Maandag 14/10/2019

"Slechte jobkansen"

Is er nog plaats voor filosofie aan de universiteit?

Beeld VRT

De Nederlandse Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) doekt binnen enkele jaren de wijsbegeertefaculteit op. Dat meldt de Nederlandse krant Trouw. Naamgever Desiderius Erasmus, zelf filosoof, draait zich waarschijnlijk om in zijn graf.

Afgelopen maandag heeft de decaan van de wijsbegeertefaculteit Jack Vromen een e-mail gestuurd naar al zijn medewerkers waarin hij zijn visie over de toekomst van de faculteit uiteenzet. Deze werd al snel gelekt naar de pers.

Het behoud van een zelfstandige faculteit, schrijft Vromen in de e-mail, is "geen haalbare kaart". Dat is de uitkomst van "uitvoerige discussies" met het college van bestuur. "Wijsbegeerte zal moeten opgaan in een groter organisatieverband". De reden: een tekort van 300.000 euro per jaar.

Waar andere faculteiten bekostigd worden op basis van het aantal instromende en afstuderende voltijdstudenten, krijgt de filosofiefaculteit een vast bedrag. Dat heeft te maken met lage studentenaantallen - zo'n 150 per jaar, van wie tweederde filosofie naast een andere studie volgt.

Nog geen rode cijfers

De kosten rijzen de pan uit volgens Vromen: de personeelskosten zijn te hoog. "We schrijven nog geen rode cijfers", licht woordvoerster Ceciel Meiborg in Trouw toe. "Maar de reserves raken op. Om ons toekomstbestendig te maken zijn de begrotingseisen aangescherpt."

De faculteit wijsbegeerte is niet de enige die het moeilijk heeft, maar wordt wel ongemeen hard getroffen. De maatregelen beperken zich niet tot de kaasschaafmethode. De hele faculteit dreigt op den duur te verdwijnen.

"Ordinair en leep"

Kiki Vervloessem, licentiate filosofie en woordvoerdster van de Nationale Loterij, heeft in een opiniestuk op knack.be haar mening geventileerd over de visie van de Erasmus Universiteit van Rotterdam: "De finale fond van deze breuk heet ontegensprekelijk : geld. In een wat ordinaire vorm wordt het ook verkocht als : onze economie. Ook gekend in wat andere, meer lepe vermomming: onze competitiviteit. Ordinair en leep, omdat het ons afleidt van wat ons onderwijs als doelstelling zou moeten hebben : ontwikkeling."

In 1993 studeerde Vervloessem af aan de KU Leuven als licentiaat in de wijsbegeerte. "In de matrix van praktisch nut, economische voorspoed en beroepsmatige bedrijvigheid kwam filosofie nergens aan bod."

"De zin en richting van de academische verankering van de filosofie staat onder druk, omdat die vragen niet of niet meer opwegen tegen de vragen naar de economische relevantie. Filosofie is nochtans - net zoals de andere geesteswetenschappen - geen franje in een curriculum maar essentieel vormend. Dat het hogere onderwijs een rechtstreekse voorbereiding is op het beroepsleven en filosofie wordt bekeken als een levensbeschouwing is een reductie. (...) De toetssteen van het directe rendement is alomtegenwoordig. Wat het meest verontrust is dat de inschikkelijkheid met deze gedachte groot is. Tot en met daar waar men beslist over mensen en hun ontwikkeling : in de boardrooms van universiteiten", aldus Vervloessem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234