Dinsdag 07/04/2020

Verenigd Koninkrijk

Is Boris Johnsons ministerpost nu al een lege doos?

Beeld AFP

Met de aanstelling van Boris Johnson als minister van Buitenlandse Zaken verbaasde de nieuwbakken Britse premier Theresa May gisterenavond vriend en vijand. De man die zelf de handdoek gooide om premier te worden en het verwijt kreeg het zinkende schip te verlaten, keert nu terug via de grote poort. Maar is die poort wel zo groot als ze lijkt?

Het is een op zijn minst verrassende keuze: de weinig diplomatische, provocatieve en door sommigen als een clown omschreven ex-burgemeester van Londen die nu aan het hoofd van de Britse diplomatie komt te staan.

Een functie met aanzien waarbij Johnson zal mogen spreken met alle groten der aarde, maar waarbij je tong twee keer - en liefst nog wat vaker - ronddraaien voor je een uitspraak doet, een minimumvereiste is. Iets wat hij in zijn vorige jobs, als EU-correspondent in Brussel en columnist bij The Telegraph, net niet deed.

Waterkanonnen

De nieuwe premier, Theresa May, lijkt zelf ook niet bepaald hoog op te lopen met haar eigen Buitenlandminister. Amper twee weken geleden, toen ze allebei nog in de running leken voor het premierschap, maakte ze hem nog compleet belachelijk tijdens een persconferentie. May prees er haar eigen ervaring in internationale onderhandelingen, terwijl ze die van "Boris" maar zozo vond: "Ik meen mij te herinneren dat hij de laatste keer dat hij een deal sloot met de Duitsers, naar huis kwam met drie bijna nieuwe waterkanonnen."

May verwees daarmee naar de 'nutteloze' aankoop van drie waterkanonnen door Johnson bij de politie van Berlijn. Een koopje was het volgens de toen nog burgemeester van Londen, want dankzij hem had de stad maar 218.305 pond (ruwweg 260.000 euro) moeten betalen in plaats van de nieuwprijs van 2,3 miljoen pond (2,7 miljoen euro). Alleen was het wel jammer dat Johnson vergeten was dat het waterkanon inzetten in Groot-Brittannië verboden is. Bovendien was het May zelf, toen nog minister van Binnenlandse Zaken, die hem daar aan moest herinneren. De waterkanonnen werden nooit gebruikt, onlangs besliste de huidige burgemeester van Londen om ze dan maar - ondertusssen derdehands - opnieuw te verkopen omdat ze te duur zijn om te stockeren.

Sleutelpost

Vanwaar dan toch de keuze voor May om haar voormalige rivaal zo'n belangrijke sleutelpost te geven?

Het antwoord zou wel eens kunnen liggen in de vraag of Johnson echt wel een sleutelpost heeft gekregen. Het boegbeeld van de brexit-campagne ziet zijn departement namelijk fel gekortwiekt. Zo zal Johnson niet zelf over de brexit mogen onderhandelen met zijn Europese collega's. May besliste gisteren om de geroutineerde en al jarenlange EU-criticus David Davis op de nieuwe post van 'Minister voor Brexit' te plaatsen.

En alsof dat nog niet genoeg was, werd er ook een nieuwe departement voor Internationale Handel opgericht, dat de Britse economische belangen in het buitenland zal moeten verdedigen eens het Verenigd Koninkrijk uit de EU is gestapt. Liam Fox, voormalig defensieminister, krijgt die taak toebedeeld. Tot slot trekt in crisissituaties in het Verenigd Koninkrijk de premier altijd het laken naar zich toe. Ook The Guardian ziet Buitenlandse Zaken daarom "mogelijk niet langer een van de grote ministeries in een Britse regering".

Beeld Photo News

Bluts met de buil

Wat nog overblijft, is dus voor 'Boris'. Met zijn vroegere uitspraken en weinig diplomatisch taalgebruik (zie kader onderaan) kan die 'rest' nog altijd een brokkenparcours worden, maar May lijkt de bluts met de buil te willen nemen en te gokken dat dat niet op haar zal afstralen. De premier beseft bovendien maar al te goed dat Johnson ondanks, of misschien zelfs dankzij zijn stijl, bijzonder populair is bij een groot deel van het Conservatieve kiezerspubliek.

May lijkt dan ook het aloude principe 'keep your friends close, but keep your enemies closer' te huldigen, denkt ook correspondent Lia Van Bekhoven. "Theresa May heeft hem op de post van Buitenlandse Zaken gezet omdat hij daar niet vreselijk veel schade kan aanrichten", verklaarde Van Bekhoven vanmorgen op Radio 1. "Hij is niet echt een zwaargewicht. De analyse die het meeste gemaakt wordt in de Britse pers, wordt tot uitdrukking gebracht via het gezegde 'het is beter dat je iemand binnen in je tent hebt die naar buiten plast, dan iemand buiten je tent die naar binnen plast'."

Moments de gloire

En misschien nog wel een extra voordeel voor May: als minister zal Johnson collegiaal met alle beslissingen van zijn collega's in de regering akkoord moeten gaan, maar zal hij zelf vooral veel tijd in het buitenland moeten doorbrengen. Erg handig, als je iemand zijn moments de gloire wil gunnen zonder te moeten vrezen voor al te veel inmenging in eigen land.

Johnson krijgt maandag zijn vuurdoop wanneer de 28 ministers van Buitenlandse Zaken bij elkaar komen in Brussel. Johnson zal er kunnen kennismaken met zijn collega's en meteen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry ontmoeten, die bij het ontbijt aanschuift voor besprekingen over de relaties tussen de EU en de VS. De 28 zullen ook debatteren over migratie en een gemeenschappelijk veiligheids- en buitenlands beleid voor de Europese Unie.

Augustus 2012: Johnson hangt, Britse vlaggetjes in de hand, vast aan een kabel boven het Olympische park in Londen.Beeld Reuters

Johnsons flaters op het internationale toneel

De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken is ondertussen gekend over heel de wereld. Zijn uitspraken zaten er vaak niet naast, met steun voor de Syrische president Assad en de Russische president Poetin. Een bloemlezing door de jaren heen:

• Mei 2016: Johnson wint met zijn limerick de hoofdprijs in een poëziewedstrijd rond de Turkse president Erdogan, waarin die seks heeft met een geit. Voor de liefhebbers:
There was a young fellow from Ankara
Who was a terrific wankerer.
Till he sowed his wild oats
With the help of a goat
But he didn't even stop to thankera.

• April 2016: Johnson noemt Barack Obama in een krantencolumn "deels Keniaan" met een "diepgewortelde afkeer" voor het Verenigd Koninkrijk.

• November 2015: Johnson moet een bezoek aan de bezette Palestijnse territoria vroegtijdig afbreken na forse pro-Israëlische opmerkingen. Een handelsembargo tegen Israël is "compleet van de pot gerukt", en wordt in de ogen van de Londense burgemeester enkel gesteund door "corduroy jasjes dragende linkse academici met scheve tanden".

• Oktober 2015: Johnson tackelt - 'bulldozert', zeggen sommigen - een 10-jarige jongen tijdens een partijtje rugby in Tokio.

• November 2007: Johnson omschrijft Hillary Clinton in zijn column in The Telegraph als iemand met "geverfd blond haar, opgetutte lippen, een staalblauwe blik, zoals een sadistische verpleegster in een psychiatrisch ziekenhuis".

• September 2006: Ook in een column, als aanval op Tony Blair: "Al tien jaar zijn we bij de Tories de Papoea-Nieuw-Guineaanse stijl van orgieën van kannibalisme en vadermoord gewoon, dus het is met fijne verbazing dat we de gekheid zien toeslaan bij Labour."

• 2002: Johnson omschrijft de reizen die premier Blair naar het buitenland maakt: "Wat een opluchting moet het voor Blair zijn om Engeland eens buiten te komen. Er wordt gezegd dat de Queen van de Commonwealth houdt, gedeeltelijk omdat ze er regelmatig juichende en vlaggenzwaaiende menigtes negerkindjes tegenkomt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234