Vrijdag 13/12/2019

interview u Sonic Youth-bassiste Kim Gordon op het solopad

'Ik heb het er altijd al moeilijk mee gehad dat mensen me als een rockmuzikante zien. Het heeft iets onwezenlijks'

'De muziek heeft me meegesleept naar andere wereld'

Kim Gordon, grande dame van de Amerikaanse noise, was deze week op visite in ons land. Ze kwam er met een aantal zwaargewichten uit de avant-garde musiceren bij haar film Perfect Partner: Everything You Ever Wanted in a Car. Op haar 52ste lijkt het Sonic Youth-lid actiever dan ooit en komt ze met sterk eigen werk aanzetten.

Kortrijk

Van onze medewerker

Koen De Meester

Gordon begon haar carrière als kunstschilder. Niets deed indertijd vermoeden dat ze als dertiger de muzikale wereld nog zou doen opkijken. Toen ze in 1980 in New York ging wonen werd ze er echter aangestoken door de no wave en de noise van componisten als Glenn Branca. Samen met Thurston Moore en Lee Ranaldo vormde ze al snel Sonic Youth. De blonde bassiste zou een van de weinige iconen van de avant-garderock worden.

Net voor dit interview luisterden we nog eens naar de Ciccone Youth-cd, waarop zij en haar collega's van Sonic Youth een uitvoerige dissectie van het fenomeen Madonna verrichten. Gordon de anti-Madonna noemen is wat overdreven, maar voor een hele generatie luisteraars is zij - en niet Madonna - de sterkste vrouw uit de muziek. Terwijl je van Madonna echter al te veel gezien hebt, blijft er rond de donkere ogen van Gordon een waas van mysterie hangen.

Ze laat nooit het achterste van haar tong zien, al is haar sterke wil haast tastbaar. Die wil bracht haar zonder Sonic Youth naar het Happy New Ears Festival in Kortrijk. De West-Vlaamse stad is daardoor een van de vijf gelukkige Europese plaatsen die de film Perfect Partner: Everything You Ever Wanted in a Car te zien krijgen. Gordon maakte de prent samen met de videokunstenaar Tony Oursler en cineast Phil Morrison. Op het podium van de stadschouwburg verzorgde ze live de soms spectaculaire muziek samen met de extraordinaire gitarist Jim O'Rourke, laptopvirtuoos Ikue Mori, drummer Tim Barnes en draaitafelaar dj Olive. "De rest van de mensheid zal het met een dvd moeten doen", lacht de Amerikaanse met een verkouden stem.

Dit is de derde keer dat je Perfect Partner opvoert. Valt het mee?

"Het ligt ons wel, al waren er telkens technische problemen. Zo bleek mijn gitaar niet te werken bij de première in het Barbican Centre in Londen. In Newcastle draaide de filmtechnicus het geluid van de acteurs dicht. Het is behoorlijk eng als zoiets gebeurt, want het klinkt zo lullig als je moet vragen om de film stop te zetten."

Je hebt eens gezegd dat je huivert van improviseren. Toch is het net dat wat je hier doet. Ben je van gedachten veranderd?

"De muziek bij de film is geïmproviseerd, al zit er een zekere strategie achter. Het is hoe dan ook zenuwslopend, want we spelen bij beelden die toch vrij verhalend zijn. Je moet je ogen echter goed op de monitors houden. We zien ze apart, terwijl de toeschouwers de beelden over elkaar krijgen. Dat hebben we gedaan om het effect van acidgebruik te verkrijgen. Op de achtergrond krijg je een soort reisverslag, terwijl de voorste beelden enkel acteurs laten zien die zonder decor werden gefilmd. Het een haakt in op het andere. Het grappige is dat het een 3D-effect oplevert als je een beetje opzij zit. "

Het is een roadmovie. Heb je iets met auto's?

"Ik ben altijd al in reclamefolders voor auto's geïnteresseerd geweest. De landschappen achter die modellen zien er altijd onaards uit, een tikkeltje te rustig. Ze lijken een soort ideale, uitgekamde wereld uit te stralen. Heel wat van die reclameafbeeldingen spelen leentjebuur bij de kunstwereld. Vaak zie je een auto in een puur betonnen gedicht staan of voelt het landschap even leeg als het werk van De Chirico aan. Ik verzamelde ze toen ik op de kunstschool zat en dan schilderde ik op de ramen een paar elementaire vormen. Mijn toenmalige leerkracht schilderkunst kon dat niet appreciëren. Hij was een radicale abstracte expressionist en wilde me zelfs laten zakken voor zijn vak! Maar die liefde voor dat beeld en de auto is inderdaad nooit verdwenen."

Voor dit project speel je samen met andere mensen dan Sonic Youth. Valt dat mee?

"Ik ken Jim en de anderen al lang, maar samenwerken blijft hoe dan ook een uitdaging. Ook de film is met z'n drieën gemaakt. Het is zoals met elke samenwerking: je wordt verplicht mee te denken met de anderen. Af en toe moet je zeggen dat een bepaald idee je niet aanstaat, maar in dat laatste mag je nooit overdrijven of de samenwerking is voorbij. Ik zie het altijd als een soort schaakspel. Dit was een fijne ervaring, want ik heb ik een film kunnen maken op een unieke manier. Normaal is het een slopend, langzaam en steriel proces, maar dat hebben we kunnen vermijden, onder meer door er live muziek bij te maken."

Heb je het dit jaar niet razend druk?

"Dat kun je wel zeggen. We hebben met Sonic Youth een nieuwe plaat klaar en ik werk ook aan een paar installaties die deze winter in de Tate Modern en de South London Gallery te zien en te horen zullen zijn. Ze worden er gepresenteerd onder de naam Her Noise, een project met een aantal andere vrouwelijke geluidskunstenaars. Het komt voort uit het besef dat er heel wat vrouwen zijn die creatieve dingen doen met sound, maar dat slechts weinig mensen dat echt weten. Ik slaag er wel alsmaar meer in om mezelf te zijn."

Wilde je af van het stereotiepe beeld van de blonde bassiste?

"Ik heb altijd afgewisseld tussen de bas en de gitaar. Op de eerste lp speelde ik al gitaar, want Sonic Youth kun je niet vangen in termen van twee gitaren, een bas en drums. Onze band heeft onophoudelijk met de vrijheid van het geluid te maken gehad. Er is wel nog steeds niet echt zoveel tijd buiten Sonic Youth, al heb ik mezelf in de eerste plaats altijd als een beeldend kunstenaar gezien. De muziek heeft me wel meegesleept naar een totaal nieuwe, andere wereld. Ik heb veel gezien en meegemaakt en dat is een blijvende bron voor mijn kunstenaarschap."

Kun je iets vrijgeven over de nieuwe Sonic Youth-plaat?

"Ze is heel liedjesgericht en het is waarschijnlijk onze laatste cd voor Geffen."

Betekent dat iets voor jou?

"Misschien is het wel het einde van een tijdperk! (lacht)"

Had Sonic Youth indertijd iets te maken met het feit dat Nirvana bij Geffen tekende?

"Mmm, Geffen was al geïnteresseerd in hen. Kurt was toen nog erg jong en heel gemakkelijk te beïnvloeden. Hij dacht dat als wij er waren het dan wel goed zou zijn en daarom tekende hij. Het verhaal werd in de media een beetje opgeklopt."

Opmerkelijk is dat je ook meespeelde in Last Days, Gus Van Sants film over Kurt Cobain.

"Tja, dat klopt, het voelt alsof een bepaalde cirkel rond werd gemaakt. Ik denk dat ik nog zal acteren in de toekomst omdat ik het erg interessant vind en het graag doe. Al worstel ik wel met het idee, omdat ik het beeld van mezelf als actrice op zijn minst vreemd vind. Ik heb het ook altijd moeilijk gehad met het feit dat mensen me als een rockmuzikante zien. Het heeft iets onwezenlijks."

Captain Beefheart is indertijd opgehouden met musiceren, want hij ondervond dat muziek en kunst in de VS niet samen beoefend konden worden. Ben je het met hem eens?

"Ik weet dat het overal zo is, niet alleen in de VS. Als je ernstig genomen wilt worden, dan is het verschrikkelijk moeilijk om twee carrières gaande te houden. Al merk ik dat heel wat beeldende kunstenaars nu eindelijk ook muziek spelen. Ik vind dat een erg goede evolutie. Ik heb het zelf heel lang gescheiden willen houden, maar wat ik nu met Perfect Partner doe, ligt in het verlengde van beiden en daar ben ik eigenlijk best blij mee."

Sonic Youth brengt heel wat platen opnieuw uit in extra mooie dubbelversies. Onlangs verscheen nog een luxe-editie van Goo. Is het een manier om het verleden te herschrijven?

"In zekere zin wel. Wij zijn natuurlijk niet een van die bands die uit elkaar vielen en later weer bijeenkwamen. Het is meer een zaak van de enthousiaste mensen die in de catalogusafdeling van onze maatschappij werken. We hebben een behoorlijk indrukwekkende berg materiaal liggen en zij wilden er echt werk van maken. Het voelde niet slecht aan, want heel wat van de lui die daar werken, waren vroeger radiomakers. Ik ben zelf echter niet zo'n archeologe, dus met het opzoekwerk hield ik me niet bezig. Ik heb wel hard aan de remastering van Goo gewerkt en daar zijn we heel erg tevreden over. Ik wou dat we hetzelfde van Dirty konden zeggen. De cd's zijn echter wel allemaal mooi gepresenteerd en ook dat staat me natuurlijk zeer aan."

Voor Her Noise moet je naar Londen, waar Kim Gordon en Jutta Koether op 10 november in de Tate Modern een performance plannen. De tentoonstelling waarin naast Gordons werk dat van Emma Hedditch, Christina Kubisch, Kaffe Matthews en Hayley Newman gepresenteerd wordt, vindt plaats in de South London Gallery tussen 10 november en 18 december, www.southlondongallery.org en www.tate.org.uk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234