Zondag 28/11/2021

Is dit een grap of om te huilen?

De Europese vaudeville blijft ongemeen boeiend. Het is dan ook een uniek spektakel dat wereldwijd uitverkochte zalen trekt. Amerikanen, Chinezen en Brazilianen vragen zich in Cannes nog steeds af of dit een grap is of om te huilen, en kijken met stijgende verbazing naar wat een knotsgekke sitcom lijkt. Een waanzinnige ode aan klunzigheid en geknoei, tjokvol verrassende plotwendingen en dubbele bodems. Elke regisseur die zo'n meeslepend verhaal van verraad, chantage en politieke spelletjes had bedacht, wist zich nu al verzekerd van een karrenvracht Oscars. Maar, en dat is juist het sterke van deze productie, het is allemaal echt.

De eurocrisis is uit het leven gegrepen. Dankzij de besluiteloosheid, de verregaande nonchalance en het overdreven zelfvertrouwen van de Europese leiders schreef het scenario zichzelf en is het uitgegroeid tot een wervelende realityshow waarbij de werkelijkheid ruimschoots de stoutste fictie weet te overtreffen. Ook het eeuwige open einde is een geniale vondst. Je moet immers blijven kijken omdat elke scène cruciaal kan zijn. Nu de episode-Griekenland stilaan lijkt verteld, is het uitkijken naar de ongetwijfeld even spannende sequel rond Italië. Wordt vervolgd...

Vorige week nog leek het stof langzaam te zullen neerdalen. Met een nieuw noodplan had de Frans-Duitse as de financiële markten een periode van relatieve rust beloofd. Het noodfonds werd uitgebreid, de Grieken moesten maar de helft van hun schulden terugbetalen en de overjaarse playboy Silvio Berlusconi werd als een schooljongen op de vingers getikt. Nicolas Sarkozy keek even met een ironisch lachje richting Angela Merkel en mevrouw de bondskanselier knikte bemoedigend terug. Alles leek weer om ter best in de beste der werelden. Het had wat voeten in de aarde gehad, maar 'Merkozy' had toch maar mooi Griekenland en bij uitbreiding de eurozone, ja zelfs de hele wereld, van een economische apocalyps gered. Applaus op alle banken dus en een massale zucht van opluchting die de koersen vleugels gaf.

Even leek de spankracht uit de Europese soap te verdwijnen. Gelukkig was er de Griekse premier George Papandreou om de kijkcijfers weer de hoogte in te jagen. In een doorzichtige poging om zijn politieke vel te redden, liet hij weten dat zijn landgenoten zich eerst dienden uit te spreken over de kwestie of ze al dan niet door Europa wilden worden gered. Een fantastische ingeving, want de gemiddelde Griek wist al lang niet meer van welk hout pijlen maken en kreunde onder de door 'buitenstaanders' opgelegde draconische besparingsmaatregelen. En wie weet zou dit hoog spel zelfs de weerspannige oppositie weer in de pas doen lopen.

Papandreou zal wel zijn redenen hebben gehad om zonder behoorlijke kaarten te pokeren met de toekomst van zijn land, maar dat hij de wereld wou doen geloven dat het referendum enkel om democratische motieven werd gehouden, was meer dan een brug te ver. Daar trapte niemand, zelfs geen Griek, in. De premier had vroeger immers ook nooit de behoefte gevoeld zijn volk te raadplegen. De Griekse politici sjoemelden met begrotingscijfers en bleven onder de beschermende koepel van de eenheidsmunt vrolijk de potverterende krekel spelen tussen hardwerkende mieren. Er was toch geen Europese haan die er naar kraaide. Toen werd Papandreou niet door democratische oprispingen gekweld. Benieuwd of de modale Griek hem had laten zitten als die te weten was gekomen dat een rijke groep geen cent belasting betaalde of er voor 8 miljard euro pensioenen werden uitgekeerd aan overleden landgenoten. Toevallig precies het bedrag van de nieuwe tranche noodhulp die Europa Hellas moet toeschuiven om het land van het bankroet te redden.

Twee jaar lang wist het economisch nietige Griekenland met opgeleukte cijfers de geloofwaardigheid van de machtige Europese Unie te ondermijnen. Of hoe een simpele werknemer net zo lang mag knoeien tot het hele bedrijf failliet dreigt te gaan. Maar trop is te veel. Eindelijk lieten Merkel en Sarkozy hun tanden zien. "Met Griekenland als het kan, zonder als het moet." Het probleem was meteen van de baan. Papandreou kon niet anders dan zichzelf terugfluiten. Het volk had gesproken. Zonder referendum.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234