Maandag 30/03/2020

'Iran zal deal uitvoeren'

Iran zal het akkoord nakomen, voorspellen waarnemers. Simpelweg omdat het niet anders kan. En daarom is een nieuwe, gedurfde, weg ingeslagen. Alle tegenstand ten spijt.

De Iraniërs zullen de komende vijftien jaar geen kernwapens kunnen ontwikkelen, en zelfs niet in staat zijn daartoe voorbereidingen te treffen. Proberen ze dat toch, dan krijgen VN-inspecteurs met een formidabel mandaat dat direct in de gaten en zal de internationale gemeenschap maatregelen treffen. Het hele akkoord komt dan in gevaar en reeds opgeheven sancties worden weer van kracht.

Daarom is het eigenlijk ondenkbaar dat Iran het Weense akkoord aan zijn laars zal lappen, zegt Gary Sick, de Amerikaanse Iran-adviseur onder de presidenten Ford, Carter en Reagan. "De Iraniërs zijn niet door twee jaar van zware onderhandelingen gegaan, ze hebben niet het zwaarste inspectieregime uit de geschiedenis geaccepteerd, om vervolgens de afspraken niet serieus te nemen. Als ze de stap hadden willen zetten naar een atoomwapen, hadden ze dat in 2013 kunnen doen. Nu niet meer."

Toch is en blijft dat in de nucleaire kwestie de grote vraag: wat zijn de ware bedoelingen van de Iraniërs? Opperste Leider Ali Khamenei sprak in 2003 in een fatwa voor eens en altijd een verbod uit op het bezit en gebruik van kernwapens. Die religieuze uitspraak krijgt straks de status van een geratificeerd internationaal document met een looptijd van vijftien jaar. Pure winst.

Maar daarna? Dat is waar de tegenstanders van de deal bang voor zijn: een Iran dat rustig zijn tijd afwacht, een sterke economie opbouwt zonder last van sancties en dan na 2030 alsnog over de atoomdrempel springt.

De strategie van de regering-Obama gaat daarom uit van een "nieuw hoofdstuk" in de betrekkingen met Iran, een Iran waarin de gematigden de overhand krijgen in plaats van de hardliners, een Iran waarmee weer serieus kan worden gesproken over het oplossen van conflicten in de regio.

Snel en vanzelfsprekend zal dat niet gaan. Anti-amerikanisme is nog steeds bon ton in Teheran. "Daarom is de pil van het Weense compromis voor Iran veel groter om te slikken dan voor de VS", zegt Daniel Serwer, Midden-Oostenexpert van Johns Hopkins University in Washington. "Vijandigheid jegens Amerika is een van de pijlers van het regime. Dat zal voortaan behoorlijk hol klinken."

Iraanse mensenrechtenactivisten toonden zich gisteren daarom blij met het akkoord. President Hassan Rouhani kan nu gaan werken aan de agenda van politieke en sociale hervormingen waarop hij is gekozen.

De hoop is dat Iran, eenmaal verzoend met de 'familie der beschaafde volkeren', bereid zal zijn tot samenwerking, zoals in het oplossen van het Syrische probleem. De Franse president Hollande gooide daar gisteren al meteen een balletje over op.

Volgens Richard Dalton van de Britse denktank Chatham House is het een "fantasie" te denken dat een beter akkoord mogelijk zou zijn geweest als het Westen zich harder had opgesteld. Zelfs Israëlische commentatoren, zegt Dalton, zijn al tot de conclusie gekomen dat het akkoord "goed is voor de veiligheid van iedereen in de regio."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234