Vrijdag 09/12/2022

Huiszoekingen

"Invallen bij sans-papiers zonder huiszoekingsbevel gebeuren heel vaak"

Archiefbeeld. Beeld Bas Bogaerts
Archiefbeeld.Beeld Bas Bogaerts

In de praktijk valt de politie "heel vaak" binnen zonder huiszoekingsbevel bij mensen die niet legaal in het land verblijven, ook al is dat onwettig. Zo voelen advocaten gespecialiseerd in de materie het toch aan.

DDC

Eind augustus belde de politie aan bij een woning in Mechelen. Ze trof er de 16-jarige Djellza, een meisje dat haar hele leven in België woonde, maar met de rest van haar gezin naar Kosovo was uitgewezen.

"De politie is dat huis binnengegaan zonder huiszoekingsbevel", zegt haar advocaat Maurice Mandelblat. "Gewoon: 'meekomen'. Als ze dat al had gewild, kon Djellza kon niet eens instemmen met een huiszoeking, want ze is minderjarig."

Djellza zei dat ze haar gsm vergeten was en wist zo aan de politie te ontkomen. Sindsdien leeft ze ergens in België met haar vader ondergedoken.

Mandelblat zegt geschokt te zijn door het optreden van de politie, maar niet verbaasd: "Het gaat heel vaak op deze manier, hoewel huisvredebreuk een strafrechtelijke inbreuk is. Dat geldt voor u en voor mij, maar ook voor de politie. In de praktijk zijn de betrokken mensen bang en juridisch heel zwak. Om Djellza op te pakken, waren er vijf agenten gemobiliseerd."

Volksvertegenwoordiger Nahima Lanjri (CD&V) vroeg minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) vorige week naar de kwestie. Die antwoordde dat hij er geen graten in ziet als de politie bij mensen zonder papieren binnenvalt zonder huiszoekingsbevel, dat door een onderzoeksrechter afgeleverd moet worden: "Illegaliteit is een voortdurend misdrijf."

En dus, redeneert de minister, is het per definitie een geval van betrapping op heterdaad. CD&V betwist dat, net als enkele juristen.

"Ook in mijn praktijk"

"Dit is geen theoretische discussie", zegt de Antwerpse advocate Kati Verstrepen. "Ik zie het in mijn praktijk. Je kunt de opsluiting aanvechten voor de raadkamer, maar dan vaardigt men een nieuw besluit tot opsluiten uit. En op een gegeven moment is je cliënt het land uit en dan heb je geen mandaat meer. Men weet ook goed: eens het land uit, is het van weg is weg."

Frank Hosteaux, ooit nog Antwerps gemeenteraadslid voor sp.a en PvdA, was tien jaar geleden actief bij Basta, een actiegroep die mensen zonder papieren kartonnetjes gaf om aan de deurklink te hangen, zoals in een hotel. Er stond up: ''Do not disturb these people.'

"Dan wist de politie dat het geen zin had om te blijven aandringen", zegt Hosteaux. "Wij gaven toen ook voorlichtingsavonden en drukten die mensen op het hart: doe je deur niet open, want dan ben je gezien. Dan stormen ze binnen en zullen ze achteraf beweren dat je hen hebt uitgenodigd.

"We gaven mensen zonder papieren de raad om nooit de deur te openen voor tien uur 's ochtends. De politie kwam altijd een eerste keer aanbellen om zes uur en een tweede keer om halfnegen, zo leerde de ervaring."

Volgens Hosteaux kwam de politie er na een tijdje vanzelf achter dat het allemaal weinig zin had. Nu is het weer gekeerd, meent hij: "Men gebruikt opnieuw alle truken van de foor. Mensen door het raam toeroepen dat ze naar beneden moeten komen om iets te ondertekenen en in de boeien slaan zodra ze één stap buiten zetten. Het gebeurt alleen al in Antwerpen wekelijks."

Coördinator Didier Vanderslycke van de vzw Orbit, die met mensen zonder papieren werkt, is vooral bekommerd om het signaal dat Jambon met zijn richtlijn aan de politie geeft. "Eigenlijk zegt hij: doe maar. Het is zeer verontrustend en ongrondwettig. Wij zouden graag zien dat de regering en het parlement hier afstand van nemen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234