Zaterdag 03/12/2022

Voor u uitgelegdInflatie

Is de inflatiepiek nabij? ‘De onzekerheid blijft groot’

Illustratiebeeld. Beeld Getty Images/fStop
Illustratiebeeld.Beeld Getty Images/fStop

De inflatie ging afgelopen zomer door het dak. De consumptieprijzen in de winkel volgden de gestegen productiekosten. Maar die kosteninflatie remt nu stilaan af, en ook steeds minder bedrijven plannen een verhoging van hun verkoopprijzen. Is de inflatiepiek nabij? Wij vroegen het Arne Maes, expert Belgische economie bij BNP Paribas Fortis.

Sven Ponsaerts

In augustus 2020 - in volle coronacrisis - was de Belgische inflatie negatief. Dat betekent dat de meest courante goederen en diensten toen goedkoper waren dan een jaar voordien. Concreet ging het volgens de HICP-index (de geharmoniseerde consumptieprijsindex) van Eurostat om een prijsdaling van bijna 1 procent op jaarbasis - een van de laagste cijfers ooit. De verklaring lag bij de voorzichtige economische heropstart na de eerste golf van lockdowns.

Ondertussen ziet de economische situatie, mede door een mondiale ambitieuze herstart na corona en zeker de energiecrisis, er compleet anders uit, met een huidig Belgisch inflatiecijfer van net geen 10 procent. “Op het eind van de zomer van vorig jaar schoot de inflatie onder impuls van de olieprijzen plots de lucht in”, brengt Arne Maes, econoom bij BNP Paribas Fortis, in herinnering. “Sindsdien bedroeg de gemiddelde maandelijkse inflatie zowat 1 procent. In augustus werd met 9,94 procent (het inflatiecijfer van de consumptieprijsindex van het planbureau) een nieuw record gevestigd.” Volgende week dinsdag komt het planbureau met zijn maandelijkse update, maar in zijn meest recente vooruitzichten gaat het ervan uit dat inflatie de rest van het jaar op recordhoogte blijft. Voor heel 2022 gaat het uit van een jaarinflatie van 9,4 procent.

Maar de Europese Centrale Bank (ECB) schoot inmiddels in actie en ging met reeds twee renteverhogingen (samen goed voor plus 1,25 procentpunt) op de monetaire rem staan. In oktober volgt wellicht en derde forse verhoging met een halve procentpunt. Ligt met de beoogde groeivertraging de piek van de inflatie hiermee achter ons? Is het inflatiemonster finaal getemd, of breken we dit jaar nog records? “Volgens de voorspellingen van het planbureau blijft de inflatie met 6,5 procent ook volgend jaar erg hoog”, aldus Maes.

Lees ook

Wat is de prijs van douchen, stofzuigen, koken en wassen? En waar kan u het meest besparen?

Kies het juiste isolatiemateriaal en vraag overal een klantenkaart: met deze tips bespaart u meer

Maar de expert in de Belgische economie van BNP Paribas heeft zo zijn eigen voorspellingsmodel. “Om de consumptieprijsindex (CPI) te voorspellen, loont het om een stapje hoger in de productieketen te kijken: hoeveel stegen de productieprijzen? En verwachten de bedrijven die extra kosten door te rekenen? De productieprijsindex (PPI) wordt gezien als een goede voorspeller van de inflatie voor de eindgebruiker.”

Het goede nieuws voor de consument: de productieprijsindex vertoont in de laatste waarneming een opvallende daling. “De jaarlijkse aangroei valt terug van 40 procent tot een, weliswaar nog steeds fikse, 34 procent die in augustus werd gerapporteerd. In vergelijking met een maand eerder daalde de index met bijna 1 procent. Een kleine daling inderdaad, maar een duidelijke breuk met de gemiddelde maandelijkse aangroei van de PPI met ruim 2 procent gedurende 25 opeenvolgende maanden.”

Maar wat volgens econoom Maes daarnaast zeker ook speelt, is dat bedrijven stilaan minder geneigd zijn de prijzen voor de eindgebruikers te verhogen. “Uit een maandelijkse bevraging bleek dat in alle sectoren netto genomen minder bedrijven de komende drie maanden een prijsverhoging voorzien. Onder meer de bouwsector en de kleinhandel, in het verleden goede graadmeters in deze, zitten al voorbij hun piek van geplande prijsverhogingen. Maar ook in de dienstverlening en vooral in de industrie hebben veel bedrijven de prijs al opgetrokken en hopen ze dat dit niet meer nodig zal zijn.”

Ook de tijd dat door tekorten omwille van corona prijzen makkelijk door te rekenen waren, is stilaan voorbij, zo meent Maes. “Bepaalde producten zijn nu zelfs goedkoper dan een jaar geleden. Zo kosten smartphones nu gemiddeld 8,8 procent minder, en televisies 12,4 procent. Van sommige producenten die vorig jaar nog moeilijk de bestellingen konden volgen, zijn er nu overschotten.”

Conclusie?

“Als we naar de vertragende productieprijsinflatie én de intenties van bedrijven kijken, dan is een afremming van de CPI mogelijks ingezet. De inflatiepiek zouden we eind dit jaar achter ons moeten hebben, al blijft de onzekerheid wel erg groot, zoals de voorbije dagen nog bleek. Geopolitieke spanningen kunnen tot hogere energie- én voedselprijzen leiden, wat hoe dan ook tot uiting komt in onze consumptieprijzen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234