Maandag 25/01/2021

Achtergrond

IS-vlag wappert nu ook in Europa

Gornja Maoca, een van de nederzettingen waar islamisten hebben gekozen voor een bestaan in het teken van hun religieBeeld Marcel Van der Steen

In enkele dorpjes in Bosnië hebben bewoners de zwart-witte IS-vlag buiten gehangen; hier is de islamistische wet van kracht. Met de steun van Saoedische dollars groeide een radicale islam in het land en er vertrokken al honderden Bosniërs naar Syrië.

In een vijftal nederzettingen in Bosnië hebben islamisten gekozen voor een bestaan dat volledig in het teken van de islam staat. Vrouwen komen niet buiten zonder nikab, bebaarde mannen en jongens dragen broeken tot vlak boven de enkels. Bezoekers zijn niet welkom en de politie houdt er in de gaten wie binnenkomt of weggaat. Sinds enige tijd hangen er IS-vlaggen: zwart met in witte letters de shahada, de geloofsbelijdenis.

De Nederlandse radiocorrespondent Marcel van der Steen, die de IS-vlaggen als eerste opmerkte en verslag uitbracht, probeerde onlangs de inwoners van het dorpje Gornja Maoca te interviewen. Hij moest, op enkele citaten na van een man die verklaarde hoe mooi de islam was, vertrekken, zo verklaarde Van der Steen gisteren op Radio 1.

De dorpjes bestaan al sinds de jaren negentig maar in de afgelopen jaren groeide de bezorgdheid bij de Bosniërs over de invloed van extremisten afkomstig uit deze nederzettingen. De islam in Bosnië is doorgaans gematigd: er wordt alcohol gedronken, lang niet alle vrouwen bedekken het hoofd en ook de verplichting tot vijf keer bidden wordt lang niet zo nauw gevolgd.

Ook grootmoefti Husein Kavazovic, Bosniës belangrijkste religieuze leider, die in 2012 werd verkozen, is een gematigd man die ijvert voor goede relaties tussen moslims, katholieke Kroaten en orthodoxe Serviërs.

Maar tegenover geestelijken als Kavazovic staan ultraradicale leiders als de extremistische Nusret Imamovic, een inwoner van het shariadorp Gornja Maoca, die in 2010 bij een grote politie-inval werd aangehouden maar later werd vrijgelaten. Tijdens die actie werden wapens, cash geld en videomateriaal met extremistische boodschappen in beslag genomen. Imamovic riep in de afgelopen jaren vaak op tot de jihad en zou momenteel zelf ook in Syrië strijden.

Er is ook de salafistische Bilal Bosnic, die preekt onder IS-vlag en openlijk oproept tot de jihad in Syrië. De man werd in 2011 berucht met zijn preken waarin hij Osama bin Laden een martelaar noemde en waarin hij christenen opriep een religieuze belasting te betalen. Bosnic was de afgelopen jaren een graag geziene gast in radicale middens en volgens opnames die op het internet te vinden zijn, preekte hij in 2011 ook in een moskee in het Belgische Heusden-Zolder.

Hij werd steeds driester in zijn openlijke verdediging van de gewelddadige jihad. Vorig jaar riep hij jongeren op om zich bij Islamitische Staat te voegen, een oproep die hij later ontkende. Bosnic werd in september aangehouden voor het ronselen van mannen voor de jihad.Onder meer door preken van extremisten als Bosnic en Imamovic radicaliseerden tientallen jongeren. Volgens de laatste cijfers zouden 330 Bosniërs intussen naar Syrië en Irak zijn vertrokken.

Saoedisch wahabisme

De shariadorpjes zijn nederzettingen die ontstonden in de jaren negentig, nadat moedjahedien, die eerst in Afghanistan hadden gevochten, afzakten naar de Bosnische oorlog, die hun nieuwe jihad werd. Die oorlog werd in 1995 beëindigd door de Daytonakkoorden, maar na afloop beslisten veel moedjahedien te blijven.

Onder hen een pak wahabieten, aanhangers van het wahabisme, de extremistische Saoedische variant van de islam. Zij stampten enerzijds islamitische hulporganisaties uit de grond voor de behoeftige moslimbevolking, maar predikten anderzijds hun radicale islam onder de gematigde Bosniërs. Die acties werden geleid met Saoedisch geld; Riyad sponsorde de 'Bosnische jihad' met honderden miljoenen dollars in de jaren negentig.

Eén gift kwam hoogstpersoonlijk van de toenmalige koning Fahd, die tijdens een telethon begin jaren negentig 100 miljoen dollar opgehaald zou hebben bij zijn landgenoten. Onder meer figuren als Khalid Sheikh Mohammed, het meesterbrein achter 9/11, zouden zich in die tijd hebben opgehouden in Bosnië. De Koning Fahd Moskee en Cultureel Centrum in Sarajevo konden jarenlang autonoom functioneren, onder directe supervisie van de Saoedische ambassade in Bosnië.

Ook de huidige koning, Salman, speelde een rol in de Bosnische jihad: hij was volgens terreurexpert Bruce Riedel de belangrijkste fondsenwerver voor de moedjahedien in Afghanistan en nadien in Bosnië.

Hoeveel radicale wahabieten er in Bosnië zijn, is niet helemaal duidelijk. Hun aantal wordt op een 3.000 geschat, een fractie dus van de 1,4 miljoen andere moslims die er wonen. En toch is de bedreiging reëel. De Bosnische overheid probeert een en ander bij te benen nadat de afgelopen jaren verschillende terreurcomplotten en plannen voor aanslagen werden onthuld. Tientallen extremisten werden al opgepakt.In april vorig jaar stemde Bosnië nieuwe wetten waardoor islamistische extremisten een gevangenisstraf van tien jaar riskeerden. Dat werd vorige maand nogmaals duidelijk nadat een imam in de buurt van Sarajevo werd aangevallen en neergestoken in zijn moskee. De imam stond bekend om zijn preken tegen Islamitische Staat en noemt de organisatie een "perverse versie van de islam". Het was al de zevende keer dat de man werd aangevallen omwille van zijn uitspraken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234