Dinsdag 01/12/2020

Opinie

Is Marine Le Pen nog te stoppen?

Marine Le Pen.Beeld AFP

Alain Gerlache is mediawatcher bij RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

Zondagavond. Na de bekendmaking van de grote overwinning van haar partij in de Franse regionale verkiezingen, zal Marine Le Pen haar aanhangers en de media toespreken. Ze doet het op eigen terrein, in Henin-Beaumont, in het noorden van het land, niet ver van de Belgische grens. Na vele jaren links bestuur is extreemrechts er aan de macht gekomen, tegen een achtergrond van corruptie, economisch verval en massale werkloosheid. De zaal in het gemeentehuis waar de voorzitter van het Front het woord zal voeren, is naar François Mitterand genoemd, de voormalige socialistische president van de Republiek. 'Je ziet dat we ze niet hebben omgedoopt', zegt een militant tegen een van de vele aanwezige journalisten. Het zelfvertrouwen van de overwinnaars...

De scène is een samenvatting van de opmars van het Front National naar de macht in de afgelopen 30 jaar. Er zijn ups en downs geweest, maar de vooruitgang is niet te stuiten sinds 1984, toen het FN met bijna 11 procent van de stemmen zijn eerste doorbraak kende. Dat bewijst dat je het huidige succes van extreemrechts niet zomaar kunt verklaren met de migratiecrisis en de aanslagen in Parijs. Het Front National is nu diep verankerd in de Franse samenleving. Tussen haakjes, het ongeëvenaarde resultaat van zondag toont ook dat de leiderschapscrisis die stichter Jean-Marie Le Pen ten val bracht de partij niet heeft verzwakt. Marine Le Pen heeft haar vader opgeofferd - een bewijs van haar vastberadenheid om de macht te veroveren - en heeft gewonnen.

Alain Gerlache.Beeld BELGA

Het Front heeft zijn basis en zijn programma verruimd onder de impuls van zijn nummer 2, Florian Philippot, die uit de anti-Europese linkse hoek komt. De partij heeft het oude ultraliberale discours van klassieke extreemrechts geruild voor een bijna dirigistisch programma dat het voor de zwaksten opneemt. Resultaat: het rooft stemmen bij alle andere partijen. En hoewel de recente gebeurtenissen alleen het succes van extreemrechts niet kunnen verklaren, heeft het er ongetwijfeld baat bij gehad. Zowel de vluchtelingencrisis als de terroristische dreiging geven het Front de kans om zich voor te stellen als het enige bolwerk tegen het gevaar... Daesh stemt Le Pen.

Op 24 april 2002 schrok Frankrijk toen Jean-Marie Le Pen naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen werd gestemd. Links was zo verbrokkeld dat Lionel Jospin, de socialistische premier, door het FN werd verslagen. In de tweede ronde schaarden rechts en links zich achter Jacques Chirac, die met meer dan 80 procent van de stemmen werd verkozen. Het trauma was groot, maar niemand twijfelde aan de afloop.

Zal het in 2017 ook zo gaan? Wie zondagavond de Franse televisiezenders volgde, kon zien dat links en rechts deze keer geen front vormen. De onenigheid is groot, niet alleen tussen de twee blokken maar ook binnen de partijen zelf. De democratische partijen zijn het noorden kwijt. Geen enkele politicus lijkt weerklank te vinden buiten zijn eigen clan.

Omdat het Franse kiesstelsel gemaakt is om links en rechts tegen elkaar uit te spelen, zijn de specialisten in electorale wiskunde het erover eens dat niemand de uitslag kan voorspellen nu de strijd in de meeste regio's tussen drie partijen zal gaan. Maar zelfs als het FN nergens zou winnen, zou de toestand van Frankrijk niet fundamenteel veranderd zijn. Zondagavond riepen de politieke verantwoordelijken al op tot een mobilisatie van de kiezers. Ze zouden misschien de hand in eigen boezem moeten steken...

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234