tegen IS, zegt Coolsaet. "Jordanië is door zijn ligging erg belangrijk voor de luchtaanvallen op IS in Irak. Bovendien is Jordanië al sinds 2012 in het noorden van het land bezig met het trainen van een alternatief Syrisch leger om te vechten tegen de troepen van Assad. Die oefeningen zullen nu zeker worden voortgezet en zelfs versterkt."

De verbranding van de Jordaanse piloot had nog een ander doel, en daarin lijkt IS wel opnieuw te slagen. In de psychologische oorlogsvoering door middel van propaganda op het internet blijven de extremisten scoren. Wekten de beelden van de gruwelijke executie van Al-Kasasbeh ook bij IS-aanhangers op sociale media rillingen op, en klonk onmiddellijk de vraag of dit wel islamitisch was, dan verschenen op Twitter en Facebook al snel uitspraken van geestelijken waarin verbranding als straf werd goedgekeurd. Omdat het qisâs was, zo verklaarden de IS-sympathisanten opgelucht, paste ook deze daad binnen de islam.

Qisâs is een term uit het islamitisch recht en betekent zoveel als vergelding - een slachtoffer mag de dader met dezelfde daad wreken. In het geval van Al-Kasasbeh luidt de redenering: de man heeft bommen afgeschoten met zijn F-16 en daardoor werden moslims verbrand, dus mag IS hem ook verbranden.

Onstuitbare opmars

Het was te verwachten dat IS zijn mediastrategie nog zou opkrikken, zegt Coolsaet. "Ze moeten immers blijven rekruteren. Ze hebben (de Syrische grensstad) Kobane verloren, maar erkennen dat niet als verlies. Toch zijn ze daar wel zeker duizend van hun best getrainde strijders kwijtgeraakt. Op het einde werden jongens die amper een kalasjnikov konden vasthouden, het veld op gestuurd. Met video's zoals die van de piloot, willen ze nieuw bloed lokken naar Syrië en Irak."

Daarom ook dat IS de komende tijd zal doorgaan zoals in de afgelopen weken, vermoedt Coolsaet. "IS moet de indruk blijven wekken aan een onstuitbare opmars bezig te zijn, al gaat dat al lang niet meer zo soepel als in de zomer van 2014. Er zullen dus nieuwe blitzoperaties komen en er zullen opnieuw gijzelaars worden opgevoerd, vrees ik."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234