Zaterdag 04/12/2021

AchtergrondIran

Iraniërs demonstreren omdat ze dorst hebben, als antwoord krijgen ze kogels

Iraniërs lopen bij een brug over een drooggevallen rivier in de stad Isfahan.  Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Iraniërs lopen bij een brug over een drooggevallen rivier in de stad Isfahan.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Door ernstige droogte en wanbeleid van de regering komt er bijna geen water uit de kraan in de Iraanse provincie Khuzestan. Protesten hiertegen worden steeds politieker, maar het begint allemaal met een wanhoopskreet. ‘Wij hebben dorst!’

Een doodgewoon glas water, dat zou niet te veel gevraagd moeten zijn, maar in de Iraanse provincie Khuzestan komt al weken bijna niets meer uit de kraan, alleen een dun, bruin straaltje viezigheid. Mensen zijn uit wanhoop de straat op gegaan om te protesteren. “We hebben dorst”, klinkt het uit vele monden.

Twee weken geleden waren het kleine groepjes die in de stad Ahvaz hun stem durfden te laten horen, maar de massa werd snel groter en de protesten zijn overgeslagen naar steden in de rest van het land. Ook in Teheran, Mashhad, Isfahan en Karaj demonstreren mensen nu uit solidariteit met de inwoners van Khuzestan.

De regering slaat hard terug: op filmpjes op sociale media, is te zien hoe er met scherp op mensen wordt geschoten. Volgens Amnesty International zijn er zeker acht mensen om het leven gekomen. De woede die dit veroorzaakt, zwengelt weer nieuwe protesten aan.

Politiek

“Eerst riepen mensen dat zij dorst hadden, maar nu is het politiek geworden”, zegt Reza Tehrani, een activist van de verboden verzetsbeweging MEK (Iraanse Volksmoedjahedin) die vanuit Duitsland dagelijks in contact is met mensen in Ahvaz. “Ze roepen nu: ‘Dood aan Khamenei’, de Opperste Leider van het land, en ‘Nee tegen de onderdrukkers’.”

Dode dadelpalmen in de provincie Kerman.  Beeld Getty Images
Dode dadelpalmen in de provincie Kerman.Beeld Getty Images

De onrust is het laatste waar het regime op zit te wachten. Het worstelt al met de vijfde golf van het coronavirus, met wijdverbreide stroomstoringen en een economie die kraakt vanwege de Amerikaanse sancties. Dit komt straks allemaal op het bord van de nieuwe president van Iran, Ebrahim Raisi, die op 5 augustus wordt geïnstalleerd. Deze ultraconservatieve opperrechter won vorige maand de verkiezingen, waarvoor maar weinig mensen de moeite namen om naar het stemhokje te komen omdat alle potentiële rivalen door de Raad van Hoeders al van de kandidatenlijst waren geschrapt.

Het is de vraag hoe Raisi zal optreden tegen gewone Iraniërs die dorst hebben. De man staat bekend om zijn meedogenloosheid tegenover politieke dissidenten: hij was in 1988 een van de vier leden van de zogeheten doodscommissie die opdracht gaf duizenden politieke gevangenen te executeren. En toen in 2019 werd gedemonstreerd vanwege de hoge benzineprijzen, heeft Raisi als hoofd van de Iraanse rechterlijke macht duizenden mensen laten oppakken. Zeker 161 mensen en omstanders werden door scherpschutters en paramilitairen doodgeschoten.

Extreme temperaturen

De Iraanse autoriteiten wijten het watertekort aan de extreme temperaturen (soms tot 50 graden Celsius) en de ergste droogte in decennia: er is dit jaar 52 procent minder regen gevallen dan normaal. Maar volgens experts is er ook al decennia sprake van mismanagement van de natuurlijke bronnen door de regering en een volkomen gebrek aan planning.

Ongeveer 90 procent van het water in Iran wordt gebruikt in de landbouwsector, en boeren hebben de afgelopen jaren meer en meer waterputten geslagen om het grondwater omhoog te kunnen pompen, omdat het oppervlaktewater allang is verbruikt. Klimaatverandering en dammen hebben rivieren uitgedroogd en het mismanagement is de afgelopen jaren alleen maar erger geworden.

Een brug over de rivier de Zayanderoud, bij Isfahan. Beeld Hollandse Hoogte / l'Agence VU
Een brug over de rivier de Zayanderoud, bij Isfahan.Beeld Hollandse Hoogte / l'Agence VU

De tekorten zijn met name prangend in Khuzestan, een provincie in het zuidwesten van Iran. Hier bevindt zich 80 procent van ’s lands olievoorraad, en 60 procent van de gasreserves, dus het gebied is een belangrijke economische pilaar van Iran. Op de vruchtbare akkers groeide voorheen suikerriet, tarwe en gerst, maar door de waterschaarste verschrompelt de oogst en lijdt het vee dorst. Ondanks de rijkdommen in de bodem is de bevolking van Khuzestan – veelal etnische Arabieren – arm en wordt die van oudsher gediscrimineerd.

Om aan te geven dat de protesten zijn aandacht hebben getrokken, schreef de Opperste Leider van het land Ali Khamenei vorige week op zijn Instagram-account dat “officials verplicht zijn om de problemen in Khuzestan aan te pakken”. Maar op straat kregen de demonstranten een ander antwoord. Geweld en kogels.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234