Dinsdag 18/02/2020

Iran

‘Iran zal zich niet meer houden aan nucleaire deal uit 2015’

Het lichaam van Soleimani werd vroeg vanochtend overgevlogen van Bagdad naar Ahvaz.Beeld AFP

In Iran hebben vandaag tienduizenden mensen deelgenomen aan processies ter ere van generaal Qassem Soleimani. De 62-jarige leider van de Iraanse Quds-brigade werd in de nacht van donderdag op vrijdag gedood nabij het Iraakse Bagdad door een Amerikaanse droneaanval. De Iraanse staatstelevisie meldt vanavond dat Iran zich niet langer zal houden aan de nucleaire deal uit 2015. Zondagavond sloegen opnieuw twee raketten in aan de Amerikaanse ambassade in Bagdad.

Nadat zaterdag al verschillende begrafenisprocessies plaatsvonden in Irak, werd het lichaam van Soleimani vroeg vanochtend overgevlogen van Bagdad naar Ahvaz, een stad in het zuidwesten van Iran. Daar woonden tienduizenden mensen de eerste ceremonie bij. 

Daarna werden Soleimani’s resten gebracht naar Mashhad in het noordoosten, de op een na grootste stad van Iran en een belangrijke religieuze plaats. Een ellenlange stoet rouwenden trok er richting het mausoleum van imam Reza. De ceremonies werden live uitgezonden door verscheidene Iraanse televisiezenders.

De plechtigheden in Ahvaz en Mashhad zijn twee van meerdere ceremonies die de Iraanse autoriteiten gepland hebben ter ere van Soleimani. “We zijn met 80 miljoen Iraniërs, als ieder van ons één dollar opzij legt, zullen we 80 miljoen dollar hebben, en kunnen we gelijk wie belonen die ons het hoofd van Trump brengt”, zei een spreker op de ceremonie in Mashhad, aldus de Arabische zender al-Arabiya. Ook die plechtigheid werd live uitgezonden op een Iraanse televisiezender, schrijft de zender nog.

Beeld AFP

Door de grote opkomst in Mashhad heeft het bijna twee uur geduurd voordat de begrafenisstoet zich doorheen de massa een weg kon banen naar het mausoleum van imam Reza. Er werd op die manier een grote achterstand op het schema opgelopen. “Door de glorieuze en intense aanwezigheid van miljoenen mensen bij de afscheidsceremonie in Mashhad (....) is het niet meer mogelijk om de voorziene bijeenkomst aan de Mosallamoskee in Teheran te laten plaatsvinden”, zo meldt de Revolutionaire Garde in een mededeling.

Ook maandagochtend vindt in Teheran nog een plechtigheid plaats, waar ook de Iraanse leiders deel aan zullen nemen. Volgens het officiële programma zal ook ayatollah Ali Khamenei, de Iraanse opperste leider, aanwezig zijn. Wegens de mensenmassa worden verscheidene delen van de stad afgesloten voor auto’s. Van Teheran gaat het lichaam van Soleimani vervolgens naar Qom, de heilige stad in het centrum van Iran, waar opnieuw een ceremonie wordt georganiseerd. Dinsdag wordt de bekende generaal uiteindelijk begraven in zijn geboortestad Kerman, in het zuidoosten van het land.

Nucleaire deal

Iran heeft sinds Soleimani’s dood al meerdere keren te kennen gegeven wraak te zullen nemen voor de dood van de topgeneraal. De Iraanse staatstelevisie meldt vanavond dat Iran zich niet langer zal houden aan de nucleaire deal uit 2015. Iran voelt zich niet langer gebonden door het akkoord dat met de internationale mogendheden werd afgesloten, zo blijkt uit de mededeling die verspreid werd via het nieuwsagentschap IRNA. In dat akkoord wordt onder meer een limiet op de verrijking van uranium en op het aantal centrifuges opgelegd.

De deal moet voorkomen dat Iran een nucleair wapen ontwikkelt. In ruil daarvoor zouden de sancties tegen het land worden afgebouwd. Maar het akkoord zit in woelig vaarwater sinds Washington zich er in 2018 uit terugtrok en opnieuw sancties oplegde. Als reactie daarop begon Teheran bepalingen uit het akkoord met de voeten te treden. Zo werd uranium al sinds november tot meer dan de toegestane 3,67 procent verrijkt. Het land zegt nu de “vijfde en laatste fase” te zijn ingegaan van de vermindering van de nucleaire verplichtingen.

Teheran zegt in de mededeling wel dat de samenwerking met het internationaal atoomenergieagentschap IAEA, dat toeziet op de nucleaire activiteiten, zal worden voortgezet.

Nieuwe aanval op ambassade

In de buurt van de Amerikaanse ambassade, in de groene zone in Bagdad, zijn zondagavond minstens twee raketten neergekomen. Dat hebben ooggetuigen gemeld aan het Franse persbureau AFP. De raketaanvallen hebben nog geen slachtoffers geëist, zo wordt uit medische hoek vernomen. Wel zijn vier leden van dezelfde familie gewond geraakt toen nog een andere raket neerkwam in een woonwijk vlakbij de groene zone.

Sinds eind oktober zijn al zeker 14 raketaanvallen gericht op Amerikaanse posities in Irak. De aanvallen zijn nooit opgeëist, maar Washington schrijft de acties toe aan pro-Iraanse milities. Na de dood van de Iraanse generaal Soleimani zijn de spanningen nog verder opgelopen. De sjiitische beweging Hezbollah had zaterdag de Iraakse soldaten nog opgeroepen om zich voor zondagavond te verwijderen van Amerikaanse basissen in het land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234