Zaterdag 25/09/2021

Irak-stemming bedreigt Blairs leiderschap

Net nu Tony Blairs populariteitscijfers als een baksteen naar beneden duiken, moet hij een interne revolutie bedwingen. Nog tot morgen heeft de Britse premier de tijd. Dan stemt het parlement over de Irak-kwestie, en dat wordt ook een stemming over Blairs verdere carrière. 'Als hij onder de Labour-leden geen meerderheid haalt, rest Blair weinig meer dan aftreden', zegt politoloog Glen Ranglawa van de universiteit van Cambridge.

Londen / Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Tony Blair probeerde gisteren nog de Amerikaans-Britse ontwerpresolutie voor militaire actie in Irak aan te grijpen om de gemoederen te sussen. Een push for peace heette die resolutie te zijn. Een gooi naar vrede. Maar Blairs wisselende retoriek is niet meer overtuigend genoeg om de vele tegenstanders in eigen rangen het zwijgen op te leggen.

Morgen woensdag is D-day voor de politieke carrière van de Britse premier. Dan wordt in de House of Commons gedebatteerd over de Irak-kwestie en ook gestemd. Niet dat er ook maar het minste risico bestaat dat Blair daar in het zand bijt. De conservatieven staan immers aan zijn kant. Maar cruciaal wordt het voor Blair om een meerderheid van de 413 Labour-parlementsleden (op een totaal van 659) aan zijn kant te krijgen.

"De uitslag is op zich irrelevant", zegt politoloog Glen Rangwala van het Newnham College van de universiteit van Cambridge. Rangwala is fervent tegenstander van een oorlog en stelde ook een rapport samen om de oorlogsretoriek van Blair onderuit te halen. "Als hij onder de Labour-leden geen meerderheid haalt, raakt zijn positie als regeringsleider ernstig ondermijnd. Dan rest Blair weinig meer dan aftreden."

Vooraanstaande dissidenten binnen Labour doen hun uiterste best Blair te dwarsbomen. Ex-staatssecretaris voor Defensie Peter Kilfoyle bijvoorbeeld. "Tony Blair doet geen gooi naar vrede, hij stuurt op oorlog aan." Van minister van Ontwikkelingssamenwerking Clare Short is bekend dat ze een heftig tegenstander is van oorlog in Irak.

Volgens Labour against the War (LatW), de groep backbenchers die zich verenigden tegen een oorlog, zouden al 150 van de Labour-parlementsleden bereid zijn zich tegen de partijleider te keren. "Er zijn drie groepen in het parlement", zegt de bij LatW aanleunende Ranglawa. "Er is het groepje dat het regeringsstandpunt ondersteunt, dat meent dat Saddam zo boosaardig is dat hij meteen afgezet moet worden. Er is een linkse kern van dertig tot veertig parlementsleden die hoe dan ook tegen oorlog is, ook met een tweede VN-resolutie. De derde groep vormt de meerderheid. Zij is tegen de oorlog, maar zou die wel steunen als er een tweede resolutie komt."

Volgens Rangwala hangt Blairs politieke toekomst vooral af van het verloop van de oorlog. "De regering is ervan overtuigd dat de publieke opinie wel bijdraait zodra de oorlog start. Als de oorlog van korte duur is, als de Britse bondgenoten in het Midden-Oosten ook bondgenoten blijven en zolang er geen bloed van Britse soldaten op tv vertoond wordt, zal dat ook gebeuren. In het hypothetische geval dat de oorlog anders uitdraait, zou misschien wel Gordon Brown (de minister van Financiën en erfvijand van Tony Blair, FL) een gooi naar het leiderschap doen."

Eén resultaat heeft de oppositie tegen Blairs oorlogskoers alvast gehad: stilaan wordt het inhoudelijke debat met de tegenstanders van een oorlog aangegaan. Rangwala: "De regering had de gewoonte om tegenstanders van de oorlog als Saddam-vriendjes af te schilderen. Na de massale vredesbetoging in Londen gebeurt dat niet meer. Nu zegt de regering de publieke opinie wel te begrijpen, al voegt ze daar meteen aan toe dat de publieke opinie het bij het verkeerde eind heeft."

'Als Blair onder Labour-leden geen meerderheid haalt, rest hem weinig meer dan aftreden'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234