Donderdag 18/07/2019

Interview met scenarist-regisseur Joel Coen over de nieuwe film 'The Ladykillers'

'De originele 'Ladykillers' was een satire op het naoorlogse Groot-Brittanni�, maar het is nogal duidelijk dat dat ons niet erg interesseerde'

'We hebben ons eigen hoekje in de zandbak van Hollywood'

The Ladykillers, de nieuwe film van de broertjes Coen (Barton Fink, The Big Lebowski, Intolerable Cruelty), is een remake van de gelijknamige Britse komedie uit 1955. 'Daar is nogal wat om te doen', lacht Joel Coen. 'maar in feite doen we dat bij al onze films: we pikken hier wat, we pikken daar wat. Invloeden en inspiratie haal je waar je ze maar kunt vinden. Alleen maken we in dit geval de bron bekend.'

Cannes

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Het was even wennen. Alhoewel Joel altijd als regisseur en Ethan Coen als producer vermeld stond, was het algemeen geweten dat ze hun films gewoon samen schreven en regisseerden. Interviews deden ze dus ook met zijn tweeën. Maar net nu ze voor het eerst allebei als regisseur op de generiek staan (zie kader), moest Joel op het voorbije festival van Cannes de mediaklus alleen klaren. De jongere Ethan voelde zich wat te ziekjes om helemaal vanuit de VS naar de Azurenkust te vliegen.

Eerder had ik mezelf erop betrapt dat ik niet meteen geloofde dat dit hun eerste remake is. De Coen-broers hebben met succes zoveel stijlen en genres geëxploreerd (van film noir met Blood Simple en The Man Who Wasn't There, over gangsterfilm met Miller's Crossing en musical met O Brother, Where Art Thou? tot screwball-comedy met Intolerable Cruelty) dat het leek alsof ze zich in herwerkingen gespecialiseerd hadden. The New York Times omschreef de aanpak van de broers als "de ontginning van oude stijlen en genres om films te herwerken die nooit gemaakt zijn".

Door de jaren werd duidelijk dat de Coens bijzonder getalenteerde filmmakers zijn. Hun altijd zorgvuldig gestileerde films lieten echter ook doorschemeren dat ze niet zozeer geïnteresseerd zijn in specifieke onderwerpen of thema's, dan wel in hoe zij al die verschillende verhalen zo mooi, zo efficiënt, zo inventief en (meestal) zo grappig mogelijk kunnen vertellen. Dat werd hen soms ook verweten. Style over substance, heette het dan. Zou best kunnen, maar hun werk straalt steevast zoveel filmliefde en -talent uit dat het resultaat altijd de moeite blijft. Binnen hun oeuvre, inmiddels elf films in twintig jaar, is The Ladykillers niet zo'n weergaloze topper als Fargo of The Big Lebowski geworden, maar de film blijft toch makkelijk superieur aan wat je gemiddeld als kijkvoer in de bioscoop voorgeschoteld krijgt.

Van het oorspronkelijke verhaal hebben de broers alleen "het skelet" overgehouden. Een man die zich als een deftige professor voordoet, huurt een kamer bij een oude dame. Zij zal van hem geen hinder ondervinden, belooft hij. Alleen, hij maakt deel uit van een muziekkwintet. En dus zou hij af en toe vier vrienden willen ontvangen om te repeteren. De vrouw des huizes heeft daar geen bezwaar tegen.

Snel blijkt dat de plannen van het vijftal allesbehalve muzikaal zijn. Ze willen een kraak plegen. Het huis van de bejaarde vrouw lijkt de perfecte uitvalsbasis. Maar dan merken de professor en zijn partners in crime dat de dame argwaan begint te krijgen. En dus moet, zoals de titel al suggereert, de hinderlijke getuige uit de weg geruimd worden. Makkelijker gezegd dan gedaan...

"In eerste instantie was The Ladykillers gewoon een schrijfopdracht van een vriend, Barry Sonnenfeld", vertelt Joel Coen. "Om allerlei redenen besloot Barry uiteindelijk dat hij wel wilde produceren, maar niet regisseren. Op dat moment hadden wij al heel wat van onszelf in dat scenario gestoken. Het leek dus wel een goed idee dat we dan maar zelf zouden regisseren. Maar we zijn dus zeker niet aan dit project begonnen met het idee: 'Nu willen we eens een remake van een Britse komedie draaien.' Ook onze vorige film, Intolerable Cruelty, hadden we in eerste instantie voor iemand anders geschreven.

"Het belangrijkste verschil tussen schrijfopdrachten en de scenario's die we van meet af aan voor onszelf maken, is dat je in dat laatste geval met bepaalde acteurs voor ogen kunt schrijven, bijvoorbeeld Steve Buscemi of Frances McDormand, met wie we regelmatig werken. Bij een opdracht weet je niet wie de regisseur uiteindelijk zal casten.

"Het maakt eigenlijk niet zoveel uit of we met grote namen werken. Voor The Ladykillers hebben we Tom Hanks niet gecast omdat hij een ster is maar omdat we hem een interessante acteur vinden. Hij is een ster die een film kan dragen, maar die in essentie toch een karakteracteur blijft. Hetzelfde geldt voor George Clooney, John Turturro of Billy Bob Thornton, ook acteurs tot wie wij ons aangetrokken voelen."

De verschillen tussen de oorspronkelijke film en jullie versie zijn wel frappant.

"Van de hele plot hebben we alleen het skelet overgehouden. We wisten wel dat Alexander Mackendrick zijn film in 1955 had opgevat als een satire op het naoorlogse Groot-Brittannië, maar het is nogal duidelijk dat dat ons niet erg interesseerde. (lacht) Dat het om een klassieker ging, hield ons ook niet echt bezig.

"We hebben het verhaal dus overgeplaatst naar het zuiden van de VS. Van de Engelse Mrs. Wilberforce hebben we Mrs. Marva Munson gemaakt, een zwarte, diepgelovige vrouw uit Mississippi. Het uitgangspunt was dus eigenlijk dat we iets wilden schrijven met een Afro-Amerikaanse vrouw uit het zuiden als een hoofdpersonage. Het scenario evolueerde toen in de richting van een komedie over de dood, wat ons weer de kans gaf om het Tom Hanks-personage allerlei zaken over Edgar Allan Poe te laten zeggen. En met de keuze voor het Amerikaanse zuiden werd natuurlijk het belang van de gospelmuziek duidelijk, net zoals die southern setting de stijl en toon van de film in een meer theatrale en gothic richting duwde."

Het maakt jullie duidelijk niet zoveel uit waar het basismateriaal vandaan komt. Jullie bluegrassmusical O Brother, Where Art Thou? was gebaseerd op de Odyssee van Homeros, maar veel toeschouwers hebben daar weinig of niets van gemerkt.

"Er is inderdaad nogal veel over te doen dat The Ladykillers een remake is, maar in feite doen we bij dat bij al onze films. We pikken hier iets en daar iets. Invloeden en inspiratie halen we waar we ze maar kunnen vinden. Dat kan een boek, een krant of een film zijn, of een bepaalde ontmoeting. Niemand maakt iets zonder bewuste of onbewuste referenties. Het verschil is dat we in dit geval de bron bekendmaken. (lacht)

"Niet al onze scenario's beschouwen we als echte komedies maar het is wel zo dat we het moeilijk zouden hebben iets te schrijven met helemaal geen humor. Zo zitten we nu eenmaal in elkaar. Dat is wat ons interesseert. Het is een kwestie van wat we in een verhaal willen zien. Je kunt alleen maar schrijven wat je kunt schrijven. En als we op een kamertje zitten te werken, willen we ons natuurlijk ook amuseren.

"Mijn broer en ik hebben verschillende interesses. Onze films weerspiegelen eigenlijk waar die samenvallen. Als er iets is dat slechts een van ons echt interesseert, werken we daar niet op door. Dat is zowat de essentie van onze werkrelatie."

Jullie houden dus allebei van gospelmuziek.

"We waren daar voordien al in geïnteresseerd, maar we wisten er niet zoveel van als van bluegrass. Toen duidelijk werd dat gospel in The Ladykillers een belangrijke rol zou spelen, hebben we naar veel verschillende soorten geluisterd. Zeer interessant, want samen met de muziek verken je andere werelden."

De technologie evolueert snel. Computergegenereerde beelden moeten wel aantrekkelijk zijn voor filmmakers met jullie visuele verbeelding.

"Een brug zoals in deze film zul je nergens vinden. Ze is deels in een studio gebouwd, deels op de computer en deels in miniatuur. Al die zakken die in voorbijvarende boten gedropt worden, bestaan alleen als computeranimatie. Zoiets was tien of misschien zelfs vijf jaar geleden niet mogelijk geweest."

Jullie filmden zowel voor de grote Hollywood-studio's, in dit geval bijvoorbeeld bij Disney, als met onafhankelijke productiemaatschappijen.

"We hebben dat altijd al afgewisseld. We hebben films gemaakt met Warner en met 20th Century Fox, maar ook met kleinere maatschappijen zoals Working Title of Circle. In dit geval beschikte de studio over de rechten. Maar bij het draaien heeft dat nooit enig verschil gemaakt. We hebben de final cut en niemand valt ons lastig op de set. Soms vraagt men ons of we geen commerciële compromissen moeten sluiten bij een grote studio, maar in feite trachten we steeds commercieel succes te hebben. (lacht) Als je een film maakt, wil je gewoon dat zoveel mogelijk mensen hem zien. Sommige van onze films waren succesvoller dan andere. Dat houdt ons bezig, maar het is nooit de hoofdbekommernis.

"Ik weet eigenlijk niet goed hoe Hollywood tegen ons aankijkt. Ze laten ons gewoon spelen in ons hoekje van de zandbak. Ze weten wel dat we daar niet te veel schade kunnen aanrichten. Ze laten ons gewoon begaan, zolang we maar niet te veel geld uitgeven. Zelf vinden we dat ook uitstekend. We zijn toch niet geïnteresseerd in films die 200 miljoen dollar kosten. We hebben onze eigen niche. Het Amerikaanse filmbedrijf is een erg gezonde sector. Er zijn veel grote en dure studioproducties, maar daarnaast zijn er nog veel andere hoekjes waar je allerlei andere films kunt maken. Er wordt ook heel veel rommel gemaakt, maar dat is juist het bewijs dat het om een gezonde business gaat. En in dat grote aanbod zul je altijd interessante films en interessante filmmakers vinden."

HHH

VERTOLKING Tom Hanks, Irma P. Hall, Marlon Wayans, J.K. Simmons, Tzi Ma, Ryan Hurst REGIE Joel & Ethan Coen LAND VS SPEELDUUR 123 minuten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden