Maandag 27/01/2020

Interview u Robbie Stamp, zakenpartner en vriend van auteur Douglas Adams, en executive producer van H2G2

'Adams zei altijd dat het verhaal een levend organisme was dat je, afhankelijk van het ritme van het medium, moest herschrijven'

''The Hitchhiker's Guide' is geen heilige tekst'

'Je weet dat je met een film naar een populair cultverhaal als dit nooit iedereen tevreden zult kunnen stellen', zegt Robbie Stamp, niet alleen zakenpartner en goede vriend van wijlen Douglas Adams, auteur van The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (H2G2), maar ook de executive producer van de verfilming van Adams geesteskind. 'Maar Douglas zou zeker in zijn nopjes zijn geweest.'

Londen

Eigen berichtgeving

Cathérine Ongenae

Vijfentwintig jaar, zo lang heeft het geduurd voor het fenomenale scifiverhaal van de Britse auteur Douglas Adams werd verfilmd. Voor wie dat niet kent: The Hitchhiker's Guide to the Galaxy is onmogelijk in een vakje te duwen, en dat is precies de reden waarom het zo populair is. H2G2 is sciencefictiongeschiedenis, dolkomische satire én existentieel onderzoek naar de aard van ons bestaan. Het volgt de lotgevallen van Arthur Dent, een doodgewone Brit die het einde van de wereld overleeft en met zijn vriend, de alien Ford Prefect, meelift met een ruimteschip. Chaos alom, zeker voor een doodgewone jongen, maar gelukkig staat alles wat hij moet weten over het heelal netjes genoteerd in een reisgids, The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. Ze trekken op met Zaphod Beeblebrox, de tweehoofdige president van het universum, een depressieve androïde (de 'paranoid android' van Radiohead refereert eraan) en Trillian, een aardmeisje dat net als Arthur net op tijd wist te ontkomen. Maar dan lijkt een geheimzinnige kracht het te hebben gemunt op de hersenen van Arthur...

Het verhaal, dat ontstond in 1978 als een radiospel voor BBC Radio 4, heeft in de loop der jaren verschillende vormen aangenomen, maar Adams heeft er altijd al van gedroomd er een film van te maken. Toen het er eigenlijk naar uitzag dat het zou lukken en de filmmaatschappij Disney groen licht gaf om het scenario op punt te stellen, sloeg het noodlot toe. Adams werd in mei 2001, op 49-jarige leeftijd, geveld door een hartaanval.

Zijn levensdroom indachtig was het de wens van zijn familie dat de film er postuum toch zou komen. Enter Robbie Stamp. Als er één persoon is die de geest van Douglas Adams verder kan laten leven in de ultieme verfilming van het boek, is hij het wel. De twee waren sinds 1995 vrienden en zakenpartners en werkten jarenlang verwoed aan een scenario. Stamp beet zich vast in het project, er werd een scenarist gezocht. Dat werd Karey Kirkpatrick, wiens scenario van Chicken Run van een stoute en licht satirische soort humor getuigde die ook Douglas Adams niet vreemd was. Kirkpatrick ging aan de slag met de laatste versie van het scenario van Adams, en had, naast de boeken, de radiotapes en de Britse tv-serie, ook toegang tot de computer waar Adams al zijn ideeën en notities op bewaarde. "Conceptueel is deze film voor het overgrote deel van Douglas", aldus Stamp. "Maar structuur was niet zijn sterkste kant, en daarin heeft Kirkpatrick bewezen dat hij een vakman is."

Wie de boeken kent, zal in de film inderdaad nieuwe personages en attributen ontdekken. De profeet Humma Kavula bijvoorbeeld (John Malkovich), het Point of View Gun, of de peddels die je in je gezicht slaan als je een idee hebt. "Douglas is altijd een multimediafan geweest", weet Stamp. "H2G2 is geen heilige tekst, zoals The Lord of the Rings of Harry Potter, waar je niet van het origineel mag afwijken. Hij zei altijd dat het verhaal een levend organisme was dat je, afhankelijk van het ritme van het medium, moest herschrijven."

Pessimistische H2G2-freaks zullen ervan uitgaan dat H2G2, met al zijn filosofische uitweidingen over de zin van het leven, onverfilmbaar is. "We hebben inderdaad flink moeten schrappen", geeft Stamp toe. "Je kunt niet alles laten zien, maar wel veel. De scène met de walvis is bijvoorbeeld zo'n sleutelmoment waarin de genialiteit van Adams vervat zit. Een raket verandert in een walvis, die naar beneden valt en intussen mediteert over de relatie tussen taal, denken en het bestaan. In een klassieke film zou zo'n scène nooit kunnen. Het brengt de personages niets bij, het heeft niets te maken met de plot, het is puur H2G2. Toch was het een van de favoriete scènes van het testpubliek. Of neem nu Humma Kavula. Douglas was een overtuigd atheïst. Speciaal voor de film bedacht hij een sekte die gelooft dat het universum het gevolg is van een niesbui, en de volgelingen wachten op de komst van de Grote Zakdoek. Dit is onversneden Douglas Adams-humor."

In de kritiek dat de toon van de film lichter en vrolijker is dan die van het boek, en de veronderstelling dat dat onder druk van Disney zou zijn gebeurd, dat het verhaal een groter Winnie the Pooh-gehalte wilde geven, kan Stamp zich niet vinden: "Het eerste boek, de eigenlijke H2G2, is geestig. Het zijn de vervolgverhalen, zoals Mostly Harmless, die donkerder van toon zijn. Ik begrijp dat Disney niet in de topdrie van favoriete studio's van de fans staat. Maar de studio stond er zelf op geen gedisneyfieerde film te maken. En het pleit voor Disney dat ze het risico namen om in zee te gaan met Garth Jennings, een Britse debutant. Ze lieten hem zijn gang gaan, ze stonden toe dat hij in Groot-Brittannië filmde in plaats van in Hollywood. Hij mocht zelfs met zijn vaste ploeg werken, met eigen productiedesigners en kostuumontwerpers. H2G2 is dus een op en top Britse film geworden, geen Hollywood-vehikel."

Tijdens het openingsweekend in april scoorde H2G2 internationaal erg goed. De volledige H2G2 is een 'trilogie in vijf delen', er is nog materiaal in overvloed. Aangezien het einde van deze film afwijkt van het originele verhaal zal het inderdaad niet gemakkelijk zijn er een aanvaardbaar vervolg op te schrijven. Het doet de vraag rijzen waarom er geen open einde is gecreëerd. "Dat moet je aan Disney vragen", repliceert Stamp. "Ik zal eerlijk zijn: het vertrouwen van Disney is gegroeid in de loop van het project. Ze hadden geen idee van de reactie van het publiek en de fans. Maar ik kan je vertellen dat we intussen aan het brainstormen zijn over het hoe en wat van een volgende film. De acteurs hebben in elk geval allemaal getekend voor een vervolg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234