Dinsdag 29/09/2020

IS: eerst Libië, dan rest wereld

De zwarte vlag van Islamitische Staat wappert nu ook in Sirte. Vanuit die stad wil de terreurgroep vaste voet aan de grond krijgen in heel Libië. En daar houdt het niet op: vervolgens zou IS de oversteek willen maken naar Zuid-Europa. 'We zullen Rome veroveren, als God het wil.'

Cellen van IS zijn sinds kort actief in een reeks Libische steden. Met aanslagen en andere gewapende acties tonen de extremisten waartoe ze militair in staat zijn. Dit is vooral bedoeld om indruk te maken op de leden van andere islamitische milities, die worden benaderd als rekruten.

De aanslag van 27 januari op Corinthia, een hotel in de hoofdstad Tripoli, kan als startschot van de nieuwe strategie worden beschouwd. Sindsdien trok IS vooral aandacht met het onthoofden van 21 Egyptische gastarbeiders, allen christenen. Dit lokte represailles uit van de Egyptische luchtmacht.

IS heeft intussen twee grotere Libische steden in handen. Een week geleden plantten de extremisten hun zwarte vlag in Sirte, de kuststad die de toegang vormt tot de westelijke helft van het land. Lange tijd waren ze alleen aanwezig in Derna, een van oudsher conservatief bolwerk in oostelijk Libië. Vanuit Sirte heeft de beweging een bereik dat een groot deel van de lange Libische kuststrook omvat.

Op vrijdag 13 februari trok een IS-karavaan met veel bombarie Sirte binnen. Strijders van de islamistische beweging Libië Dageraad, die de stad tot dan in handen had, werden gemaand te vertrekken. Het is niet duidelijk of zij dat hebben gedaan, zegt Harleen Gambhir, IS-expert van het Institute for the Study of War in Washington. "Maar meldingen van gevechten zijn er sindsdien niet geweest."

Religieuze opzichters

Hoe sterk de grip van IS op Sirte is, blijft voorlopig gissen. Ook andere milities zouden nog in de stad opereren. In ieder geval hebben de extremisten er de radio- en tv-stations overgenomen, net als het ziekenhuis en diverse moskeeën. Op de IS-website verschenen de afgelopen week foto's van religieuze opzichters die winkels in Sirte controleren op onzedelijke kleding. Hun hoofdkwartier hebben de IS-strijders gevestigd in het Ouagadougou Conferentiecentrum. Ook hun sharia-rechtbank en een meisjesschool kregen daar onderdak.

Dat internationale vergaderoord werd door dictator Kadhafi gebouwd als prestigeobject in zijn geboorteplaats Sirte, dat hij wilde gebruiken als tweede hoofdstad. Kadhafi verschanste zich in oktober 2011 tot enkele dagen voor zijn dood in het Ouagadougou-gebouw. Sirte was het laatste bolwerk van de getrouwen van de dictator, en werd in die slotfase van de opstand in puin geschoten.

Islamitische Staat wil Libië gebruiken als bruggenhoofd naar Europa en naar de rest van Noord-Afrika. Dit blijkt uit een intern IS-document, dat deze week naar buiten werd gebracht door de Britse Quilliam Foundation, een anti-extremistische denktank.

Volgens het document, getiteld 'Libië: de strategische poort voor Islamitische Staat', kan IS vanuit Libië aanvallen uitvoeren op 'de zuidelijke kruisvaardersstaten' in Europa, met name Italië. Ook de video met de onthoofding van de (in Sirte ontvoerde) 21 Egyptenaren bevatte de kreet: "We zullen Rome veroveren, als God het wil."

Het document bevat een kaartje waarop pijlen staan vanuit Libische havens naar Kreta, Sicilië en Malta. De Europese zuidkust "kan eenvoudig worden bereikt, zelfs met een rudimentaire boot", stelt de tekst. Volgens de auteur moet IS de clandestiene verbindingen voor mensensmokkel gebruiken om Europese steden en havens aan te vallen.

Aantrekkelijk

Libië is volgens het document aantrekkelijk vanwege zijn strategische ligging, de beschikbaarheid van olie en de aanwezigheid (al sinds de Kadhafi-tijd) van een immense hoeveelheid wapens. "Mijn broeders, Libië is de sleutel tot Egypte, tot Tunesië, Soedan, Mali, Algerije en Niger. Het is het anker vanwaar Afrika en de islamitische Maghreb kunnen worden bereikt."

Wel dringt de auteur (wiens naam door Quilliam niet wordt genoemd) er bij zijn medestrijders op aan haast te maken met het overnemen van Libië. Het zou gaan om een unieke kans, die ze niet mogen missen. Want dan "geven we het wapenarsenaal over aan de kruisvaarders".

De Quilliam Foundation weet niet of het interne IS-rapport al de status van officieel beleid van de terreurgroep heeft, maar het toont wel de manier van denken in IS-kringen. "Het stuk is geen poging om een westers publiek te intimideren."

Volgens de stichting is de samenwerking tussen de Libische IS-afdeling en het centrale commando in Irak en Syrië veel nauwer dan wordt aangenomen. Ook persbureau AP komt tot die conclusie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234