Zondag 20/10/2019

Buitenlandse politiek

Is dit de man die Erdogans almacht kan gaan breken?

Ekrem Imamoglu. Beeld AFP

Wie is Ekrem Imamoglu, de nieuwe burgemeester van Istanbul? Vanuit het niets lijkt hij president Erdogans grootste tegenstrever te worden. Want Turkije leunt, zeker economisch, op de megastad.

Slim en verstandig: meebewegen met een sterkere tegenstander, tegenslag presenteren als winst. Dat is wat de regeringsgezinde Daily Sabah maandag deed, op de ochtend na de verpletterende nederlaag van AKP-kandidaat Binali Yildirim in de burgemeestersverkiezingen in Istanbul.

Eerder hadden de columnisten van de Turkse krant nog gehakt gemaakt van CHP-kandidaat Ekrem Imamoglu. Maar na diens overwinning met 54 procent van de stemmen was het, in de woorden van Hakki Öcal, “een mooie dag voor Turkije, en voor Istanbul in het bijzonder”. Immers, de Turkse democratie is nog altijd “gezond en springlevend”.

Imamoglu van zijn kant sprak eveneens van een “overwinning van de democratie”, zij het dat daar volgens hem nog flink aan gesleuteld moet worden. “We zullen de democratie in deze stad opbouwen”, zei hij. President Recep Tayyip Erdogan bood hij aan “in harmonie samen te werken om Istanbul te dienen”.

Ekrem Imamoglu viert zondagavond met duizenden aanhangers zijn overwinning. De foto werd door Imamoglu’s partij CHP naar buiten gebracht. Beeld AFP

‘Alles komt goed’

Dat was ten voeten uit de verzoenende, niet-polariserende Imamoglu zoals Turkije die heeft leren kennen. De man die geen verbale granaten afvuurde op zijn opponent, maar de kiezers ‘Alles komt goed’ beloofde, en daarmee zelfs een deel van de AKP-achterban voor zich wist te winnen.

Dat deed de vader van drie kinderen ook door zich een vrome moslim te betonen, een die frequent ter moskee gaat en met regelmaat de Heer aanroept. Wat hem dan weer enig gegrom opleverde in streng-seculiere kring, zoals toen hij na de aanslagen in Nieuw-Zeeland uit de Koran voorlas in de Eyüp Sultan-moskee.

Ook op een ander vlak gaat Imamoglu de concurrentie aan met Erdogan: voetbal. De president heeft zich altijd geprofileerd als een man van het volk door te koketteren met zijn voetbalverleden, een belangrijke troef in het voetbalgekke Turkije. ‘Imam Beckenbauer’ beweert tweemaal door Fenerbahçe te zijn gevraagd als prof.

De 49-jarige Imamoglu doet er niet voor onder. In zijn jeugd aan de Zwarte Zee-kust speelde hij bij Trabzonspor. In zijn studententijd (hij heeft een master in human resource management) was hij een tijdje semiprof bij een club op Noord-Cyprus. Ook Imamoglu zegt een aanbod voor een profpositie (bij Sebatspor) te hebben afgeslagen.

Beeld AP

Doelman

In een mooi portret in Foreign Policy beschrijven Sevecen Tunç en Patrick Keddie hoe voetbal een “cruciale rol heeft gespeeld in Imamoglu’s snelle opkomst in de politiek”. In een interview met de krant Hürriyet zei hij te beschikken over de leiderschapscapaciteiten van een doelman. “Als keeper heb je overzicht op de hele ploeg. Als je stem krachtig is, kun je het spel leiden. Zo’n keeper was ik.”

Een cruciaal moment in de campagne was zijn bezoek aan de derby Besiktas-Basaksehir, kort nadat de kiesraad hem het burgemeestersambt had ontnomen. “Geef hem zijn mandaat”, scandeerde het publiek. De volgende dag gebeurde hetzelfde bij de wedstrijd Fenerbahçe-Galataseray. Zelfs aanhangers van AKP-club Fenerbahçe deden mee.

De beelden werden door het CHP-kamp volop gedeeld op sociale media. Vooral daar (en op straat, waar hij vaak te vinden was) speelde zich Imamoglu’s campagne af. Tot de gewone media heeft hij minder toegang.

Aanhangers van Ekrem Imamoglu vieren de overwinning. Beeld Photo News

Toen een inwoner van Istanbul drie maanden voor de verkiezingen op tv klaagde over het openbaar vervoer, zette het CHP-team het fragment op Twitter, met de toevoeging van Imamoglu: “Een beetje geduld, mijn beste. Nog 93 dagen te gaan.” Een paar dagen later ontmoetten de twee mannen elkaar in de metro voor een gesprek over de problemen van de stad. Ook dat ging viral.

Beter openbaar vervoer behoort tot de beloften van Imamoglu. Ook wil hij meer groen en minder hoogbouw. Zijn staat van dienst op dat gebied is te zien in Beylikdüzü, de deelgemeente waar hij de afgelopen vijf jaar burgemeester was.

Saaie voorstad

Nadat hij met zijn ouders in 1987 naar Istanbul was verhuisd, kwam Imamoglu al snel in de afgelegen nieuwbouwwijk terecht. Hij ging werken in het bouwbedrijf van de familie en werd in 2008 lid van de CHP, waar hij opviel. Spoedig volgde de sprong naar de burgemeesterspost.

Dat heeft hij bijzonder goed gedaan. De voorheen saaie voorstad is gewild geworden. “Beylikdüzü is fantastisch”, zegt politicoloog Zeynep Balcioglu, die voor Northeastern University in Boston de sociale voorzieningen in de 39 deelgemeenten van Istanbul onderzocht. “Beylikdüzü sprong er echt uit. Imamoglu heeft een enthousiast team gevormd met jonge professionals. Veel academici, die vloeiend Engels spreken. Ze zijn zeer open. In de meeste deelgemeenten gaat het er heel anders aan toe.”

Staat de metropool zoiets onder Imamoglu ook te wachten? De vraag is of Erdogan vanuit Ankara geen bestuurlijke obstructie gaat plegen. Maar de megastad is voor de Turkse economie zo belangrijk, dat alles wat misgaat in Istanbul, per saldo ook misgaat in Turkije. Dat kan de president zich wellicht niet veroorloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234