Dinsdag 29/11/2022

Is de sluiting van Marks & Spencer het einde van de Britse oerdegelijkheid?

'Eerst mond- en klauwzeer, nu het failliet van Marks & Spencer'

De directie van het Britse warenhuis Marks & Spencer maakte gisteren de sluiting van alle vestigingen op het Europese vasteland bekend. De vijfentwintigste verjaardag van de eerste winkel in België ligt liefhebbers van Britse oerdegelijkheid nog fris in het geheugen. De eindejaarsperiode, traditioneel een piekperiode voor het Britse warenhuis, zet eind dit jaar een punt achter een kwarteeuw Marks & Spencer in ons land. Vanaf eind dit jaar moeten Belgische anglofielen het kanaal over voor six packs-ondergoed, gembermarmelade en bruine beren in Schotse ruiten.

Brussel

Van onze medewerkster

Katrien Bruyland

Net als de andere vestigingen van Marks & Spencer op het Europese vasteland gaat de winkel in Brussel onherroepelijk dicht. Met 131 personeelsleden is het de grootste van België. Pas drie jaar geleden ging de vernieuwde winkel open, met twee keer zoveel vierkante meter verkoopruimte dan voordien. Om acht uur gisterenochtend, net voor de opening van de beurs van Londen, werd het personeel ingelicht over hun nakende ontslag. Maar in tegenstelling tot het personeel waren de meeste klanten nog niet op de hoogte van de herstructureringsplannen.

Een Franstalige klant komt buiten, gepakt en gezakt met groene plastic zakken. Hij valt compleet uit de lucht als hij het nieuws van de dag hoort: "Ik kom hier al uit de tijd dat ik nog te klein was om zonder m'n moeder kleren te kopen. Ik heb altijd een klassieke smaak gehad en hier vind ik nog altijd wat ik zoek. In andere winkels zijn broeken altijd te lang of te smal, maar blijkbaar zijn er in Engeland nog genoeg mensen van mijn lengte met een maatje meer. Alles wat ik draag, komt van bij Marks & Spencer. Gelooft u me niet?" De man tilt de kraag van zijn trui omhoog en zegt: "Lees maar wat er op het etiket staat."

Een koppel van middelbare leeftijd wandelt even later naar buiten. "We zijn gek op Engeland, maar we wonen al dertig jaar in Brussel. Al onze kleren kopen we hier en vanavond eten we Indisch." Waar ze hun avondeten kochten? "Hier natuurlijk. Wie verlekkerd is op Indisch kan niet om Marks & Spencer heen. Hier hebben ze echt alles." Tomaten- of mangochutney, pappadam en naan, tot kant-en-klare chicken massala toe. Dat vooral de typische Engelse sandwiches gretige afnemers vinden, blijkt elke dag van de week op het middaguur. Ambtenaren en werknemers uit de nabijgelegen ministeries en bedrijven zakken graag naar de winkel af om een ploughman's lunch of Engelse boterham op te pikken.

Een Vlaamse Marks & Spencer-klant was de enige die gisterenmiddag al op de hoogte was van de nakende sluiting: "M'n man belde deze middag speciaal naar huis om te zeggen wat hij op het nieuws gehoord had. Ik hou van Marks & Spencer, het is eens iets anders dan alle Blokkers, Kruidvaten en Hema's uit de Nieuwstraat. Maar toen ik laatst een boterham met kip, bacon en avocado kocht, betaalde ik toch 180 frank. Ik heb geen probleem om dat geld bij wijze van extraatje te betalen voor een keer. Maar voor een heel gezin loopt dat natuurlijk wel serieus op." Volgens de Vlaamse schuilt een mogelijke verklaring voor het falen in de hoge koers van de Britse pond. Die brengt de concurrentiepositie van Marks & Spencer op het continent in het gedrang. "Ik heb hier even rondgelopen en de paascadeautjes leken me weer heel leuk. Wie fan is van tekenfilmfiguurtjes uit BBC-reeksen, kan hier echt z'n hart ophalen. Maar ik heb ze laten staan omdat ik ze eerlijk gezegd te duur vond. Als we op vakantie zijn in Wales, durven we wel eens picknicken op z'n Marks & Spencers. Als we weer thuis zijn, komen we hier soms een chocolademelk drinken. Maar door de hoge koers van de pond wordt het echt duur om hier geregeld te winkelen. Volgens mijn vriendin, die in Cardiff woont, begint Marks & Spencer zelf te duur te worden voor de doorsnee-Brit."

Toch blijft het Britse warenhuis een vaste waarde voor Britten in het buitenland en liefhebbers van Britse kwaliteit. Drie Finse dames geven volmondig toe het gros van hun lingerie bij Marks & Spencer te kopen. En shoppen doen ze zelfs in de Brusselse vestiging. Wat gaan ze dan beginnen als ook de vestigingen in Finland hun deuren sluiten? "Dan vrees ik dat we eens per maand naar Groot-Brittannië zullen moeten gaan shoppen."

De Britse keten opende in 1975 een eerste winkel in België en heeft in ons land 315 mensen in dienst. Door de "omvangrijke strategische en structurele veranderingen" die Marks & Spencer plant, staat het volledige personeel uit de vestigingen van Brussel, Antwerpen, Wijnegem en Luik eind dit jaar op straat. Het personeel van de vestiging in Brussel mocht en wou gisteren geen commentaar geven op de sluiting van de winkel in de Nieuwstraat. Het personeel hulde zich in stilzwijgen, op een boze winkeldame na: "We hebben net te horen gekregen dat we zullen worden ontslagen. Laat ons maar met rust."

De Vlaamse klante maakt nog een opmerking in de rand van het failliet van de Britse warenhuisreus. "Eeuwen geleden voorspelde Nostradamus dat in Groot-Brittannië aan het begin van dit millennium grote rampen zouden gebeuren. Eerst was er mond- en klauwzeer en nu het failliet van Marks & Spencer. Laten we hopen dat hij geen gelijk had."

Zie ook De Financiële Morgen, pagina 21

Vlaamse fan: 'Nostradamus voorspelde dat het nieuwe millennium zou beginnen met rampen in Engeland'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234