Dinsdag 19/01/2021

Recensie

Iron & Wine in de AB: het venijn zat in de baard

Sam Beam van Iron and Wine tijdens een vorig concert in de AB.Beeld Alex Vanhee

Onder een vlucht van uit watten geknutselde wolken stond Iron and Wine, de americanaband rond Sam Beam, in de AB te spelen. Wij vertoefden de hele avond een paar meter hoger, zwevend van het ene hoogtepunt naar het andere.

Hij heeft een goeie negentiende-eeuwse kop, die Samuel Ervin Beam, frontman van Iron and Wine: melancholische blik, vleugje spot om de lippen, uitbundige baard die overgaat in een kapsel dat twijfelt tussen feestelijk krullen en sierlijk bezwijken. In de AB oogde hij in zijn strakke blazer als een kruising van een knoestige Amerikaanse schrijver met een sombere Duitse filosoof. Nog beter: hij klonk ook zo.

Zeven kwartier lang leidden Beam en zijn band je behendig langs de valkuilen van het leven  – opgejaagd door het onafwendbare noodlot. Negentien songs speelde hij, uit al zijn platen, en je hoorde evenveel varianten van americana en werd meegezogen in evenveel kortverhalen over mensen die, vaak tegen de keer, er het beste van trachten te maken – of vol spijt terugdenken aan betere tijden.

Bittere lach

“That’s a lot of words”, verzuchtte Beam na de inderdaad volgestouwde opener ‘The Trapeze Swinger’. Maar als iemand de kunst verstaat om hele hopen woorden soepel rond zijn muziek te plooien, dan is het hij wel. In Brussel kreeg hij daarvoor rugdekking van een uitstekende, vierkoppige band – cello, toetsen, (staande) bas en percussie – die in elk nummer andere accenten legde. 

Zo klonk ‘Grace for Saints and Ramblers’ als intieme kamerfolk die toch een rock-’n-rolldrive meekreeg, dankzij de inventieve cellomotiefjes en het bijzonder expressieve spel van de drumster. Het sloot naadloos aan bij de tekst, waarin Beam tegelijk een beeld van een voorbije liefde én een onstuimige jeugd op straat schetste.

Op die manier groeide zowat élke song uit tot een miniatuurtje waarin woorden en akkoorden nu eens prachtig in elkaar overvloeiden en dan weer langs elkaar schuurden. Neem nu ‘About a Bruise’, waarin de gloedvolle toetsen dat pijnlijke zinnetje “tenderness to you was only talk about a bruise” extra deden schrijnen, en Beams bittere lachje hard botste met de tedere achtergrondzang van de percussioniste en de toetseniste.

Verraderlijke stroomversnellingen

Over een zich subtiel opdringende baslijn zong Beam in ‘About a Bruise’, en eigenlijk het hele concert lang, ook veel uitgesprokener dan op zijn platen, waar hij doorgaans hees en hijgend voor de dag komt. Vergis je niet in deze man: hij is niet de bedachtzame fluisterfolkie voor wie je hem makkelijk zou houden.

Goed, net als op zijn jongste album – het onderschatte Beast Epic uit 2017 – liet hij in de AB wel de almaar weelderiger inkleding van zijn songs op eerdere platen achterwege, ten voordele van de sobere luisterliedjes die hij begin jaren 2000 uitbracht. Maar dat maakt van hem allerminst een knuffelbare singer-songwriter: daarvoor zaten er in Brussel te veel stekels in zijn teksten, en namen zijn nummers te vaak een onverwachte wending – zoals er in het water waarover hij voortdurend zong verraderlijke draaikolken en stroomversnellingen kunnen zitten.

Waar rivieren in veel songs metaforen voor het leven zijn, leek Beam er vooral dood in te zien. Zo voelde je in ‘Glad Man Singing’, een song uit 2011, een donkere onderstroom van bloed pompen. Ook in het recente ‘Winter Prayers’ (2013) en ‘Dearest Forsaken’ (2002) uit zijn beginnersjaren trok het water aan de personages om er een duik in te nemen – een fatale. Kortom: baardige Beam oogde aaibaar, maar klonk veel venijniger dan je verwachtte, als was hij een soort Jezus die vaker slaat dan zalft.

Klinkt akelig intens? Dat viel mee: je kon in de AB vaak een baardhaar horen vallen – Beam bedankte het publiek herhaaldelijk om zijn toewijding. Maar evengoed steeg er luid gelach op om Beams verrassend snedige bindteksten en ontspannen, zelfs wat laconieke houding. Je zag hem zowaar een paar keer grinniken tijdens het zingen. Was dat het effect van het glas rode wijn dat hij op het podium van een roadie aangereikt kreeg?

Berusting, tegen beter weter in

Wat het ook was, de hoogtepunten bleven komen: van de dramatische soldatenverhalen in ‘Carousel’ en de New Order-cover ‘Los Vigilantes’, naar de dialoog tussen Beam en de achtergrondstemmen in ‘Bird Stealing Bread’ (zuivere ontroering) en ‘Passing Afternoon’ (broeierige weemoed) tot de setsluiters ‘House by the Sea’ (gestroomlijnde honky tonk) en ‘Claim Your Ghost’ (berusting, misschien wel tegen beter weten in).

Maar de mooiste zinnen van dit magische concert zaten wellicht in ‘Call It Dreaming’: “we can lose and call it living” en “For all the love that you’ve left behind, you can have mine”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234