Zondag 18/08/2019

interview u Regisseur Tsai Ming-liang en twee acteurs over 'The Wayward Cloud'

Tsais films tonen dat elke mens in de grond alleen is. 'Klopt, het was tijd om daar niet langer op af te dingen. Als je ouder wordt, weegt die waarheid minder zwaar'

Seks, made in Taiwan

'Omdat mijn vorige films in Taiwan geen succes waren, besliste ik een pornofilm te draaien. En zie, The Wayward Cloud heeft meer toeschouwers getrokken dan al mijn vorige films samen.' De Maleisische regisseur Tsai Ming-liang lacht zijn tanden bloot. Niet onterecht, want The Wayward Cloud, een nihilistisch grootstadsdrama versierd met uiterst kleurrijke en uitbundige musicalnummers, is een bescheiden meesterwerk. Ondertussen bereidt hij een film voor in opdracht van het Louvre.

Nantes

Van onze medewerker

Christophe Verbiest

Tsai Ming-liang, die in Maleisië geboren en getogen is, maar zijn films in zijn tweede vaderland Taiwan draait en daarom tot de Taiwanese cinema gerekend wordt, heeft nog een derde vaderland: Frankrijk, waar hij al jaren het geld vindt om zijn films te maken. Niet verwonderlijk dus dat het Louvre bij hem terechtgekomen is. Het wordt geen documentaire of een fictiefilm die zich in het museum afspeelt, maar een film die een deel van de permanente collectie wordt. In de ene kamer een Da Vinci, in de andere een Tsai.

De regisseur, die in Venetië met een Gouden Leeuw en in Berlijn al tweemaal met een Zilveren Beer bekroond is, is een jokkebrok want The Wayward Cloud is geen artistiek verantwoorde porno à la Baise-moi of Romance X, maar een film over een pornoacteur, die we tijdens zijn job aan de slag zien. Dat is de rol van Lee Kang-sheng, die in elke film van Tsai het naamloze hoofdpersonage vertolkt. We ontmoeten de regisseur net als zijn acteurs op het Festival des 3 Continents in Nantes, waar hij de prijs voor de beste regie ontving. Tsai: "Lee krijgt veel kritiek in Taiwan op zijn minimalistische acteren. Dat zou te simpel zijn, hij zou zogezegd niet eens acteren. Wat een onzin! Dat is net zijn kracht, als toeschouwer kun je je gevoelens op hem projecteren."

Omdat Lee zo met Tsai wordt vereenzelvigd, wordt hij in Taiwan nauwelijks gevraagd voor andere films. Tsai: "Ik heb Lee, die geen acteursopleiding heeft, letterlijk van de straat geplukt. Ik was compleet ondersteboven toen ik voor het eerst in zijn gezicht keek. (zonder ironie) Weet je waarom ik films maak? Omdat ik het gezicht van Lee wil kunnen filmen. (met nadruk) Dat is de énige reden. Dankzij Lee heb ik beseft dat een goede acteur altijd dicht bij de werkelijkheid moet blijven. Een film moet het ritme van de acteurs volgen, niet omgekeerd." Lee: "Acteren in de films van Tsai heeft mijn leven veranderd: op de set heb ik geleerd hoe ik met mijn emoties kan omgaan, waardoor ik nu meer open ben tegenover mijn vrienden en familie."

Het vertrouwen tussen Tsai en Lee is zo groot dat de acteur voor de opnamen het scenario niet meer leest. Dat moet even schrikken geweest zijn op de set van The Wayward Cloud. Lee, lachend: "Neen, hij had me wel verteld dat ik een pornoacteur zou spelen. En natuurlijk heb ik wel geaarzeld, maar ik had geen keuze. Twee vragen waren belangrijk: wie zijn de tegenspeelsters en hoeveel zou er van mijn lichaam getoond worden." Zou hij een echte pornorol aanvaard hebben? "Geen sprake van, zelfs niet als hij het op zijn blote knieën gevraagd had. Maar moeilijker dan de seksscènes waren de musicalnummers. In sommige daarvan duiken dansers van een professioneel gezelschap op en die scènes zijn gechoreografeerd, maar de nummers waarin alleen de acteurs dansen, niet: die zijn goeddeels op de set geïmproviseerd."

Tsai: "In het algemeen weet ik heel goed wat ik van mijn acteurs wil, maar ik zal zelden zeggen wat ze precies moeten doen. Ik laat hen zoeken en ik voel het als het juist zit." Zijn hart sloeg een slag over toen in een keukenscène een brandje ontstond, en Lee en actrice Chen Shiang-chyi (ook een Tsaihabituee) bleven spelen. Was dat niet moeilijk? Chen: "Neen, we hebben gereageerd zoals we dat in het dagelijkse leven zouden doen. Omdat we zoveel vrijheid hebben om ons personage in te vullen, volstaat het niet om ze te spelen, we moeten ze zijn, voortdurend, alsof je aan het begin van de opnamen een jas aantrekt die je pas uitdoet als de opnamen voorbij zijn."

The Wayward Cloud en dan vooral het confronterende slot is links en rechts al misogyn genoemd. Chen: "Dat is larie. Zeker, het is harde scène, maar ze is even wreed voor de man als de vrouw. Vergeet niet dat ze zich op de set van een pornofilm afspeelt, en ze bewijst vooral dat de liefde tussen de twee erg fragiel is. Mijn personage strijdt de hele film om te bewijzen dat die liefde niet gedoemd is, en dan dat!" De liefde wordt in de films van Tsai steevast gesymboliseerd door water. Tsai: "Ik beschouw mijn personages als planten die dreigen te sterven door een gebrek aan water. Water is zo banaal en zo vanzelfsprekend dat we er achteloos mee omspringen, net als met de liefde."

Het gezicht van Lee is niet zo neutraal als wel eens beweerd wordt. Wel integendeel: zelfs tijdens een gulle lachbui gutst uit zijn hondenogen de weemoed. En dat maakt Lee ook zo geschikt voor de films van Tsai, waarin personages door het leven strompelen op zoek naar een vleugje geluk. Vroeger gloorde er altijd wel een sprankeltje hoop aan de horizon, maar in The Wayward Cloud is Tsai radicaler dan ooit tevoren. De eindconclusie is dat elke mens in de grond alleen is. Tsai, glimlachend: "Klopt, het was tijd om daar niet langer op af te dingen. Als je ouder wordt, weegt die waarheid minder zwaar."

Puur thematisch is The Wayward Cloud geen hapklare brok, maar dankzij de humor wordt hij licht verteerbaar. Vooral een rist musicalnummers geven de film lucht. Tsai: "Ik wou het contrast tussen de realistische scènes en de musicalnummers zo groot mogelijk houden. Iemand die zingt heeft sowieso iets dierlijks, de emoties zijn directer dan als je spreekt." Een van de nummers speelt rond een reuzenbeeld van de Taiwanese vader des vaderlands Chiang Kaishek, die in de scène toch een beetje te kijk gezet wordt. Is dat Tsai kwalijk genomen? "Neen hoor, waarom zou het ook? Hij wordt aanbeden als een god, maar die scène maakt hem menselijk. (grinnikend) Wat kan daar mis mee zijn?"

Tot slot: durven Chen en Lee in Taiwan nog watermeloenen te kopen? Chen, lachend: "Zeker, alleen hou ik er helemaal niet van. Maar een pornofilm zou ik niet durven te huren. (lacht)" Lee, met een uitgestreken gezicht: "Ik durf ze nog te kopen, meer zelfs: ik verplicht mijn vriendinnen om ervan te eten en als ze weigeren stel ik voor om een van de scènes uit de The Wayward Cloud na te spelen. (schatert)"

Met dank aan Vincent Wang voor het tolken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden