Zaterdag 04/07/2020

Woon-zorgcentra

Is er in de woon-zorgcentra voldoende ondersteuning door ziekenhuispersoneel? ‘Dit is schuldig verzuim’

Beeld Bas Bogaerts

Terwijl de eerste testresultaten bij rusthuisbewoners- en medewerkers mondjesmaat bekend raken, trekt de Belgische Federatie van Zorgkundigen nog eens aan de alarmbel. In heel wat woon-zorgcentra ontbreekt het volgens hen nog altijd aan steun vanuit de ziekenhuizen. Deze week komt de taskforce normaal met een gecoördineerd plan.

Hoe erg woedt Covid-19 in onze rusthuizen? Een eerste reeks van 11.000 tests zijn afgelopen week in 85 Vlaamse woon-zorgcentra afgenomen. Bij het federale wetenschappelijke centrum Sciensano lopen de resultaten ervan intussen binnen. Uitspraken wil voorzitter Steven Van Gucht daar nog niet over doen. “We hopen in de komende dagen de data te verwerken”, klinkt het. 

Een aantal rusthuizen kon wel al zelf een stand van zaken opmaken en deelde die eigenhandig met de buitenwereld. 

Serrenhof in Sint-Truiden bijvoorbeeld. Op 9 april werden daar alle 60 bewoners en 30 medewerkers getest. Afgelopen paasweekend volgde het verdict: 30 bewoners en 10 medewerkers leverden een positief staal af. Dat zorgde blijkbaar voor paniek bij de overkoepelende groep die nog negen andere centra telt. Wat als daar ook de helft van hun cliënteel en een derde van hun personeel besmet blijkt?

Maar evengoed zijn er woon-zorgcentra waar die vrees minder speelde. In Wilrijk, in Sint-Bavo, haalden ze de afgelopen dagen net opgelucht adem. 60 van de 120 geteste bewoners waarvan de directie vreesde dat ze besmet waren, kregen er goed nieuws: ze bleken geen Covid-19 te hebben. De andere helft moet nog op resultaten wachten. 

Bevraging

De Belgische Federatie voor Zorgkundigen, BEFEZO, waarvan een groot deel van de leden in woonzorgcentra werken, wacht de volledige cijfers niet af om “de schrijnende toestand” aan te klagen. De koepelorganisatie stuurde afgelopen weekend opnieuw een bevraging onder haar leden rond.

500 zorgkundigen uit 346 voorzieningen reageerden daarop. Het merendeel van hen werkt in een woon-zorgcentrum. “Hun antwoorden tonen aan dat er nog altijd onvoldoende wordt gedaan”, aldus BEFEZO-voorzitter Paul Cappelier. In een lijvige persnota somt hij op: 76 procent zegt nog geen enkele ondersteuning te hebben gehad uit de ziekenhuizen, 67 procent zegt nog steeds geen vorming te hebben gekregen over coronabeschermingsmaatregelen, 76 procent zegt daar wel nood aan te hebben. 

“Onbegrijpelijk”, foetert Cappelier. “Dit zijn zaken waar wij al vijf weken om vragen.” Hij stelt dat het tienpuntenplan van Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) wel aan die vraag tegemoet komt. “Het zijn nu de werkgevers van zorgvoorzieningen en hun koepels die een verpletterende verantwoordelijkheid dragen. Waar blijft de beloofde solidariteit vanuit de ziekenhuizen?” Hij heeft het dan vooral over de hulp bij opleidingen en personeel. Cappelier neemt onder meer de woorden “schuldig verzuim” in de mond. “Temeer omdat er vele honderden verpleegkundigen in ziekenhuis technisch werkloos zijn.”

Olie op het vuur

Bij koepel Zorgnet-Icuro reageert gedelegeerd bestuurder Margot Cloet verbolgen. “Dit werkt contraproductief., dit is olie op het vuur.” Volgens haar doet iedereen zijn uiterste best en zijn er zeker wel degelijk ziekenhuizen die al versterking aan woon-zorgcentra hebben geboden. Zij wijst ook naar een plan dat haar eigen organisatie opstelde en aan de overheid bezorgd is. Daarin zou onder meer staan op welke manieren ondersteuning kan worden aangeboden. 

Cijfers over die versterking kan Zorgnet-Icuro niet voorleggen, maar ze illustreert wel met cases uit ziekenhuizen in Gent, Brussel en Leuven, maar evengoed in Tienen en Kortrijk. Een CEO van een grote koepel van woon-zorgcentra, die anoniem wil blijven, bevestigt dat er de afgelopen week veel veranderd is. “De hulp is op gang gekomen. Wat niet wil zeggen dat alle problemen zijn opgelost, natuurlijk.”

Dat er veel verpleegkundigen technisch werkloos zouden zijn, kan vooralsnog niemand zeggen. Wel geven zowel Olivier Remy (ACV) als Johan Vaneeghem (BBTK-SETCA) toe dat ze ook signalen opvangen van ontbrekende ondersteuning door verpleegkundigen, zorgkundigen, artsen en paramedici in de woon-zorgcentra. “De nood hangt af van woon-zorgcentrum tot woon-zorgcentrum. Sommige zitten zwaar in de rats, andere net niet”, zegt Remy.

Twijfel

Bij de vakbonden wijzen ze ook op het bestaan van onzekerheid bij ziekenhuispersoneel dat zou kunnen helpen. Onder welk statuut zal iemand in zo’n woon-zorgcentrum gaan werken? “We horen ook twijfel”, aldus Vaneeghem. “Door het veelbesproken tekort aan beschermingsmateriaal bijvoorbeeld.”

Ook Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG), dat zicht heeft op de openbare woon-zorgcentra, zegt “dat de hulp uit de ziekenhuizen er vandaag nog niet is.” Ze dringen erop aan dat dit wel snel gebeurt. “Al begrijpen we dat coördinatie ook belangrijk is.”

Dat gecoördineerd plan zal er snel komen, klinkt het op het kabinet van Beke. “Er wordt gewerkt aan een systeem om vraag en aanbod meer structureel op elkaar af te stemmen”, klinkt het. Ook bij minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (open Vld) zegt men dat er werk van wordt gemaakt. “Alle ministers van Volksgezondheid én de verschillende sectoren hebben een reeks concrete afspraken uitgewerkt om de steun vanuit onze ziekenhuizen aan de woon-zorgcentra zo goed mogelijk te structureren. Dat plan ligt morgen voor op de Interministeriële conferentie Volksgezondheid en zullen we uitrollen met alle overheden, de koepelorganisaties én de ziekenhuizen en woon-zorgcentra zelf.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234