Woensdag 16/10/2019

Interview met acteur Christian Bale over 'The Machinist'

Bale viel 30 kilogram af voor 'The Machinist': 'Het was geen fraai gezicht. Ik werd soms wakker terwijl mijn vrouw met een spiegel onder mijn neus controleerde of ik nog ademde'

'Deze rol was een soort boetedoening'

Londen

The Independent

Stephen Applebaum

Christian Bale kroop in de huid van de caped crusader voor Batman Begins, in juni in de zalen, maar eerst moest hij 30 kilogram vlees kwijtraken en zijn gezondheid ruïneren voor de psychologische thriller The Machinist. Een jaar geleden vroeg de acteur zich nog af of hij wel een carrière had. 'Ik werd niet gevraagd', geeft hij openlijk toe.

Zijn laatste memorabele rol dateert uit 2000, als Patrick Bateman in American Psycho. Sindsdien vulde hij zijn cv met middelmatige rollen in onder meer Captain Corelli's Mandolin, Shaft, Reign of Fire en Equilibrium.

Bale was ontgoocheld in dat werk en probeerde zijn carrière een nieuwe wending te geven. Daarvoor had hij het juiste materiaal nodig, maar hij kreeg niets aangeboden waar hij achter stond. De tijd stond niet aan zijn kant. Bale hield echter vol "Ik had geld nodig omdat ik pas een huis gekocht had, maar ik bleef zeggen: 'Ik wil niet weer zo'n film doen die niet wordt zoals ik wil en waarvoor ik toegevingen moet doen'."

Bale schrijft zijn vergissingen toe aan zijn risicovolle aanpak. Niet iedereen heeft dezelfde mening over een risico. American Psycho werd hem voorgesteld werd als een risico, maar dat vond hij niet, idem met Velvet Goldmine, de prent van Todd Haynes over de Britse glamrockscene van de jaren zeventig. "Ik ben dol op die films", zegt hij enthousiast. "Volgens mij is Batman een groter risico. Het feit dat Chris Nolan (Memento, DM) de film regisseerde, wat je niet verwacht van hem, trok me over de streep. Met hem zag ik het wel zitten omdat het iets totaal anders moest worden dan de andere Batman-films."

Uiteindelijk was het niet de man in het rubberen vleermuizenpak die Bale redde, maar de magere fabrieksarbeider Trevor Reznik en de kleinschalige psychologische thriller The Machinist. Toen Bale het script las, wist hij dat hij iets gevonden had waarin hij zich kon geven met lichaam en ziel. Hij gaf letterlijk zijn lichaam. Hij vermagerde liefst 30 kilogram om zijn 1meter 85 te transformeren tot het levende skelet Reznik, het gekwelde hoofdpersonage dat al een jaar aan slapeloosheid lijdt. De film kwam geen moment te vroeg. "Ik staarde al weken naar de muren van mijn huis omdat ik depressief was over alles wat verkeerd gegaan was en de keuzes die ik had gemaakt. Toen ik The Machinist las, dacht ik: 'Wauw! Dit is perfect.' Ik droomde over het personage. Ik wist dat hij mijn hachje zou redden en me uit mijn depressie zou halen."

Bale vond het niet erg om gewicht te verliezen. Hij onderging al eerder extreme fysieke transformaties. Hij deed wekenlang aan gewichtheffen en ging op een speciaal dieet om het gebeeldhouwde uiterlijk van psycho Bateman te krijgen en hij versterkte zich opnieuw voor Batman. Hij dacht zelfs dat de pijn om Reznik te worden goed voor hem was. "Voor mij was het een soort boetedoening voor de slechte films die ik gemaakt had", lacht hij. "Ik dacht: 'Oké, ik leg mezelf de discipline op en ga door die verschrikkelijke tijd."

Bale vond dat Reznik er moest uitzien als op de morbide foto van countryzanger Hank Williams, genomen op zijn 29ste, maar waarop hij eruitziet als een vijftigjarige. "Toen de foto genomen werd, kwam hij net uit de gevangenis. Enkele maanden later stierf hij. Hij draagt geen T-shirt en ziet eruit als een wrak, helemaal uitgemergeld. Ik hing de foto aan het script, als voorstelling van hoe Trevor er moest uitzien en ging verder en verder om zo te worden."

Hij begon te vermageren onder toezicht van een voedingsdeskundige, maar toen hij het streefgewicht bereikt had, was hij nog niet tevreden. Dus verloor hij nog 10 kilogram. Toen hij arriveerde op de set in Barcelona overleefde hij op een appel en een koffie per dag. Hij ziet eruit als een wandelend skelet. Als hij zich zonder T-shirt over een wastafel buigt, vrees je dat zijn wervelkolom door zijn dunne huid scheurt. Bales vrouw maakte zich zorgen.

"Ze heeft heel wat moeten verdragen. Stel je voor dat je echtgenoot zo de douche uitkomt", zegt Bale. "Dat is geen fraai gezicht. Ik werd een paar keer wakker terwijl ze een spiegel onder mijn neus hield om te controleren of ik nog ademde." Brad Anderson, regisseur van The Machinist, herinnert zich dat hij zich soms afvroeg of zijn ster niet te ver was gegaan. "Ik zag hem zitten op een stoel, met een appel met een hap eruit gebeten. Hij staarde wezenloos voor zich uit. Hij zag er zo teruggetrokken uit dat ik me afvroeg: 'Man, redt hij het wel?'"

Het positieve vindt Bale dat hij een zenachtige rust heeft gekregen, het negatieve dat de dagen eindeloos leken zonder maaltijden waarop hij zich kon storten. Ook ontdekte hij toen hij weer begon bij te komen dat hij het cholesterolgehalte van een 80-jarige had (dieet en lichaamsbeweging hebben dat rechtgetrokken). Wat bezielde hem zijn gezondheid op het spel te zetten voor een film, ook al was hij er erg enthousiast over? "Ik was zo arrogant om te denken: 'Weet je wat? Ik ben jong. Er zal me niets overkomen. Ik kan mezelf opnieuw opbouwen. Het komt wel goed met me.' Maar ik zou me zorgen maken als ik het opnieuw moest doen."

Ook voor Batman was Bale vastberaden. "Ik besloot bij de screentest: 'Ik ga dit doen zoals ik het wil doen en als ze dat niet zien zitten, dan doe ik de film niet'", zegt hij. Hij vreesde dat, zoals in de vorige Warner-films, de slechteriken interessanter zouden zijn dan Batman, terwijl het volgens hem omgekeerd moet zijn. "Is hij gek?", vraagt Bale. "Wat is er aan de hand met die man dat hij midden in de nacht rondrijdt in een vleermuizenpak? Je moet naar een bizarre plaats in je hoofd om dat te aanvaarden. Uiteraard is dat fantasie, maar Chris en ik wilden die vragen beantwoorden met een zo realistisch mogelijke drijfveer."

Zoals elke Batman-fan weet, wordt Bruce Wayne gedreven door de moord op zijn ouders. Dat vindt weerklank bij Bale, wiens eigen vader, David Bale, in december 2003 op 62-jarige leeftijd stierf aan hersenlymfoom. Hij ontkent dat hij zijn prestatie in Batman opdraagt aan zijn vader. Hij putte ook niet uit zijn eigen ervaringen voor de emotionele en psychologische vormgeving van Wayne. Bale verbreekt voor het eerst tijdens ons gesprek het oogcontact en heeft het duidelijk moeilijk met het onderwerp. "Ik hou er niet van om mijn eigen leven actief te gebruiken voor filmscènes, zeker niet met iets dat mijn leven zo heeft veranderd als de dood van mijn vader. Voor mij is dat een misbruik van onze tijd samen, toen hij ziek was en stilaan uitdoofde. Die momenten zijn zo bijzonder voor mij en er is geen vergelijking mogelijk met een film, dus wil ik ze niet gebruiken, nooit. Ik had het een tijd moeilijk omdat ik niet wist of ik in staat zou zijn een film te maken. Het was zo prominent aanwezig in mijn hoofd dat de film ernaast verbleekte. Het kon me gewoon niet schelen, terwijl ik normaal intensief betrokken ben. Ik slaagde erin dat te overwinnen en mezelf erin onder te dompelen. Volgens mij kun je niet vermijden dat alles in je leven een invloed heeft op elke keuze die je maakt. Heb ik daar bewust aan gedacht? Nee. Ik zou het niet kunnen en me tegelijk goed voelen over mezelf."

De vraag is hoe Bale uit het hele Batman-avontuur tevoorschijn komt. Na zijn indrukwekkend debuut van zeventien jaar geleden in Empire of the Sun van Steven Spielberg, had hij het moeilijk met de media-aandacht, en vond hij geregeld excuses om aan interviews te ontsnappen. In plaats van te genieten van de schijnwerpers, probeerde hij weg te vluchten. Dat verklaart wellicht hoe hij het rampzalige traject van veel kindsterren wist te vermijden. Zelfs nu geeft hij toe dat hij niet zo houdt van de aandacht. Is hij wel klaar voor de heisa die de release van Batman Begins onvermijdelijk met zich zal meebrengen?

"Wel, misschien is het naïef van mij om dat te denken, maar volgens mij kan de film het op zichzelf aan. Omdat de film zo groot is, hoop ik dat ik niet overal moet verschijnen en een soort zielloos, leeg wezen wordt. Om eerlijk te zijn, ik raak snel uitgekeken op mensen die ik te dikwijls zie. En ik raak zeker uitgekeken op mezelf als ik er te veel ben. Maar ik zal moeten afwachten en zien wat er gebeurt. Dat weet niemand. Misschien haat ik het en loop ik ervan weg, misschien kan ik er mee omgaan."

Wat er ook gebeurt, het staat vast dat we Bale veel meer te zien krijgen in de nabije toekomst, zeker op het witte doek. Hij wordt opnieuw gevraagd, en heeft zopas The New World van Terrence Malick achter de rug en is daarna vertrokken naar de set van Harsh Times, een moedig lowbudget stadsdrama geregisseerd door David Ayer, scenarist van Training Day.

"Daarna", zegt Bale, "wil ik gaan zitten en een pauze nemen omdat je jezelf voelt opbranden."

The Machinist komt op 18 maart in de zalen, Batman Begins in juni.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234