Zaterdag 22/01/2022

Aanslag Nice

IS: "Gebruik een vrachtwagen als een grasmaaier. Richt zoveel mogelijk schade aan"

De vrachtwagen waarmee gisteren een ware ravage werd aangericht op de Promenade des Anglais in Nice. Beeld REUTERS
De vrachtwagen waarmee gisteren een ware ravage werd aangericht op de Promenade des Anglais in Nice.Beeld REUTERS

Al in september en november 2014 riepen Franse Syrië-strijders van Islamitische Staat op om aanslagen te plegen met voertuigen. De werkwijze is geïnspireerd op het Palestijns-Israëlische conflict, waar naast trucks ook al bulldozers werden ingezet.

Maarten Rabaey

De eerste IS-oproep dateert van 22 september 2014 en was afkomstig van Abu Mohammad al-Adnani - toen de ‘woordvoerder’ van IS en één van hun hoogste commandanten. “Vermoord ze op elk mogelijke manier. Sla hun hoofd in met een steen, slacht ze af met een mes, of rij er over heen met een wagen...”, zei hij.

Vervolgens is er ook een video uit november van dat jaar. Op de beelden zijn vier Franse Syrië-strijders te zien, die eerst hun Franse paspoorten verbrandden en daarna Franse moslims oproepen om terreurdaden te plegen in hun eigen land. “Dit is een boodschap van de Franse broeders aan de moslims die nog steeds in het land van de ongelovigen leven: waar wacht je op, waarom vervoeg je ons niet?”,” zegt een strijder die geïdentificeerd werd als Abu Osama al-Faranci.

Daarop roept een andere strijder, geïdentificeerd als Abu Salman al-Faranci, Franse moslims op aanslagen te plegen in eigen land. “Terroriseer hen en sta ze niet toe om te slapen omwille van angst en horror. Er zijn wapens en auto’s beschikbaar, en doelen die geraakt kunnen worden.” Wat later zegt hij: “vermoord ze, spuw ze in hun gezicht en rij over ze heen met wagens.” Abu Salman al-Faranci werd later herkend door zijn familie. Het gaat om Othman G., een jongeman van 19 uit Montpellier die voorheen als marktkramer aan de kost kwam. Hij zou geradicaliseerd zijn onder invloed van zijn salafistische vader.

De Frans-Tunesische dader in Nice entte zijn aanslag mogelijk ook op een artikel in het jihadistische propagandablad Inspire, waarin eveneens werd opgeroepen om aanslagen te plegen met trucks. “Gebruik een vrachtwagen als een grasmaaier. Trek naar dichtbevolkte gebieden en rij zo snel mogelijk om zoveel mogelijk schade aan te richten. Als u beschikking hebt over een wapen, gebruik dat dan om je werk af te maken.”

"Risico op copycats"

De aanslag in Nice is voor onze Europese samenlevingen een game changer, nu ook gewone vrachtwagens gebruikt worden als geleid wapen.

Toch is het niet de eerste keer. In mei 2013 werd de jonge soldaat Lee Rigby ook eerst neergemaaid met een wagen voor hij met messteken werd vermoord. Enkele maanden later, in oktober 2014, werd een 25-jarige geradicaliseerde Canadees neergeschoten nadat hij één militair doodde en een andere verwondde. Maar vooral in het Midden-Oosten worden auto’s of vrachtwagens al langer als dodelijke munitie ingezet. Met name in het Israëlisch-Palestijnse conflict is het een beproefde techniek.

Geradicaliseerde Palestijnen rijden dan in op groepjes Israëlische militairen of burgers, of rammen bewakers aan veiligheidscontroles op de wegen. Zo bericht een krant als Haaretz met de regelmaat van de krant over een ‘car-ramming attack’.

“In Israël worden de aanslagen met voertuigen de voorbije jaren altijd maar driester”, zegt terreurexpert en gewezen inlichtingenagent Claude Moniquet (ESISC - European Strategic Intelligence and Security Center) in een gesprek met De Morgen. “Eerst sloegen de daders toe met gewone wagens, dan met vrachtwagens en recent ook met werfmachines zoals bulldozers.”

Moniquet zegt dat veiligheidsdiensten helaas nauwelijks iets kunnen doen om dergelijke aanslagen te voorkomen. “Israël is opnieuw het beste voorbeeld. Het is een land in permanente staat van oorlog met massale veiligheidsmaatregelen dat honderden gewone aanslagen heeft verijdeld, behalve aanvallen met voertuigen. Het probleem is dat eender wie een dader kan zijn en dat men altijd zekerheid heeft dat er slachtoffers zullen zijn. Een netwerk kan je als inlichtingendienst afluisteren of infiltreren maar eenzame daders zijn erg moeilijk tegen te houden.”

De hulpdiensten snellen toe op de promenade des Anglais.  Beeld AP
De hulpdiensten snellen toe op de promenade des Anglais.Beeld AP

Het risico op copycats is volgens Moniquet opnieuw “reëel”. Tegelijk wijst Moniquet wel op de geslepenheid van IS-cellen of aanhangers, die hun modus operandi bij elke aanslag veranderen om de veiligheidsdiensten op het verkeerde been te zetten. “Al hun aanslagen in Europa hadden een verschillende aanpak: gewone aanvalswapens en zelfmoordgordels in Parijs, bomvaliezen en zelfmoordgordels in Brussel en recent ook Franse agenten die met messen werden gedood. Het verandert elke keer. Het hoofd van de Franse binnenlandse veiligheidsdienst waarschuwde onlangs nog voor aanslagen met bomauto’s in onze steden.”

Moniquet vindt desondanks niet dat België zijn huidig terreurniveau nog moet opvoeren. “Zoiets heeft alleen maar zin als je concrete aanwijzingen hebt voor een aanslag. Het beste wat we als open samenleving kunnen doen is proberen om zo normaal mogelijk verder te leven. We moeten wel waakzaam blijven, vooral in grote massa’s die het doelwit kunnen zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234