Donderdag 22/10/2020
Anais Van Ertvelde.Beeld Bob Van Mol

Vuile Lakens

Is de VS wel nog zo’n goede plek om naartoe te migreren? Ik krijg het niet gezegd

Anaïs Van Ertvelde is historica en podcaster bij Vuile Lakens. Elke twee weken schrijft ze in Zeno over lichamen, seks, macht, kwetsbaarheid en verzet.

Wrzenie Świata. De bruisende, kokende wereld. Alleen Polen zouden hun groot­steedse boekbars zo noemen, bedenk ik, terwijl O. een koffie met soja­melk voor me bestelt en polst naar een ­vegetarische versie van de lunch. Zo vlot is mijn Pools nu ook weer niet.

O. is altijd wat nerveus – op een aantrekkelijke manier. De nervositeit van intelligentie, van donkere poelen van ogen en een wereld waar nog te veel werk aan is. Vandaag is ze nerveuzer dan anders. Ze schuift haar lange haren achter haar oren en probeert vanop het terras de onverlichte zaak binnen te turen. “De eigenaars, ze zijn er volgens mij niet. Gelukkig. Vier jaar geleden, toen was er die actie waarbij we een open brief naar de krant stuurden. Met een paar honderd, lesbiennes, homo’s, allemaal met een zekere maatschappelijke status. Uit de kast komen, dat probeerden we te doen. Als voorbeeld, en we riepen anderen op om hetzelfde te doen. In de hoop van... Nu ja, een van de twee heren van de boekbar kon er niet mee lachen. Gevaarlijk vond hij het. Onszelf in het zicht werken. Nee, driest.”

Haar woordkeuze blijft precies, ook als haar zinnen over elkaar struikelen. “Voorbarig. Een politiek tij kan zo keren. Ik had moeten luisteren. Ik sta bekend, weet je. Ze kennen mijn naam heus wel. Eenmaal een tij keert, wend je het niet zomaar terug. De ngo’s doen hun best, maar het voelt als een natuurkracht die haar gang gaat. Waartegen geen dammen te bouwen zijn. Waarvoor je alleen op de vlucht kunt. Misschien moet ik hier weg. Terug naar Parijs om te studeren. Wat denk je, moet ik hier weg?”

Ik kijk ernstig, en knik bevestigend. Ik geloof dat ik er wat van begrijp. In mijn schoudertas zit een boek over Irena Krzywicka, de Poolse Simone de Beauvoir zeg maar. Elke keer als ik in Polen ben, loop ik wel mee in een protest­mars tegen de uiterst conservatieve regering: als het niet tegen een ­verbod op abortus is, dan wel tegen het uit de rekken halen van de morning-after­pil. Ik begrijp er natuurlijk ­nauwelijks iets van.

J. is minder overtuigd van de migratie­plannen. Ik schat haar zeker dertig jaar ouder dan O.. Ze had al lief toen de communistische partij de plak nog zwaaide in Polen. Toen kon je niet wegtrekken. Dat heeft ze ook overleefd.

In haar flat eten we met z’n drieën pasta met pesto van pistache­noten, drinken we Franse wijn, en zeggen we vaak en luid in het Pools en het Engels en het Frans tegen de hond dat-ie niet moet bedelen aan tafel.

“Waarom trouwen jullie niet in België?” vraag ik nog. “Biedt dat geen bescherming? Een ander EU-land moet een huwelijk toch erkennen?” Dat blijkt een domme opmerking: niet van ­toepassing op wie niet hetero is.

Vanuit Parijs stuurt O. me inschrijvings­papieren voor een beurs. Hierna kan ze geld krijgen om te doctoreren in de VS. Ze is minder zenuw­achtig nu, al voelt ze zich schuldig. Is het niet laf om de politieke strijd in haar thuisland te ontlopen voor haar eigen gemoeds­rust? Geprivilegieerd? “No, New York is a great plan!” schrijf ik haar. Ik hoef tenslotte ook niet wakker te ­liggen van dat soort vragen. “The paperwork looks doable!”

Is de VS eigenlijk wel nog zo’n goede plek om naartoe te migreren? Op die gedachte betrap ik mezelf, maar ik krijg het niet gezegd. “I’m sure someone with your academic track record will get in!” besluit ik.

I miss J.”, antwoordt O..

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234