Woensdag 11/12/2019

Interview u Striptekenaar Jan Bosschaert ziet voor zichzelf een schilderachtige toekomst

'Jonge tekenaars wens ik veel succes toe. Je moet het maar willen, striptekenaar worden'

'Ik heb stilaan genoeg van strips'

Jan Bosschaert lijkt voldoende om handen te hebben. Onlangs werd in Antwerpen de eerste stripmuur van zijn hand ingehuldigd en verscheen het nieuwste deel van zijn reeks 'Jaguar'. Vanaf juli volgen er drie grote tentoonstellingen in Vlaanderen over zijn schilderwerk. Intussen werkt hij naarstig verder aan een nieuw 'Jaguar'-drieluik, maar de huidige stripscene zint hem steeds minder. Bosschaert overweegt zelfs andere paden te bewandelen. Geert De Weyer had een openhartig gesprek met een klein productief radertje.

De cover van Dog Mengo, het nieuwe deel van 'Jaguar', ziet er op zijn minst indrukwekkend uit. In tegenstelling tot de vorige drie delen wordt die niet meer gedomineerd door een sensuele vrouw. Nu prijkt er een stoer kijkende jongeman op, geflankeerd door een reusachtig oog van een vreemd creatuur. "Ik ben heel blij met dat personage", zegt Bosschaert (47) een dag na de inhuldiging van zijn stripmuur in de Wolstraat. "Dog Mengo is eindelijk iemand met wie ik me kan identificeren, in tegenstelling tot de personages in het eerste drieluik."

Bosschaert zegt dat hij in zijn nopjes is met de samenwerking met topscenarist Jean Dufaux, maar geeft meteen toe dat er voor dit verhaal duidelijke afspraken zijn gemaakt. "Casterman en ik hebben geëist dat het verhaal wat commerciëler moest zijn. Nee, dat is niet het juiste woord. (denkt na) 'Toegankelijker', dat zocht ik. In heel wat recensies werd er op gehamerd dat het verhaal moeilijk te begrijpen was. Euhm, ik moet toegeven dat dat misschien wel klopt. Soms werden gebeurtenissen er bij gesleurd. Dufaux had geen moeite met die recensies - hij zegt dat hij ze niet eens leest - maar ik trok het me aan. Ik ben het wat beu als vangnet te worden gebruikt. De kritiek belandt immers altijd bij mij."

Dufaux heeft natuurlijk wel de reputatie dat hij een eigenzinnige scenarist is.

"Klopt. Zo zit hij nu eenmaal in elkaar. Zo is hij ook als mens. Maar zijn scenario's kloppen als een bus, hoor. Alles heeft een reden. Pas als je het hele drieluik opnieuw leest, begrijp je dat. Op een bepaald moment stond in het scenario dat iemand een baby van een hoge rots naar beneden moest laten vallen. 'Oh nee, daar gaan we weer', dacht ik. Het moest weer over dood en verderf gaan. Typisch Dufaux. Maar groot was mijn verbazing toen die baby, net voor hij de grond raakte, liefdevol werd opgevangen door honderden vlinders. (grijnst) Vlinders en Dufaux, het lijkt een onmogelijke combinatie. Meestal zijn het klauwen en scherpe tanden. Wellicht is hij er zelf van geschrokken, maar ik vond het een hele mooie vondst."

Toen je met Dufaux en Casterman in zee ging dacht iedereen dat je buitenlandse carrière eindelijk van de grond kwam, maar in feite verkoopt 'Jaguar' in Frankrijk niet zoals je zou willen.

"Er is een enorm probleem met de distributie in Frankrijk. Casterman werkt met een distributiehuis dat onlangs is opgekocht door Italianen en dat het niet gewoon is met strips te werken. Dufaux werkt voor verschillende uitgevers, dus weet hij heel goed waar het probleem zit. Alle reeksen die hij in die periode opstartte, lopen goed, behalve 'Jaguar'. Onder Lyon kun je die bijvoorbeeld nergens vinden. Dat is het vervelende met strips: als auteur ben je slechts een radertje in een groot geheel. Als één zo'n tandwieltje slecht werkt, blokkeert alles. Er is altijd wel iets, en dat hangt me de keel uit. Vandaar dat ik overweeg mijn pijlen enkel nog op schilderen en illustreren te richten. Daar komt dat hele circus niet aan te pas. Ik heb daar het gevoel dat ik kan zeggen wat ik wil zeggen. Ik ben er niet gebonden aan tijd of uitgeverseisen. Het is volledig van mezelf. Anderzijds, mocht ik enkel nog schilderen, dan zou de stripmicrobe me sowieso terug te pakken krijgen.

"Ik krijg tegenwoordig veel aanbiedingen, van verschillende strip-uitgeverijen. Ik kan meteen met iets anders aan de slag, maar de ene uitgever is bijna failliet, de andere doet het gewoon slecht en nog een andere heeft ook zo'n distributieprobleem. Het is overal wel iets."

Klinkt niet bijster positief

"Echt, ik begin mijn buik stilaan vol te krijgen van strips. Ik ben nu 47. Straks ga ik met pensioen en kom ik tot de conclusie dat ik al die tijd niets aan strips heb verdiend, terwijl ik aan alle kanten collega's met Jaguars zie rondrijden. (glimlacht) Niet dat dat mijn betrachting is, hoor. Ik heb er de energie niet langer voor. Ik merk zelfs dat ik nu meer geniet van voorbereidende schetsen bij een stripverhaal. Dát is leven scheppen. Het tekenen zelf is hard labeur. Het is ook vrij saai."

Kun je geen auteurstrip in één album maken, bijvoorbeeld in de collectie Vrije Vlucht bij Dupuis?

"Daar heb ik het zelfs al met Dufaux over gehad. Volgens hem zou dat enkel voor de eer zijn. Dat verkoopt voor geen meter. Of je moet geluk hebben. Toen ik lang geleden voor het eerst signeerde, voor mijn strip Omni werd ik naast de grote Don Law- rence gezet (van 'Storm' en 'Trigië'). 'Welcome', zei hij. 'I wish you loads of luck, because that's all you're gonna need.' Dat geldt voor alle kunstenaars.

"Ik zit hier te klagen, hé? Nu, ik ben heel content met wat ik doe, hoor. Ik kan ervan leven, en dat is al heel wat. In die zin wens ik de jonge tekenaars veel geluk toe. (zucht) Je moet het maar willen, striptekenaar worden. Ik zie onvoorstelbaar veel talent als ik op stripbeurzen kom. Zeker in Frankrijk en Spanje. Maar er zijn misschien wel te veel tekenaars."

Je haalt Sam, je favoriete personage, uit je gelijknamige reeks, vaak aan. Ze duikt ook op in een hoekje van je stripmuur. Heb je nooit zin om haar in een nieuw album op te voeren?

"Ja en neen. Ik vind het heel plezant om haar te tekenen. Ze blijft een van mijn favoriete figuurtjes. Maar ik denk dat een samenwerking met Marc Legendre er niet meer in zit. Ik weet ook niet of 'Sam' nog kan bestaan zonder Marc. 'Sam' was het product van twee vrienden. Haar verhalen bedachten we samen op een terrasje. Voor het laatste scenario was het al moeilijk samenwerken. Marc trok met de boot naar Gran Canaria. Hij had toen nog geen mail. Die gebrekkige communicatie heeft voor heel wat misverstanden gezorgd. (in gedachten verzonken) Jammer eigenlijk."

Ondertussen heeft hij wel e-mail. Komt het nog goed?

"Ik weet het niet. Ik heb een aanbod gekregen voor een kortverhaal en denk er sterk over om Sam te laten terugkeren. Ze hebben me al een andere scenarist voorgesteld, maar... Goh, misschien werkt mailen wel bij een ander, maar ik sta er een beetje huiverig tegenover. "Bij 'Jaguar' ligt dat anders. Dufaux heeft carte blanche. Hij is natuurlijk ook een grote naam, en zijn scenario's zijn zijn wereld. Daar mag je niet aan raken. 'Sam' was daarentegen óns wereldje. We zijn beiden erg geëngageerd. Hij op sociaal vlak, ik eerder op milieuvlak. 'Sam' zou zo een typisch Bosschaert/Legendre-product zijn. Dat werd ons zelfs verweten. Wellicht hadden ze gelijk.

"Weet je wat ook meespeelt? Enerzijds wil ik een kwalitatieve strip afleveren, maar als je in Vlaanderen wilt doorbreken, moet je twee strips per jaar afleveren. En dan zou je nog kwaliteit moeten brengen? Dat lukt niet, en ik heb nu eenmaal geen zin om strips te kakken."

Weinig Vlaamse stripauteurs konden een carrière in Frankrijk opbouwen.

"Ik heb ook het gevoel dat ik blijf steken, hoor."

Hoe komt dat eigenlijk?

"In Vlaanderen heerst de traditie van de klassieke Suske en Wiske-strip. Die familiestrips moeten snel gemaakt worden. Daar kies je voor, maar door mijn interesse in schilderkunst zie ik dat anders. Ik voel me ook geen echte stripauteur. Dat is misschien wel de reden waarom ik een artistiek product wil afleveren. Dat lukt je niet in Vlaanderen."

Sommige auteurs lijken hun carrière net te hebben opgebouwd rond snelwerk, zie de talloze BV-strips. Is dat dan niet frustrerend?

"Dat is frustrerend, ja. Ik vraag me wel dikwijls af of die mensen nog in de spiegel kunnen kijken. Ik zou het niet kunnen. Ze kiezen voor het geld. Ik zit zo niet in elkaar. Die auteurs van waspoederstrips moeten ook niet komen klagen dat ze niet serieus worden genomen door mensen als ik. Die reeksen hebben wellicht recht van bestaan, maar je kiest ofwel voor strips die op het toilet wordt gelezen en daarna misschien weggegooid, of voor strips die je lezers kunnen koesteren en herlezen. Daar kun je lang over discussiëren. Ik wil niet 'gepakt' worden op een slecht product. Ik zie eigenlijk alleen maar fouten in mijn eigen werk. Vaak moet het tegen de klok afgewerkt worden. Daarom ook dat ik soms liever schilder. Dat is pas helemaal mijn eigen ding."

'Jaguar' verschijnt bij Casterman. Stripwinkel Alex in Berchem bracht net een luxe-editie van Jaguar op de markt. De stripmuur bevindt zich in een zijstraat van de Antwerpse Wolstraat, in de buurt van de Groenplaats. In augustus verschijnt bij Arcadia een lijvig schetsboek met Bosschaerts tekeningen en schilderijen rond voornamelijk engelen en duivels.

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234