Dinsdag 07/12/2021

Interview n gouverneur Arnold Schwarzenegger lonkt al naar het witte huis

'Dat de federale regering tegen stamcelonderzoek is, maakt het voor Californi� makkelijker om een markt voor zichzelf te cre�ren'

'Als ik grote schoonmaak houd in Californië, is alles beschikbaar'

Het komende jaar staat er veel op het spel voor de Californische gouverneur Arnold Schwarzenegger. Als hij in 2006 herkozen wil worden, moet hij spijkers met koppen slaan. De razend populaire Republikein slaat de jongste weken daarom een ongewoon strijdvaardige toon aan. 'Waarom zou ik de kritiek van losers serieus nemen? Ik weet wie ik ben en wat ik heb gepresteerd.'

Los Angeles

Van onze correspondente

Hélène Schilders

In zijn tweede jaar als gouverneur wil Schwarzenegger ambitieuze veranderingen doorvoeren, waaronder een harde uitgavenlimiet, afslanking van de bureaucratie, een grondige revisie van het pensioensysteem voor ambtenaren en een nieuwe methode om kiesdistricten te betalen, waardoor mogelijk meer Republikeinse wetgevers worden gekozen. Omdat hij voor sommige voorstellen toestemming van de bevolking moet hebben houdt Schwarzenegger wellicht een speciale verkiezing in de zomer.

De plannen vormen het begin van de revolutie die Schwarzenegger beloofde in november 2003, toen hij tot gouverneur van Californië werd benoemd. In Schwarzenegger-lingo: "Blowing up the boxes." Het afgelopen jaar moest de Republikein echter knarsetandend accepteren dat het systeem soms sterker is dan de 'Terminator'. Veel bezuinigingen die hij achter de schermen met de machtigste belangengroepen in de staat had onderhandeld, schrapte hij onder druk van de Democratische wetgevers.

Daardoor kreeg hij de jaarbegroting alleen sluitend met leningen, rekentrucs en eenmalige inkomsten. De kritiek was moordend: Schwarzenegger was niet beter dan Gray Davis, de Democraat die hij in een spraakmakende recall had onttroond.

In sociale kwesties als milieu en wapenbezit bleek Schwarzenegger evenmin weinig af te wijken van zijn voorganger. Op economisch gebied boekte de nieuwe gouverneur wel wat vooruitgang, maar ook hier blies hij geen dozen op. Hij maakte een campagnebelofte waar door een wetsvoorstel te tekenen dat de hoge werkgeverspremies voor ongevallenverzekeringen verlaagt. Verder kreeg Californië er volgens overheidsonderzoek het afgelopen jaar zowat 150.000 banen bij, op een totaal van 14,5 miljoen. Het werkloosheidspercentage van 5,7 procent, hoewel nog steeds hoger dan het landelijke percentage, is in drie jaar niet zo laag geweest.

Om het bedrijfsleven en de financiële wereld te laten weten dat de vijfde economie ter wereld weer klaar is om zaken te doen, is Schwarzenegger een wereldwijde handelsmissie begonnen. 'Sell California' startte in Japan, Californiës tweede handelspartner. Schwarzeneggers missie brengt hem dit jaar onder meer naar China en Europa. Opvallend genoeg staat Mexico, Californiës voornaamste handelspartner, niet op het programma van de reislustige gouverneur. Hij heeft het verpest bij de Mexicanen omdat hij de grens wil vergrendelen en omdat hij een streep trok door het besluit van zijn voorganger Davis om illegale Mexicanen in de staat een rijbewijs te verstrekken.

Voor zijn State of the State-toespraak op 5 januari deed Schwarzenegger lopendebandinterviews van 20 minuten met groepjes buitenlandse journalisten, een operatie die met zoveel beveiliging was omgeven dat het leek alsof in het gouverneurskantoor in centrum Los Angeles een buitenlands staatshoofd zetelde. Op de bovenste verdieping van het Ronald Reagan-gebouw krioelde het van de agenten met dopjes in de oren. Iedereen die uit de lift stapte, werd onmiddellijk aan de metaaldetector onderworpen. Te midden van alle drukte dronk Schwarzenegger, het brede lijf in een stoel gepropt, kalm zijn espresso en beet in een amandelcroissant.

Wat houdt Sell California in?

Arnold Schwarzenegger: "Het verkopen van Californië is hetzelfde als een film promoten of mezelf als bodybuilder verkopen. Je moet ervoor zorgen dat de mensen je product kennen, anders verkoop je niets. In plaats van in Sacramento te zitten, probeer ik zakenpartners te vinden en markten om onze producten naartoe te exporteren."

In welke marktsectoren wilt u vooral interesse wekken?

"Onder meer de hightech en biotech. Wij hebben door een volksreferendum nu 3 miljard dollar beschikbaar voor stamcelonderzoek. Dat is veel geld, dus iedereen die in dat soort research is geïnteresseerd wil met ons samenwerken."

U zit er niet mee dat u daarmee ingaat tegen de federale regering, die om religieuze redenen tegen stamcelonderzoek is?

"Dat maakt het alleen maar makkelijker om een markt voor onszelf te creëren."

De meest gehoorde kritiek is dat u uw enorme politieke kapitaal het eerste jaar niet heeft gebruikt om de broodnodige harde hervormingen in Californië door te drukken.

"Wie zegt dat?"

Mensen uit uw eigen partij onder andere, zoals Tom McClintock, uw tegenstander in de recall.

"Degenen die dat zeggen, zijn de mensen die de financiële rotzooi in Californië zelf hebben gecreëerd. Van hen neem ik geen advies aan. Je vraagt aan een dik persoon ook niet hoe je moet afvallen. Nooit! Dat zou belachelijk zijn. Waarom zou ik de kritiek van losers dan serieus nemen? Ik weet wie ik ben en wat ik heb gepresteerd."

Wat beschouwt u als uw belangrijkste verdienste?

"Ik heb Californiës economie weer op de rails gekregen. Ik heb 157.000 nieuwe banen geschapen. Ik heb bedrijven teruggebracht (er zijn nog geen cijfers bekend die dat bewijzen, HS). Ik heb Wall Street teruggebracht. Onze kredietwaardigheid is nu vier keer zo goed, waardoor het veel goedkoper voor ons geworden is om te lenen. De hele wereld kijkt anders naar ons."

Desondanks zit iedereen te wachten op de beloofde revolutie. U moet een permanente oplossing vinden voor de chronische begrotingsmisère van deze staat en de bezem halen door de stroperige bureaucratie. Uw eerste probleem wordt de begroting 2005-2006. Volgens een onafhankelijke overheidsinstantie komt Californië daarin 6,7 miljard dollar tekort als het niet drastisch bezuinigt of de belastingen verhoogt. Wat wordt het?

"Snijden, snijden, snijden. Vorig jaar nam het onderwijs de hardste klappen voor zijn rekening. Dit jaar worden het de gezondheidszorg en de sociale voorzieningen."

U zegt toe dat de belastingen niet worden verhoogd?

"Zo'n wetsvoorstel teken ik niet. De belastingen gaan absoluut niet omhoog, dat zou het probleem niet oplossen. Ons probleem is niet een gebrek aan inkomsten. Die zijn van 77 tot 83 miljard dollar gestegen. Het punt is dat de uitgaven ook stijgen door de formules die we hier eind jaren negentig hebben bedacht. Toen gingen we ervan uit dat we altijd 90 miljard dollar te besteden zouden hebben."

Californië moet een kolossale schuld van 51 miljard dollar aflossen, maar de Democraten hebben uw plan voor een strakke uitgavenlimiet voor toekomstige begrotingen omgevormd tot een slap aftreksel.

"Die limiet komt er. Ik ga financiële discipline invoeren en het ligt aan de wetgevers of ze slim willen zijn en met mij samenwerken. Als ze dat niet doen, moeten ze maar via een referendum aan de Californiërs vragen of die liever belastingverhoging willen. Zonder enige twijfel stemmen ze tegen. Zelfs een voorstel om de belastingen te verhogen voor zoiets belangrijks als meer politie in Los Angeles heeft het niet gehaald. De mensen hebben geen vertrouwen in de overheid omdat ze weten dat die geld verspilt. Zo krijg ik de wetgevers zover om het zware werk te doen. Vorig jaar moesten we het bloeden stelpen. Dit jaar willen we voorwaarts met een visie voor de heropbouw van Californië."

Denkt u dat uw mengeling van financieel conservatisme en sociaal liberalisme u een geschikte presidentskandidaat maakt die de sterk verdeelde Amerikanen kan herenigen?

"Daar denk ik niet aan."

Dat geloof ik niet. Uw goede vriend en bodybuilder Franco Columbu heeft gezegd dat dat uw uiteindelijke ambitie is. Andere Amerikanen opperen dat idee eveneens steeds vaker.

(Nieuwsgierig opeens) "Wie dan?"

Niet alleen Republikeinse kiezers, ook onafhankelijke en Democratische.

(Brede glimlach) "Luister, als je een film opneemt en je doet je werk perfect en je krijgt lovende recensies, dan ligt de wereld voor je open. Dan hoef je niet eens te denken aan je volgende project. Als ik grote schoonmaak houd in Californië en van deze staat de gouden droom aan de zee kan maken, is alles beschikbaar."

Ook het Witte Huis?

"Alles."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234