Donderdag 28/01/2021

Strijd tegen IS

IS niet bankroet te krijgen

Beeld AFP

Terwijl de strijd tegen IS op het slagveld verder gaat met dagelijkse luchtaanvallen, proberen de VS en hun bondgenoten de goedwerkende economie van de extremisten te treffen. Maar het wordt steeds duidelijker dat niemand weet hoe die economie werkt of hoe de islamisten bankroet te krijgen zijn. Ondertussen zijn de jihadisten er in geslaagd een Jordaanse piloot gevangen te nemen.

Nadat de VS en hun bondgenoten in augustus de oorlog verklaarden aan de extremisten, begon enkele maanden later ook een financiële strijd. Immers, zo werd gesteld, enkel een militaire operatie zou nooit voldoende zijn om te winnen van IS. Met een geschat vermogen van twee miljard dollar en daarnaast nog wapenmateriaal ter waarde van tientallen miljoenen dollar, kon IS bijna ongehinderd zijn gang gaan. De organisatie bankroet krijgen werd een nieuwe strategie.

"Onze pogingen om de financiering van IS te bestrijden zullen tijd vergen", zei David Cohen, de Amerikaanse viceminister van Economie die verantwoordelijk is voor terrorisme en financiële inlichtingen. "We hebben geen zilveren kogel, geen geheim wapen."

Daarom werd in oktober de hulp ingeroepen van de Financial Action Task Force (FATF), een instelling die landen regels oplegt in de strijd tegen het witwassen van misdaadgeld en internationale terreurfinanciëring. Volgens de Verenigde Staten hebben de luchtaanvallen van de afgelopen maanden al de 1 à 2 miljoen dollar die IS dagelijks binnenrijft door illegale olieverkoop een ernstige klap toegebracht. Oliesmokkel werd moeilijker en de olie die IS kon buitmaken, blijft nu veel langer in regio's die zij controleren: in plaats van door te verkopen wordt de olie gebruikt voor verwarming en brandstof.

Een ander paar mouwen is echter het beslag leggen op de inkomsten die de groepering haalt uit activiteiten als ontvoeringen en afpersing; dat is haast niet mogelijk zonder de controle op door IS bezette gebieden. IS haalt naar schatting tien miljoen dollar per maand uit ontvoeringen en zowat acht miljoen dollar uit afpersing van plaatselijke handelaars in steden als Mosoel. Naar schatting vijftig miljoen per jaar is, via allerlei wegen, afkomstig van sympathisanten in de hele wereld. Daarnaast zijn er inkomsten uit aardgas, fosfaat en landbouw.

Verder dan schattingen komen experts niet. Twee maanden later zit de FATF, die hoopte tegen februari een goed beeld te kunnen geven van de situatie, al met de handen in het haar. Voorzitter Roger Wilkins gaf wel toe dat zijn team nog inlichtingen verzamelt over hoe IS zo rijk kon worden en kan blijven, maar dat ze wellicht nooit exacte kennis over de situatie zullen kunnen vergaren. "Ze vertelden mij dat ik mijn verwachtingen moest bijstellen wat betreft een juist cijfer over de binnenstromende fondsen", zei Wilkins onlangs in het tijdschrift Foreign Policy.

Piloot in handen

Intussen, op het slagveld, is IS erin geslaagd een Jordaanse piloot van de anti-IS-coalitie gevangen te nemen. De straaljager van de 26-jarige man stortte eergisteren neer nabij Raqqa, in Syrië. Boven dat land voeren, behalve de VS ook Jordaanse, Saoedische en Bahreinse militairen luchtaanvallen uit. Belgische F-16's binnen de coalitie opereren alleen boven Irak. IS, die beweert het toestel te hebben neergeschoten, verspreidde foto's van de piloot die was omsingeld door jihadisten. Safi Yousef al-Kaseasbeh, de vader van de piloot, smeekte IS om zijn zoon vrij te laten of hem alleszins goed te behandelen. Hij benadrukte dat zijn zoon moslim was, net als de jihadisten.

De piloot is de eerste militair uit de anti-IS-coalitie die in handen van de extremisten valt. Wat er met hem zal gebeuren, is nog zeer de vraag. Verwacht wordt dat IS munt zal slaan uit de situatie, door hem voor de camera te onthoofden of losgeld te eisen voor zijn vrijlating.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234