Zondag 27/11/2022

InterviewKoen De Leus

Is het inflatiespook terug? ‘Die verbouwing zou ik toch even uitstellen’

Een winkelkar met dertig doordeweekse voedingsproducten. Beeld Joel Hoylaerts
Een winkelkar met dertig doordeweekse voedingsproducten.Beeld Joel Hoylaerts

De inflatie in ons land staat op het hoogste niveau sinds februari 2017. Hoe werkt inflatie eigenlijk, en wat zijn de gevolgen? Koen De Leus, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis, legt uit.

Redactie

Hoe werkt inflatie, en moeten we die vrezen?

“De inflatie wordt berekend op basis van de index. Die kan je je voorstellen als een mand met daarin de doorsnee-uitgaven van de consument: typische producten uit de winkel zoals brood of groenten, maar ook de energiekosten, hotel- en restaurantbezoek. Die mand bekijkt men dan maand na maand, om te zien hoe de prijzen van die producten evolueren. Dat is de inflatie-index.”

“Om de inflatie te berekenen, kijkt men steeds naar de prijs van die index een jaar voordien. Als je nu 100 euro uitgeeft, hoeveel meer of minder was dat dan een jaar geleden?”

Hoe komt het dat de inflatie de jongste maanden opnieuw zo fors toeneemt?

“Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste heb je het basiseffect: de inflatie wordt bijgesteld op basis van de index van een jaar geleden. In augustus vorig jaar is de inflatie gedaald, en dat heeft geduurd tot januari-februari van dit jaar. Daarna begon de inflatie te stijgen. Dat wil zeggen dat we sinds augustus 2021 met een dalende tendens vergelijken, waardoor we vandaag automatisch op een hoger niveau zitten.”

“De tweede reden is de reële prijsstijging. Bij het begin van de coronapandemie, op het moment dat niemand zijn huis uit mocht, zagen we een stijging van tastbare goederen: mensen kochten computers, smartphones en dergelijke. De voorbije maanden evolueerde dat naar een inflatie van diensten: een stijging van hotelprijzen, van maaltijden. Dat zijn de zaken waar nu meer vraag naar is. Dat gaat natuurlijk om reële stijgingen, dat voelen mensen in hun portefeuille. Een zeer belangrijk element is ook de stijging van de energieprijzen. Het komt altijd op hetzelfde neer: de vraag is groter dan het aanbod.”

Wat betekent dat voor de consument, behalve hogere prijzen?

“Concreet wil dat zeggen dat de consument minder kan kopen voor hetzelfde geld: de koopkracht daalt. Dat kan gevaarlijk zijn, als de inflatie zich op lange termijn doorzet. Dan heb ik het over drie à vijf jaar. De inflatie kan er immers voor zorgen dat je reëel beschikbaar inkomen naar omlaag gaat, wat dan weer op de consumptie gaat wegen omdat mensen minder kunnen kopen met hun loon. Dan zal dat ook op de economische groei wegen. Dan zit je in een negatieve spiraal, maar daar zitten we niet op dit moment.”

Hoe ziet u de situatie verder evolueren?

“Ik denk nog altijd dat de inflatie waarin we nu zitten van voorbijgaande aard is. Dat kan een halfjaar zijn, zelfs een jaar. Het basiseffect zal eruitgaan in januari of februari 2022. Dan zal de inflatie automatisch naar omlaag gaan. Dat wil nog niet zeggen dat de prijzen dalen, wel dat de inflatie daalt.”

“Ook de prijzen zullen stabiliseren. Eenmaal het aanbod is aangepast aan de vraag, zullen we naar een normalisering gaan. De vraag is veel sneller weer op gang gekomen dan iedereen verwacht had, sneller dan het aanbod zich kon aanpassen. Eenmaal de bedrijven weer helemaal op gang zijn, en de aanvoerketens weer goed lopen, keren we terug naar een normaal inflatieniveau.”

Is die aanvoer niet net een onzekere factor, onder meer door het coronavirus?

“Dat klopt. Telkens als er twee Chinezen in een haven besmet zijn met Covid, wordt de hele keten stilgelegd. In Vietnam zijn ze nu minder streng geworden wat de coronamaatregelen betreft, omdat ze zien dat ze zichzelf daarmee in de voet schieten. Eenmaal die zero tolerance wat versoepeld wordt, zal de vraag makkelijk opgevangen kunnen worden en zullen de prijzen stabiliseren.”

“Een tweede element van onzekerheid is: gaat er een strenge winter komen? Die kans zit erin. De weersvoorspellingen in het noordelijk halfrond zeggen dat er 70 à 80 procent kans is op El Niño. Dat wil zeggen dat we naar een extreem koude winter kunnen gaan, wat dan weer betekent dat er extreem veel gas zal moeten binnenkomen in Europa, waardoor de gasprijzen nog zouden kunnen stijgen.”

Koen De Leus. Beeld rv
Koen De Leus.Beeld rv

Wat zou u de consument vandaag, bij stijgende prijzen, adviseren? Is het verstandig om nu te beleggen of net om je geld te spenderen?

“Verbouwingen kosten op dit moment 10 tot 20 procent meer dan een paar maanden geleden, dus het is best om je verbouwing wat uit te stellen, tot februari of maart. Vroeg of laat stabiliseert de houtprijs, net als de staalprijs.

“Wat beleggen betreft, is het belangrijk om te weten dat de inflatie op een hoger niveau zal stabiliseren dan voor de crisis: wellicht rond de 2 of 2,5 procent. Dan moet je zien dat je je geld niet op een spaarboekje zet dat maar 0,11 procent oplevert, want dan verlies je in feite 2 procent. Dan is beleggen een betere keuze.”

Wat met de rente? Blijven de lage rentes behouden?

“Ik verwacht dat die nog heel lang laag zullen blijven. Misschien dat er een stijging van 0,2 of 0,3 procent komt, maar dat is nog steeds een laag niveau. De komende twee à drie jaar zie ik de rente niet hoger stijgen, omdat de centrale banken er alles aan doen om een beetje inflatie te scheppen. De ECB heeft als doelstelling om de inflatie rond 2 procent te krijgen. Dan moet je ervoor zorgen dat de economie volop in gang is en dat er sprake is van een hoge werkgelegenheidsgraad.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234