Zaterdag 15/08/2020

Burgeroorlog Syrië

Is een luchtgevecht met Russen in Syrië mogelijk? Ja, dus

Amerikaanse F-18 Super Hornets na een bombardement in Irak tegen doelen van Islamitische Staat.Beeld AP

Bestaat de kans op een incident, zelfs op een luchtgevecht, omdat de NAVO en Rusland zo dichtbij elkaar opereren in het Syrische luchtruim? Dat was de vraag in oktober toen de Russische luchtmacht begon met de bombardementen in Syrië. Twee maanden later is het gevreesde scenario uitgekomen: Turkse F-16's schoten dinsdag een Russische Su-24 neer. Hieronder een verhaal uit oktober over een mogelijk treffen met de Russische luchtmacht.

NAVO-topman Jens Stoltenberg wilde vandaag niet bevestigen dat een Russische SU-30 vijf minuten en 40 seconden lang een Turkse F-16 dreigend in zijn vizier had met zijn radar. Met zo'n 'lock on' was de Russische vlieger in staat om een raket af te vuren. De Amerikaanse minister van Defensie Carter heeft zijn bezorgdheid uitgesproken over 'onbedoelde incidenten' boven Syrië.

Met de Russische interventie opereren nu de luchtmachten van elf landen in Syrië: vier atoommachten (VS, Rusland, Groot-Brittannië, Frankrijk) en Australië, Canada, Bahrein, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten en Jordanië en Syrië zelf. Coördinatie met Moskou over de operaties is geboden. Maar op een gesprek na vorige week van slechts één uur, is er geen overleg meer geweest tussen Amerikaanse en Russische militaire functionarissen.

Met Israël, dat al diverse malen doelen bij Damascus heeft gebombardeerd, heeft Moskou wél duidelijke afspraken gemaakt. De Russische vice-chefstaf Nikolai Bogdanovsky bezoekt vandaag Israël om de afspraken tussen premier Netanyahu en president Poetin nader uit te werken. "Ik ben naar Moskou gegaan om duidelijk te maken dat we een botsing moeten voorkomen tussen de Russische en Israëlische eenheden", zei Netanyahu zondag over zijn recente bezoek aan Poetin.

Russisch personeel op de Syrische luchtmachtbasis bij Latakia bereidt een SU-34 voor op een missie.Beeld AFP
Beeld AFP
Beeld AFP

Gevaar

Ondanks het optreden van de Russen in het Turkse luchtruim, gelooft oud-commandant operaties van de Nederlandse luchtmacht Berry Macco niet in een treffen tussen Westerse en Russische toestellen. Bedoeld of onbedoeld. "De kans daarop acht ik klein", zegt de voormalige F-16-vlieger.

Macco: "Turkije kijkt wel uit. Ze hebben tot nu toe enkele Syrische toestellen neergehaald, maar dat was zonder gevaar voor Ankara. De Turken hebben echter geen zin in een confrontatie met Moskou. Er zijn ook andere manieren om de Soechoi's boven Turkije aan te pakken, zoals waarschuwen, wegjagen of dwingen te landen."

Behalve de ruim vijftig Russische Soechoi-gevechtsvliegtuigen en Mil Mi-helikopters, beschikt de Westers-Arabische coalitie over zo'n 400 toestellen. Variërend van de modernste F-18 Super Hornets tot F-16's en zware B-1 Lancer-bommenwerpers. Al deze vliegtuigen zijn echter niet continu in de lucht.

Macco: "Je komt elkaar wel tegen, je ziet elkaar. De coalitie voert dagelijks enkele tientallen vluchten uit per dag. Maar zelfs als zaken flink uit de hand lopen, is het niet aan de vlieger om een raket af te vuren. Zijn commando-centrum op de grond gaat daarover. En die zijn op het hart gedrukt, ook de Russen, om het niet tot een confrontatie te laten komen. Men negeert elkaar nu in het Syrische luchtruim. Maar het was beter geweest om ongelukken te voorkomen, als beide partijen hun operaties met elkaar zouden coördineren."

Een Amerikaanse F-18 Super Hornet wordt in de lucht bijgetankt, na een bombardement in Irak tegen doelen van Islamitische Staat.Beeld AP

Ongelukje

Toch: een ongeluk zit in een klein hoekje. In 2012 moest de Turkse luchtmacht dat ervaren toen een F-4 voor de Syrische kust werd neergehaald door een luchtdoelbatterij. In theorie kunnen Syrische MiG-29-vliegers nu, aangemoedigd door de Russische interventie, de Westerse toestellen gaan bedreigen. Met het blote oog kunnen de F-16-piloten op korte afstand zien dat het inderdaad gaat om een MiG-29, een type toestel dat de Russen niet naar Syrië hebben gestuurd. Maar op grote afstand wordt dat moeilijker.

"Op zo'n grote afstand kan je niet zien of het een Syrisch of een Russisch toestel is dat zich dreigend opstelt", zegt Macco, die tussen 1995 en 1998 hoofd operaties was. "Op zijn radar ziet hij dat ook niet. Maar hij zal echt wel drie keer nadenken voor hij besluit een raket af te schieten. "

Een Russische piloot op de Syrische luchtmachtbasis Hmeimim bij zijn SU-25M. Moskou heeft ruim vijftig gevechtsvliegtuigen en helikopters naar Syrië gestuurd.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234