Donderdag 29/07/2021

interview u An De Donder over '7', haar bewerking van Sneeuwwitje

'Iedereen moet door het donkere bos'

An De Donders bewerking van Sneeuwwitje heet niet voor niks 7. Zij speelt de boze ijdele stiefmoeder, maar de belangrijkste vertellers zijn de bekende kleine ventjes uit het verhaal. 'Dwergen zijn een soort natuurkrachten, ze helpen kinderen groeien.'

Antwerpen

Van onze medewerkster

Annelies De Waele

De Donder maakt toneel met een voorzichtige regelmaat. Geen productie te veel, elk stuk zit zorgvuldig in elkaar en verwent klein en groot. He liefst gebruikt ze daarvoor verschillende media en kunstdisciplines, ook al staat ze daardoor als actrice zelf soms wat in de schaduw. Oerd, haar bewerking uit 2003 van het Nibelungen-epos, haalde al muziek (Troissoeur) en tekeningen (Koenraad Tinel) in de voorstelling binnen. En heel veel jaren terug was er De kikkerkoning, met spiegeleffecten. Met 7 zet ze weer een stapje verder in haar zoektocht.

Waarom staan de dwergen in jouw bewerking centraal?

An De Donder: "7 vertrekt vanuit hun standpunt. Ze komen iets aan de kinderen vertellen, ze kunnen zelfs in hun hoofd zitten. Zij vertellen hun eigen droom die altijd terugkomt, zoals ook wij, kinderen en volwassenen, weerkerende dromen en nachtmerries kunnen hebben. Dat hoeft niet per se negatief te zijn, je kunt gewoon ergens doorheen moeten. Ik heb veel over dwergen gelezen in de aanloop naar de voorstelling, ben dat dan weer allemaal vergeten en herlees nu alles. Een dwerg heeft voor mij weinig te maken met rode mutsen en paddestoelen met witte stipjes à la Disney. Dwergen zijn een soort natuurkrachten in 7.

"(ernstig) Ik heb er nog nooit één gezien, maar ik geloof wel dat er wezens bestaan die we niet kunnen zien of die alleen sommige mensen ontwaren. De wetenschap komt daar vast ooit nog wel achter. Doorgaans krijgen we in Sneeuwwitje trouwens een puber voorgeschoteld. Ik wilde vertrekken van Grimm, van de diepere gronden, zoals ik altijd terugkeer naar de mythologie. Om dan te gaan kijken: wat doen we daar nu mee, wat doe ik daar nu mee?"

En waarom nu nog dit verhaal? Door dit soort sprookjes zitten we met het beeld van de altijd boze stiefmoeders opgezadeld.

"Vandaar dat ik op zoek ga naar beelden, teksten én muziek. Kinderen hoeven dat niet mee te hebben, maar het boeit me dat het rode, witte en zwarte zo belangrijk zijn in het sprookje. Dat sluipt dan ook in de voorstelling.

"Anders dan in een soap of bij Disney staat de stiefmoeder dan voor het kwaad dat moet, voor de kracht die verharding binnen elke mens brengt. Kinderen zijn heel open, ze nemen veel dingen op, niet alleen dat boze."

Bij Grimm is Sneeuwwitje ook nogal dom. Bij jou blijft ze veeleer gewoon onschuldig.

"Ze is gewoon een jong kind dat, zoals iedereen, moet groeien. Iedereen moet door dat donkere bos. Ook de koningin stapt letterlijk over de zeven bergen in een andere wereld binnen, de wereld van vrijheid. In oude verhalen heeft het bos altijd met vrijheid te maken."

Een van de belangrijkste thema's is ook jaloezie.

"Dat is een deel van die stiefmoeder. Elke mens kent dat gevoel. Hier wordt het uitvergroot. Het gaat weer over de mens die groeit, die door dat materiële heen moet. Vandaar ook de historie met het lint, de kam en de appel."

7 lijkt, met die stemmetjes en zo, een stap verder in jouw 'laboratoriumonderzoek' naar hoe ver je in kindertheater kunt gaan.

"Ik houd ervan om dingen samen te brengen, ik doe dat allang. In 7 is er zo de eerste tien minuten geen acteur te zien, alleen muzikant Florejan Verschueren en dat filmpje. We waren er heel erg benieuwd naar wat dat zou geven. En het valt enorm mee. Dan speel ik en zie ik die gezichtjes en merk ik dat ze wel wat bang zijn, maar ook dat ze zich amuseren. Voor de muziek liet ik Florejan vertrekken van meditatieve muziek van John Cage. Vandaaruit is hij eigen muziek gaan componeren. Aan het filmpje is heel lang gewerkt, samen met mijn zus Linde en vooral Hugo Heylen. Maar zonder de technici van HETPALEIS was deze voorstelling niet mogelijk geweest. Schrijf dat maar eens. Die mensen worden nooit vermeld, terwijl ze toch inhoudelijk heel erg hebben meegedacht."

Er zit ook tamelijk wat subtiele humor in 7. De stiefkoningin heeft een alcoholisch kantje en zingt als een slechte operadiva. In het filmpje zie je een peloton uit de Tour de France. Is de voorstelling ook bedoeld als parodie op allerlei wedstrijden die op zoek gaan naar 'de mooiste van het land'?

"Dat mag je er gerust allemaal in zien, maar dat hoeft niet. De humor hoeven kinderen niet te snappen. Die is veeleer voor de ouders."

Wat wil je de kindjes dan wel meegeven?

"Dat schoonheid niet te maken heeft met je optutten en zo, dat zit er zeker in en dat krijgen ze vast mee. Het zou ook leuk zijn als ze een soort gevoeligheid voor of verwantschap met die dwergen meenemen."

Je identificeren met?

"Ja, ook dat mag. Het is tenslotte hun taal. Maar ze mogen zich ook gewoon amuseren."

Je vermengde jouw tekst met een Sneeuwwitje-bewerking van Jules Deelder. Lag dat van bij het begin vast?

"Ja, al heel snel. Ik wilde aanvankelijk alles zelf schrijven, maar herinnerde me ineens die versie. Bijna alle dialogen van de koningin met de spiegel heb ik bij hem gehaald."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234