Vrijdag 03/12/2021

Onrust Midden Oosten

"IS krijg je niet enkel met wapens klein"

Voormalig CIA-baas David Petraeus Beeld © Reuters
Voormalig CIA-baas David PetraeusBeeld © Reuters

Nu IS de ene belangrijke overwinning na de andere boekt, zijn president Obama's adviseurs steeds meer geneigd om het conflict in Irak en Syrië via politieke gesprekken te stoppen.

Nadat de strijders van IS begin dit jaar de slag om de Iraakse stad Kobani hadden verloren, werd even gehoopt dat de kansen van de extremistische rebellen aan het keren waren. Maar ondertussen veroverden IS-strijders de strategische stad Ramadi en ook de Syrische cultuurstad Palmyra werd onder de voet gelopen. Afgelopen weekend veroverde IS de stad Soran Azaz, een bijzonder strategische plaats aan de Syrisch-Turkse grens. Het is via Soran Azaz dat anti-IS-rebellen met wapens en proviand worden bevoorraad. Onophoudelijke coalitie-bombardementen hebben de IS-macht duidelijk niet kunnen breken.

Incentives

Het is dan ook niet toevallig dat generaal David Petraeus nu voor een gemengde "militaire en politieke" aanpak pleit. Petraeus was in 2007 en 2008 opperbevelhebber van de Amerikaanse troepen in Irak, waar hij vooral strijd voerde met Al Qaida. Hij werd later CIA-baas, maar moest die functie in 2012 opgeven omwille van een buitenechtelijke relatie. De jongste maanden is Petraeus een van Obama's belangrijkste adviseurs in de strijd tegen IS.

In een gesprek met de BBC was Petraeus opvallend openhartig over zijn visie op IS die hij als een "formidabele vijand" omschrijft: "Een rebellenleger met zo'n industriële sterkte krijg je niet enkel met de kracht van wapens klein", zei hij. "Je moet ook een politieke component hebben."

De blauwdruk die Petraeus voorstelt, lijkt erg op de militair-politieke strategie die hij in 2008 hanteerde. Het komt er volgens hem op aan om toenadering te zoeken tot de soennitische leiders in Irak. De kopstukken van die bevolkingsgroep hadden decennialang de Iraakse bestuurlijke en militaire macht in handen, maar vielen na de val van Saddam Hoessein in ongenade. De sjiitische ex-premier Nouri al-Maliki zorgde voor een totale marginalisering van de soennieten, waardoor een deel van hen zich vorig jaar uit frustratie aansloot bij IS, waarna die beweging vleugels kreeg.

'Tactische onderhandelingen'

"We moeten de soennieten incentives aanbieden, zodat ze het nieuwe Irak steunen in plaats van het te bestrijden", zegt Petraeus. "Om IS te verslaan moeten we hen niet alleen op het slagveld onder druk zetten, maar moeten we gelijktijdig ook naar politieke verzoening met de soennieten streven. De soennieten moeten overtuigd worden van het feit dat zij een aandeel hebben in het succes van Irak. Ik vraag me af of we de huidige Iraakse leiders voldoende ondersteunen in hun pogingen om de soennitische gemeenschap opnieuw in het sociaal weefsel van de samenleving te integreren. Ondersteunen onze militaire elementen en structuren deze politieke component voldoende?"

Zonder het met zo veel woorden te zeggen refereert de generaal naar een politiek charmeoffensief van 2006 waarbij de Amerikanen erin slaagden om dertig soennitische stammen te overhalen om Al Qaida de rug toe te keren. Dat gebeurde overigens niet enkel met argumenten, maar ook met zakken vol dollars.

Petraeus zou zich hier laten inspireren door de invloedrijke Audrey Kurth Cronin van de George Mason University. Deze experte heeft het over 'tactische onderhandelingen'. "Met onderhandelingen kun je groepen versplinteren. Een van de betrouwbaarste manieren om terreurgroepen te breken, is hun verschillen uitbuiten, fracties losweken en een uitweg bieden aan leden om de groep te verlaten."

In het opvallende BBC-interview geeft generaal Petraeus ook duidelijke hints over een meer prominente Amerikaanse aanwezigheid in Irak: "Moeten er Amerikaanse adviseurs komen op het terrein? Moeten er gemengde teams komen om vanop het terrein luchtdoelwitten aan te duiden? Moeten er meer militaire opleiders komen? Kunnen we de levering versnellen van het militair materieel waaraan Irak dringende behoefte heeft?" Met andere woorden: de kans dat de 3.000 Amerikaanse adviseurs in Irak versterkt zullen worden met een aanzienlijk aantal collega's is zeer groot.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234