Dinsdag 19/11/2019

Brexit

Is een harde brexit nog te vermijden? Nervositeit bij Vlaamse bedrijven neemt toe

Sinds Boris Johnson premier is, lijkt een harde brexit helemaal onafwendbaar. Beeld EPA

Nu een uitzicht op een geordende boedelscheiding met het Verenigd Koninkrijk steeds verder af lijkt, groeit de onrust. ‘We merken steeds meer urgentie’, zegt Claire Tillekaerts, gedelegeerd bestuurder van Flanders Investment & Trade (FIT).

De uittreding van Groot-Brittannië uit de EU staat gepland voor 31 oktober. Uitzicht op een uittredingsakkoord waaraan zowel de EU als het Britse parlement zijn goedkeuring verleent is er nog altijd niet. Sterker, sinds de komst van Boris Johnson in Downing Street lijkt een harde brexit onafwendbaar. Dat zorgt voor nervositeit. Claire Tillekaerts, gedelegeerd bestuurder van Flanders Investment & Trade stelt vast dat “de sense of urgency zeer reëel is geworden”.

Sinds januari onderzochten al ruim 20.500 Vlaamse bedrijven de impact van een brexit op hun zaak. Grootste bezorgdheid blijft de impact op de exportactiviteiten van Vlaamse bedrijven. “De Vlaamse economie is in grote mate afhankelijk van handel met het Verenigd Koninkrijk. In 2018 exporteerden Vlaamse bedrijven voor ruim 27 miljard euro aan goederen naar het VK. Maar de gecumuleerde Vlaamse export naar het VK tijdens de eerste 5 maanden van 2019 is uitgekomen op net geen 11 miljard euro. Een daling met 5,91 procent, of 700 miljoen euro minder dan een jaar eerder in die periode.” 

“Er zijn ook nog heel wat onduidelijkheden over het effectieve verloop van de te voeren exitprocedure”, merkt Tillekaerts op. “Dat zorgt voor grote ongerustheid bij Vlaamse kmo’s. De brexit is immers geen probleem dat je achteraf even kan rechtzetten of waarvan je achteraf even de schade kan inhalen.” Vooral in de logistiek worden de voornaamste problemen verwacht. Bij een ‘no deal-brexit’ zijn grensoverschrijdende vergunningen die door het VK zijn afgeleverd vanaf de dag van de uitstap ongeldig. 

Claire Tillekaerts met voormalig Vlaams minister-president Geert Bourgeois. Beeld BELGA

‘Douane is alert’

Daarom dat ze bij de douanediensten alert zijn, zegt woordvoerder van de Federale Overheidsdienst Financiën, Francis Adyns. Om handel te kunnen blijven drijven met het VK hebben bedrijven een zogeheten EORI-nummer nodig (Economic Operator Registration and Identification). Dat is een uniek identificatienummer voor alle douanematerie. 

“Begin dit jaar heeft de Algemene Administratie Douane & Accijnzen (AADA) doelgericht actie ondernomen”, zegt Adyns. “Ook ondernemingen met een Brits EORI-nummer waaraan een Belgisch btw-nummer is gelinkt werden aangeschreven om hen uit te nodigen een Belgisch EORI-nummer aan te vragen. Zo kunnen zij ook na de uitstap van het VK uit de interne markt van de EU douaneformaliteiten blijven vervullen in de EU.” Hij heeft er een goed oog in dat het langs Belgische kant wel goed zit. “Maar we hebben natuurlijk geen zicht op vrachtvervoer uit pakweg Litouwen dat via de haven van Zeebrugge binnenkomt. Als transporteurs uit de andere lidstaten geen EORI-nummer hebben, komen ze er niet door.” 

Containers in de haven van Zeebrugge. Beeld BELGA

Omgekeerd kan de brexit ook een positief verhaal worden, indien Britse bedrijven zouden verhuizen naar het vasteland, of buitenlandse investeerders het VK links laten liggen en opteren om te investeren in de EU. In Nederland maakt men zich sterk dat ruim honderd bedrijven hebben gekozen voor een vestiging bij onze noorderburen. Met nog eens een driehonderdtal zouden nog gesprekken lopen.  

“FIT stelt een belangrijk potentieel vast aan buitenlandse bedrijven die initieel in het VK wensten te investeren en die nu naar het Europese continent kijken”, bevestigt Tillekaerts. Of dat ook leidt tot investeringen van bedrijven in ons land, kan ze nog niet zeggen. “FIT communiceert geen tussentijdse cijfers over het aantal brexitgerelateerde investeringen in Vlaanderen.” De balans wordt pas begin volgend jaar gemaakt. België ligt met zijn hogere loonkost en ingewikkelde staatsstructuur niet meteen in poleposition voor het aantrekken van dergelijke bedrijven. “Veel hangt ook af van het sociaal-economisch beleid dat je voert: op dat vlak is het uitblijven van een federale regering en het feit dat je als bedrijf nog geen zicht hebt op het sociaal-economisch beleid van een land niet meteen een aansporing om je daar te vestigen”, zegt een werkgeversbron.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234