Zaterdag 27/02/2021

Onderwijs

Is het klasgemiddelde straks afgeschreven?

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Waar is de tijd dat alle kinderen bevend naar de mediaan of het klasgemiddelde op hun rapport keken? Steeds meer scholen schrappen die cijfers, al steunen zeker niet alle pedagogen die beslissing.

In Sint-Bavohumaniora, een katholieke uniformschool in het centrum van Gent, prijkt het klasgemiddelde nog op de rapporten, maar misschien niet meer voor lang. "Het is een agendapunt voor onze volgende pedagogische raad", zegt directeur Hilde Allaert. "Het klasgemiddelde is er voornamelijk op vraag van de ouders. Zij willen weten waar hun kind zich situeert in de klas. Loopt hij voorop of bengelt hij achteraan? Als directie is het ook handig om te weten hoe de zaken lopen in de klas. Als er een toets is met een gemiddelde van 45 procent, dan wil ik dat uiteraard bekijken met de leerkracht in kwestie."

Allaert geeft wel aan dat de gemiddeldes veel kritiek van ouders opleveren. "Ouders volgen hun kinderen vaak kort op. Ze zien de punten verschijnen op hun smartphone en willen daar meteen een uitleg voor. Dat bevordert de motivatie van de leerlingen niet altijd en zorgt ook voor extra druk op de leerkrachten." Al lachend voegt ze er nog aan toe: "Mocht ik geen gezeur meer willen, dan zou ik het gemiddelde zeker afschaffen. Maar het geeft de ouders, de leerkrachten en de directie nu eenmaal een zekere indicatie." 

In de Guimardstraat, waar de koepel van Katholiek Onderwijs Vlaanderen is gevestigd, valt te horen dat het zijn scholen niets oplegt over deze graadmeters. "Wij adviseren wel om cijfers altijd in een specifieke context te plaatsen", zegt woordvoerder Marijke Van Bogaert. "Praat erover met ouders en leerlingen, dat is het belangrijkste." 

Het Gemeenschapsonderwijs of GO! raadt zijn scholen wel aan om de mediaan of het klasgemiddelde weg te laten, al is dat geen specifieke richtlijn. Scholen beslissen, net als in het katholieke net, nog altijd zelf. "Gemiddelden zeggen weinig over de individuele prestaties van leerlingen", zegt woordvoerder Johanna Laurent. Wie een zeven op tien haalt, maar in een klas terechtkomt waar het gemiddelde een acht is, lijkt slechter te scoren dan in een klas waar het gemiddelde zes zou zijn.

'Koude cijfers'

Binnen de pedagogie is er zeker geen eensgezindheid over het nut van het klasgemiddelde of de mediaan. Integendeel, pedagogen staan lijnrecht tegenover elkaar. Kris Van den Branden van het Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven) zit op dezelfde lijn als het Gemeenschapsonderwijs. Hij acht de mediaan veel te willekeurig, veel te afhankelijk van de klasgroep. "De helft van de kinderen scoort onder de mediaan", zegt hij. "Dat kan hun energie om te leren fnuiken. Het zijn ook koude cijfers, die geen rekening houden met de groei van een kind." 

Raymonda Verdyck van het Gemeenschapsonderwijs raadt haar scholen aan de meridiaan of het klasgemiddelde niet langer in de rapporten te vermelden.  Beeld Belga
Raymonda Verdyck van het Gemeenschapsonderwijs raadt haar scholen aan de meridiaan of het klasgemiddelde niet langer in de rapporten te vermelden.Beeld Belga

Misschien scoort een kind bijvoorbeeld nog altijd onder de mediaan voor Frans, maar doet hij het wel al veel beter dan in het begin van het jaar. Van den Branden: "Een mediaan helpt het lereproces van een kind echt niet vooruit." 

De 'zesjescultuur'

Onderwijsexpert Wouter Duyck (UGent) spreekt die visie tegen. "In ons onderwijs domineert de zesjescultuur", zegt hij. "Of iemand geslaagd is of niet lijkt nog het enige wat telt. Maar hoge verwachtingen doen leerlingen toch geen kwaad? 

"We mogen van onze scholen geen virtuele realiteit maken zonder negatieve evaluaties. Kinderen worden daar later in hun leven toch mee geconfronteerd." 

Uit het jongste PISA-onderzoek blijkt dat jongeren het laagst van al scoren op de motivatie om te presteren. Het gaat dan om vragen zoals 'Hoe graag wil je de eerste van de klas zijn?' of 'Wil je naar de universiteit?' "Het egalitarisme is, in naam van gelijke kansen voor iedereen, te veel doorgeschoten. Maar je doet kinderen uit arme milieus geen plezier wanneer je de lat laag legt. Als een migrantendochter bijvoorbeeld steeds betere punten haalt dan de mediaan, kan dat ervoor zorgen dat haar ouders haar toch naar het aso sturen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234