Maandag 29/11/2021

Iran opent eerste kerncentrale

Iran begint volgende week zaterdag met het opstarten van zijn eerste burgerlijke kerncentrale. Rusland brengt de eerste nucleaire brandstofstaven aan. Gezien de bestaande sancties wegens Irans vermoedelijke kernwapenprogramma wordt het proces door de internationale gemeenschap streng gecontroleerd.

Moskou levert Teheran nucleaire brandstof en verzekert gebruik voor civiele doeleinden

Teheran en Moskou garanderen dat de brandstof alleen voor civiele doeleinden gebruikt zal worden.

Bijna veertig jaar heeft Iran gewerkt aan zijn eerste kerncentrale nabij de zuidelijk gelegen Iraanse stad Bushehr, vlakbij de Perzische Golf. Volgende week zaterdag, op 21 augustus, begint de technische opstartfase voor één van de twee voorziene reactoren. Dan worden de eerste nucleaire brandstofstaven ingebracht. Dit proces, dat twee tot drie weken zal duren, wordt begeleid door Iraanse en Russische wetenschappers.

Rusland sloot in 1995 met Iran een akkoord om de kerncentrale af te werken. Het project stond al in de steigers sinds 1974, toen de Duitse onderneming Siemens een contract afsloot met de toenmalige sjah. Na diens verdrijving door de islamitische revolutie van wijlen ayatollah Khomeini in 1979 en de daaropvolgende Iraans-Iraakse oorlog liep het 1 miljard kostende project schade en enorme vertraging op.

De Verenigde Staten en Israël hebben Rusland altijd zwaar bekritiseerd wegens zijn steun aan het Bushehr-project, dat samenvalt met een tijdstip waarin de grootmachten Teheran zware economische sancties opleggen uit vrees dat het zijn nucleaire programma richt op de ontwikkeling van kernwapens.

Maar de westerse vrees dat Bushehr ingeschakeld kan worden in een atoomwapenprogramma verminderde toen Moskou een akkoord sloot met Iran. Daarin wordt Teheran verplicht om de opgebruikte brandstofstaven terug te geven aan Rusland. Hieruit kan immers plutonium gewonnen worden, de belangrijkste grondstof voor kernwapens. Het Internationaal Atoomagentschap zal de kerncentrale, alsook de im- en export van de nucleaire brandstof, daarom nauwlettend in de gaten houden.

Sergeï Novikov, een woordvoerder van het Russische atoomagentschap Rosatom, noemt de operatie van volgende week een “onomkeerbare stap” voor Bushehr. “Op dat ogenblik zal de kerncentrale internationaal erkend worden als een nucleaire energie-installatie. De testperiode is dan voorbij en de fysieke opstartfase is dan begonnen.” Begin oktober wordt Bushehr dan volledig operationeel. De eerste reactor van duizend megawatt zal dan verbonden worden met het elektriciteitsnetwerk, waardoor Iran officieel een kernenergiestaat zal worden.

Iran hoopt tegen 2020 een netwerk van civiele kerncentrales uit te bouwen, met een capaciteit van 20.000 megawatt, zodat het meer olie en gas kan exporteren.

De opstart van Bushehr is niet alleen van groot belang voor de Iraanse energievoorziening. Voor de internationale gemeenschap vormt de kerncentrale een tweesnijdend zwaard. Hoewel nog steeds kop van Jut als mogelijke bron van plutoniumproductie, kan de centrale nu ook gebruikt worden als argument tegen de ontwikkeling van Irans uraniumproductie, dat als grondstof voor brandstofstaven verrijkt wordt in geheime installaties. Iran voert aan dat het deze uraniumverrijking nodig heeft om brandstof te ontwikkelen voor een onderzoeksreactor die medische isotopen produceert voor kankerbehandeling. Het westen vreest dat deze verrijking een nieuwe stap is naar de ontwikkeling van kernwapens.

Bushehr toont volgens de westerse landen net aan dat het mogelijk is om de nucleaire brandstof - in dit geval via Rusland en onder toezicht van het Internationaal Atoomagentschap - gecontroleerd in te voeren en daarna terug te sturen. Hierdoor heeft Teheran volgens het westen geen nood meer aan eigen, geheime, nucleaire brandstofproductie. VS-president Barack Obama pleit al sinds zijn aantreden voor een nieuw, internationaal, nucleair brandstofagentschap dat de brandstofstaven voor nieuwe kernenergiestaten beheert, zodat ze er geen misbruik van kunnen maken om kernwapenprogramma’s te voeden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234