Donderdag 19/09/2019

Verenigde Staten

Is er nog een rol voor schoonzoon Kushner in het Witte Huis?

Jared Kushner (tweede van links) tijdens een vergadering over de nationale veiligheid in januari 2017. Rechts John Kelly, nu stafchef. Beeld AFP

Ondanks matige kwalificaties had president Trumps schoonzoon Jared Kushner toegang tot topgeheimen. Die werd deze week ingetrokken, want stafchef John Kelly wil schoon schip maken. Is er nog een rol voor Kushner in het Witte Huis?

Jared Kushner, schoonzoon en belangrijk adviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, krijgt geen toegang meer tot topgeheime informatie. Stafchef John Kelly, de ordehandhaver van het Witte Huis, vindt dat de tijdelijke dispensatie lang genoeg heeft geduurd. Kushner had vorig voorjaar al een aanvraag ingediend voor de structurele toegang tot staatsgeheimen, maar had nog steeds geen betrouwbaarheidsstempel gekregen. Tot dusver gaf Trump hem een tijdelijke pas. 

Ook andere adviseurs die al voor juni vorig jaar een aanvraag indienden maar nog geen security clearance hebben, krijgen de dagelijkse inlichtingenrapporten voortaan niet meer toegestuurd.

De degradatie is een gevolg van een akkefietje van vorige maand. Trumps adviseur Rob Porter moest toen opstappen wegens beschuldigingen van vrouwenmishandeling. Toen bleek dat hij vanwege die aantijgingen niet door een antecedentenonderzoek van FBI was gekomen, maar dat zijn toegang tot geheimen werd gedoogd. 

Stafchef Kelly, die zelf onder vuur kwam te liggen omdat hij Porter lang de hand boven het hoofd had gehouden, wilde na die affaire schoon schip maken: er moest een einde komen aan de eindeloze tijdelijke toegang tot geheime informatie van diverse Trump-medewerkers. Kushner is daarvan nu het duidelijkste slachtoffer. Wat kan Kushner nu nog?

1. Verder in het Witte Huis

Kushner had een belangrijke buitenlandrol, die normaal alleen voor topdiplomaten is weggelegd. Hij moest vrede brengen in het Midden-Oosten, maar was ook de Witte-Huisgesprekspartner voor veel andere landen. Dat Kushner, onervaren en eigenaar van een financieel wankel zakelijk imperium, daarbij kwetsbaar was, ontging die landen niet. Volgens The Washington Post probeerden vier landen (Israël, China, Mexico en de Verenigde Arabische Emiraten) zijn naïviteit uit te buiten. Speciaal onderzoeker Robert Mueller had zijn naspeuringen ook al uitgebreid naar Kushners financiële avonturen met buitenlandse investeerders.

Dat Kushner geen topgeheim groen licht kreeg, kan daarmee te maken hebben. Ook liet Kushner steken vallen bij zijn aanvraag voor de security clearance, door veel buitenlandse contacten tijdens de transitie te verzwijgen.

Kushners informatie-toegang wordt nu teruggebracht tot 'geheim'. Dat betekent dat hij veel achtergrondinformatie van de spionagediensten mist, onder meer over de gesprekspartners en de landen waar hij zich mee moet verhouden. Het zou kunnen dat Trump Kushner alsnog dispensatie geeft, of dat Trump de topgeheime informatie toch aan Kushner geeft (dat mag hij, als president). Daarmee zou Kushner kunnen doorgaan met wat hij nu doet.

Als Kelly's degradatie wel gevolgen heeft, zou Kushner in het Witte Huis een bescheidener rol moeten krijgen. Het zou beter passen bij zijn statuur, maar de vraag is of hij genoegen neemt met een demotie.

2. Terug naar zijn zakelijk imperium in New York

Kushner kan terug naar zijn oude nest: het familiebedrijf in New York, dat nu wordt gerund door zijn broer en zus. Het bedrijf bezit 20.000 appartementen in New Jersey en een aantal kantoorcomplexen en luxe woontorens in New York. Het vlaggenschip is 666 Fifth Avenue, bij de aankoop in december 2006 voor 1,8 miljard dollar het duurste gebouw van Manhattan; het was Kushners definitieve doorbraak in de vastgoedelite.

Maar het vlaggenschip is gestrand. Na de koop kwam de crisis, en sindsdien heeft het met schulden beladen gebouw alleen maar geld gekost. Kushner is al jaren op zoek naar een oplossing.

Hij leende miljoenen bij Deutsche Bank, sprak met Russische banken en probeerde (vergeefs) Chinezen en Qatari's te interesseren voor het gebouw. Ook probeerde Kushner Chinezen te verleiden met green cards, Amerikaanse verblijfvergunningen die beschikbaar zijn voor buitenlanders die meer dan een miljoen in de Verenigde Staten steken (op het platteland is een half miljoen genoeg) en daarmee tien banen scheppen. Dat kan door onder meer door een appartement te kopen; Chinezen noemen deze route naar Amerika het 'gouden visum'.

Inmiddels doen justitie en de financiële toezichthouder SEC een onderzoek naar mogelijk misbruik van deze regeling door Kushner.

3. Met de Trump-trein naar 2020

Dinsdag gaf Trump het formele startsein van zijn herverkiezingscampagne. Aan het hoofd van die operatie zette hij Brad Parscale, een 42-jarige Republikeinse hipster uit San Antonio, Texas, die tijdens de campagne van 2016 verantwoordelijk was voor de scheermesscherpe socialemediatactieken die mede bijdroegen aan Trumps overwinning. Parscale wist onder meer Facebook voor de kar van Trump te spannen, met zeer gerichte 'duistere advertenties', bedoeld om Clinton-kiezers thuis te houden in de sleutelstaten. 

Dit Project Alamo (genoemd naar het fort in San Antonio waar Texanen in kansloze positie vochten tegen Mexicanen) werd mede aangestuurd door Kushner, de man die Parscale had aangesteld. "Hij [Kushner] zette alle puzzelstukjes bij elkaar", zei Parscale in een interview naderhand.

Wat is er logischer dan dit succes te laten herhalen door hetzelfde duo?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234