Donderdag 13/08/2020

Internet-dreigementen zijn vaak moeilijk te negeren onzin

Na een bericht op de site 4chan houdt de Mechelse politie al sinds woensdag alle scholen scherp in de gaten.Beeld UNKNOWN

Grap of ernst, de anonieme dreigboodschap op het internet heeft van Mechelen de afgelopen dagen een belegerde stad gemaakt. Vrijdag stuurde de Mechelse politie nog patrouilles op pad om de scholen te bewaken en ook volgende week wordt het toezicht voortgezet.

Het dreigbericht werd gepost op de website 4chan.org, een forum dat de bijnaam 'het rioolputje van het internet' wordt toegeschreven. Een rioolputje dat volgens experts echter moeilijk helemaal kan worden genegeerd.

'An hero'
Op 13 januari van dit jaar verschijnt er op het 4chanforum een bericht van een anonieme gebruiker met de uitroep: 'All an heros report in.' (sic) Naast de boodschap de foto van Pekka-Eric Auvinen, pistool prominent in de hand. Auvinen doodde negen mensen op een school in Finland. Acht minuten later volgt de reactie van een andere anonieme gebruiker. 'Harris reporting in', naast een foto van Eric Harris, een van de verantwoordelijken van Columbine. Daar vielen vijftien doden bij een schietpartij op een school, inclusief Harris en zijn kompaan. Enkele seconden later wordt volgende boodschap gepost: '239 days to go until i an hero at KTA Lyceum Mechelen, Belgium, watch the news.'

"Wat me meteen opvalt, is de vermelding van 'an hero' en niet 'a hero'", vertelt internetexpert en 4chankenner Maarten Schenk. "Dat is typisch voor dat forum. De term is ontstaan toen een forumgebruiker zelfmoord pleegde omdat hij zijn iPod kwijt was. Een vriend omschreef hem als 'an hero', en die term wordt sindsdien door 4chanposters gebruikt om mensen die zichzelf dramatisch van het leven beroven te omschrijven", aldus Schenk. Hij vermoedt dat de KTA-dreiger een ervaren 4chan-gebruiker is. "Naast 'an hero' is het ook gebruikelijk om na aankondigingen van geweld 'watch the news' te plaatsen."

Dreigementen hard gemaakt
Het is niet de eerste keer dat een moordpartij wordt aangekondigd op het beruchte forum, weet ook de Belgische politie. "De Amerikaanse politie is al een aantal keer in actie gekomen nadat er dreigementen op 4chan geuit werden. Geen toeval, want in het verleden bleken gebruikers niet te beroerd om de daad bij het woord te voegen", aldus Schenk.

Zo zou een man uit Omaha, Nebraska, er vooraf verteld hebben dat hij met een volautomatisch wapen naar een winkelcentrum zou trekken om er zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Negen doden was het eindresultaat. Ook werd lang gedacht dat de schietpartij op Virginia Tech aangekondigd werd op 4Chan. Dat zou ondertussen niet het geval blijken, maar het is bijzonder moeilijk te achterhalen of er daadwerkelijk een boodschap op heeft gestaan. Vaak worden berichten al automatisch na een kwartier verwijderd.

Recordscores
Er heerst in ieder geval een zeer aparte cultuur op het forum. "Er worden recordscores bijgehouden van schietpartijen op scholen. Gebruikers worden ook aangemoedigd als ze zo'n actie aankondigen het ook effectief uit te voeren. Het zal ook een van de weinige forums zijn waar open en bloot ultragewelddadige foto's gepost mogen worden van bijvoorbeeld lijken, of racistische prentjes. Eigenlijk is er maar één regel: geen kinderporno. Maar zelfs daar proberen de gebruikers de moderatoren te omzeilen", vertelt Schenk nog. "Eigenlijk is dat forum het rioolputje van het internet, bevolkt door verveelde pubers en een paar echt gevaarlijke individuen. Het is gore troep."

Kinderachtige grappen

Maar of de politie zo massaal op die troep moet reageren? "Ik snap dat het ontzettend lastig is voor de politie om dat in te schatten. In 99,9 procent van de gevallen zijn dergelijke boodschappen ronduit onzin. Maar het moet maar eens die 0,01 procent zijn. Heel België zou het de politie dan kwalijk nemen geen actie ondernomen te hebben."

Ook Maarten Malaise, beheerder van het grootste Vlaamse forum politics.be, werd enkele maanden geleden geconfronteerd met de aankondiging van een moordpartij. "Onze moderatoren houden de berichten in de gaten. Ze kwamen die aankondiging tegen en hebben dat verwijderd. Daarmee was voor ons de kous af. We dachten dat het om een kinderachtige grap ging. Iets belachelijks, maar zeker niet bedreigend", aldus Malaise.

Hij koos ervoor geen contact op te nemen met de politie. "Een paar maanden later vroeg de politie dan wel de gegevens van de gebruiker op die het bericht gepost heeft. In tegenstelling tot 4chan kunnen wij probleemloos de politie inlichten wie wat gepost heeft. We geven het IP-adres, waarop de politie zich tot Belgacom of Telenet kan wenden om achter de identiteit van die persoon te komen", zegt Malaise.

Malaise was niet verbaasd bij het horen van het nieuws uit Mechelen. "Veel mensen onderschatten de impact van wat ze geschreven hebben op het internet. Een tekst is emotieloos. Er moeten al smileys gebruikt worden om eventueel gevoelens aan te duiden. Zo'n tekst kan hard aankomen."

"Jongeren zijn niet voldoende geïnformeerd over de gevolgen van hun daden", zegt psychologe en preventiemedewerkster over de gevaren van het internet Kim Loots. "Misschien was het helemaal niet de bedoeling om een belegering in Mechelen in gang te zetten. Nu goed, de persoon in kwestie zal er de consequenties van moeten dragen. In dat opzicht is het jammer dat de poster van het bericht nog niet gevonden is, om als voorbeeld te stellen." (Stijn Cools)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234