Maandag 21/06/2021

Internet, de moderne schandpaal

Namen van betrapte dieven of wiettelers belanden op het internet als afschrikkingsmiddel

Brussel

Eigen berichtgeving

Armand Plottier

Nu de voorbije dagen een moegetergde winkelier uit Deinze de naam van een inbreker op zijn website pleurde en een Belgische mobiele operator zijn website opfriste met een vrolijk 'Erdal gezien? Bel de staatsveiligheid', lijkt het wel alsof internet zich meer en meer tot het moderne equivalent van de oude, vermaledijde schandpaal ontpopt. Waarom zou ook Vlaanderen geen 'Big Brother Award', een prijs die de grofste schendingen van de privacywetgeving hekelt, in het leven roepen, vraagt privacyspecialist Paul de Hert zich af.

Op het ogenblik dat de Gentenaar Rocky V met een drumcomputer van 500 euro aan de haal gaat, achtervolgt het winkelpersoneel van speciaalzaak Piens hem 'in cowboystijl'. Aan het eind van de rit wordt de onverlaat overmeesterd en sterker nog, worden zijn naam en adres prompt op Piens' website gepubliceerd.

"Tot nu toe kreeg ik 95 procent positieve en 5 procent negatieve reacties", verzekert zaakvoerder Patrick Piens al wie het horen wil. "Wat moet ik anders doen? We hebben de grootste muziektoonzaal van België met twee miljoen aan materiaal en ik word voortdurend belaagd door grijpgrage 'klanten'. Ik heb de schijn misschien tegen maar 'zondigen tegen de rechtsstaat ligt niet in mijn bedoeling." Toch kan wat Patrick Piens doet absoluut niet door de beugel, stelt professor Paul de Hert, privacyspecialist van de VUB, zonder de minste twijfel: "Er bestaat nog zoiets als de wet op de privacy van 8 december 1992. Als je met een dief wordt geconfronteerd, ga je naar de daartoe bevoegde autoriteiten en zet je diens naam niet op het internet. Zo simpel is het. Bovendien ben je in een rechtsstaat onschuldig tot de rechter je schuld heeft bewezen." Volgens de Hert lijkt het evident dat de verdachte of zijn advocaat Piens daarop wel zullen wijzen. "Pikant detail hierbij is wel dat de advocaat van de verdachte, niet zonder kans op succes, strafvermindering zal vragen voor zijn cliënt omdat die door de hele heisa al behoorlijk gestraft is geweest."

"Meer gevoeligheid voor internetprivacy zou niet misstaan. In 2004 mocht de Vlaamse Gemeenschap de lijst van de op doping betrapte wielrenners toch ook van haar voor iedereen toegankelijke website halen?", laat De Hert fijntjes weten.

In Nederland - waar de privacyspecialist tot voor kort doceerde - bestaat er zoiets als de 'Big Brother Award' voor de grofste schendingen van de privacywetgeving.

"Vorig jaar werd die dubieuze trofee nog gewonnen door Rita Verdonk, Nederlands minister van Vreemdelingenzaken en Integratie. ZIj had de gegevens van asielzoekers aan de Congolese autoriteiten bezorgd, wat de terugkeer van die mensen niet echt 'aangenamer' maakte.

Toch lijken kliklijnen en dergelijke beter te gedijen boven bij onze noorderburen, meent De Hert. "In Vlaanderen moet de culturele weerstand tegen zulke lijnen nog wegebben, merkte ik." Wat volgens hem overigens niet zal beletten dat het dit weekend bekend geraakte plan om wietkwekers in Nederlands Limburg aan de digitale schandpaal te nagelen nooit door het openbaar ministerie zal worden goedgekeurd.

Zo gauw we het niet meer hebben over de privacy van personen maar over die van instellingen, liggen de kaarten anders, waarschuwt De Hert tot slot.

"Als een firma het telefoonnummer van de staatsveiligheid op het net zet om daarmee grappig bedoelde reclame te maken - in de trant van 'Erdal gezien? Bel de staatsveiligheid' - is deze openbare dienst daartegen niet beschermd. Het is misschien niet prettig voor de staatsveiligheid, maar da's een ander onderwerp."

Winkelier Piens zet naam en adres van Rocky V op het internet "omdat Rocky een drumcomputer van 500 euro had gestolen".

+ Motivatie : "Zondigen tegen de rechtsstaat ligt niet in mijn bedoeling, mijn advocaat zegt dat ik het gelijk aan mijn kant heb. Van de politie kreeg ik te horen dat de kans groot was dat Rocky V twintig minuten later weer vrij zou rondlopen. Wij moeten potentiële winkeldieven duidelijk maken dat ze niet bij ons kunnen komen stelen."

+ KAN NIET

De Hert: "Het is in strijd met de privacywet van '92 en bovendien in strijd met de grondwet die stelt dat iedereen onschuldig is, tot zijn schuld door de rechter wordt bewezen."

Provincie Limburg (Nederland) gaat namen van wietkwekers die betrapt zijn, op het internet plaatsen.

+ Motivatie : Gedeputeerde Vestjens: "We nagelen ze digitaal aan de schandpaal. Illegale wietteelt is een groot probleem. Publicatie op internet moet afschrikken. Als je betrapt bent, sta je te kijk voor familie, vrienden en buren. Het is ook om mensen te ontmoedigen: kijk eens hoeveel er worden gepakt."

+ KAN NIET

De Hert: "Het openbaar ministerie zal zoiets nooit toelaten omdat zulke praktijken in strijd zijn met de privacywetgeving."

Mobiele operator Simyo maakt internetreclame met "Erdal gezien? Bel de staatsveiligheid" en publiceert daarbij het echte telefoonnummer van de staatsveiligheid

+ Motivatie : Simyoverantwoordelijke Annita Beysen: "Wij proberen plezant te communiceren op een goedkope manier. Goedkoop hoeft toch niet saai te zijn. Onze doelgroep - goed opgeleide consumenten - reageert positief. Als flauwe plezanten nu misbruik van die echte nummers zouden maken, stoppen we ermee. De bewuste nummers zijn overigens nu niet meer te zien, we hebben ze maar vijf dagen gebruikt."

+ KAN NIET

De Hert: "De privacywetgeving beschermt de staatsveiligheid niet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234