Zondag 11/04/2021

Iran executeert in het geheim gevangenen

Het Iraanse regime heeft in het geheim honderden gevangenen geëxecuteerd, allemaal in een gevangenis in de stad Mashhad. Dat zegt de speciale rapporteur van de VN inzake mensenrechten in Iran. In 2010 waren er driehonderd geheime executies, boven op de 388 officieel meegedeelde. Dit jaar waren het er al 146.

Het rapport van Ahmed Shaheed, die sinds augustus de speciale rapporteur van de VN inzake mensenrechten in Iran is, werd gisteren gepresenteerd aan de Algemene Vergadering. Uit het document blijkt dat het bijzonder droevig is gesteld met de mensenrechten in de islamitische republiek. In dit tussentijdse rapport legt Ahmed Shaheed vooral de nadruk op de geheime executies door de Iraanse autoriteiten. In 2010 en ook dit jaar, zo schrijft Shaheed, zijn er in een gevangenis in de oostelijk gelegen stad Mashhad honderden geheime executies uitgevoerd. Die terechtstellingen kwamen boven op de door de Iraanse regering officieel vrijgegeven cijfers.

In 2010 werden officieel 388 Iraniërs terechtgesteld volgens Human Rights Watch, Amnesty International spreekt van 252 executies. Maar in het geheim, zo zegt Shaheed, werden in de Vakilabad-gevangenis in Mashad nog eens in het geheim 300 gevangenen geëxecuteerd. Dit jaar waren dat er al 146, boven op de 83 'officiële' terechtstellingen.

"De autoriteiten in Vakilabad hebben, in strijd met de Iraanse wet, deze executies uitgevoerd zonder medeweten van de familie of de advocaat van de gevangenen en zonder dat deze laatsten daarvan op de hoogte werd gesteld", zo schrijft Shaheed in zijn rapport.

Shaheed kreeg geen toestemming van de Iraanse regering om het land te bezoeken voor zijn onderzoek. Het materiaal in zijn rapport, dat 21 pagina's telt, werd daarom samengesteld aan de hand van gegevens van lokale en internationale mensenrechtenorganisaties, rechtstreekse getuigen en familieleden van gevangenen.

Minderjarigen

Behalve op de geheime executies heeft de VN-rapporteur ook bijzonder zware kritiek op het feit dat minderjarigen ter dood worden veroordeeld. Hoewel Iran internationale akkoorden als de Conventie voor de Rechten van het Kind heeft ondertekend, zijn er nog steeds meer dan honderd Iraniërs onder de achttien jaar veroordeeld tot de doodstraf. Hoeveel daarvan worden of werden uitgevoerd, is helemaal niet duidelijk.

Iran zegt dat de doodstraf essentieel is om de orde in het land te waarborgen en dat de maatregel wordt toegepast na een grondige juridische procedure. Moord, verkrachting, gewapende overvallen, drugshandel en overspel behoren tot de misdrijven die in Iran de doodstraf kunnen opleveren.

Er is in het rapport bijzonder zware kritiek op de detentie van oppositieleiders. Hoewel de grondwet van Iran vrijheid van meningsuiting, religie en vereniging garandeert, worden die vrijheden in de realiteit fors met voeten getreden. Er is zelfs een patroon van systematische inbreuken op deze rechten, schrijft Shaheed.

Activisten in de cel

Honderden politieke activisten, journalisten, studenten, filmmakers, advocaten, milieuactivisten, verdedigers van vrouwen- en minderhedenrechten vlogen in de cel sinds de betwiste presidentsverkiezingen van juni 2009. Na die stembusgang riep Mahmoud Ahmedinejad zich uit tot winnaar, maar daartegen ontstond een golf van protest en tienduizenden Iraniërs trokken in nooit geziene betogingen de straat op. Intussen is wel een aantal van deze activisten vrijgelaten, maar een vijfhonderdtal blijft gevangen, zo meldt het rapport.

Van de vijftig specifieke gevallen die in het rapport worden aangehaald, zijn ook die van Mehdi Karroubi en Mir Hossein Mousavi, de leiders van de Groene Beweging die in juni 2009 opriepen tot protesten. Zij zijn beiden sinds februari onder huisarrest. Andere gedocumenteerde gevallen zijn die van de bekende filmmaker Jafar Panahi, wiens veroordeling tot zes jaar cel deze week in hoger beroep werd bevestigd.

Maar daarnaast zijn er nog tientallen, in het westen vrij onbekende, politieke gevangenen. Zoals Bahman Ahmadi Amouee, een hervormingsgezinde journalist die momenteel in een isoleercel zit van amper een bij twee meter. Hij werd geslagen en werd onderworpen aan slaapdeprivatie.

Een andere journalist, Mohammad Davari, werd gefolterd en zit ook in de isoleercel. Davari was degene die gedetineerden had gefilmd die zeiden dat ze verkracht waren in de beruchte Kahrizakgevangenis van Teheran.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234