Woensdag 27/01/2021

Internationale Filmfestspiele Berlin viert 60ste verjaardag met Scorsese en PolanskiBerlinale blijft zichzelf heruitvinden

De Berlinale - officieel: ‘Internationale Filmfestspiele Berlin’ - begint vandaag aan zijn zestigste editie. Maar die eerbiedwaardige leeftijd betekent niet dat het festival aan ouderdomskwaaltjes begint te lijden. Net als Berlijn blijft de Berlinale zichzelf steeds opnieuw uitvinden.Berlijnl Als officiële openingsfilm werd gekozen voor ‘Tuan Yuan/Apart Together’ van de Chinese regisseur Wang Quan’an. Met andere woorden: net als zestig jaar geleden blikt de Berlinale in de richting van het oosten.

Dat was toen weliswaar niet het Verre Oosten, maar wel het Oostblok. De eerste editie werd in juni 1951 georganiseerd en het filmfestival was toen vooral een ‘geallieerd’ initiatief dat, via de aanwezigheid van beroemde actrices als Mae West en Rita Hayworth, aan het socialistische Oost-Duitsland wou laten zien hoe sexy en glamoureus het kapitalistische Westen wel was. Een soort Kaufhaus des Westens (KaDeWe) dus, maar dan met Westerse films en dito sterren in de etalage.In de jaren ‘70 was de Zeitgeist, onder invloed van het protest tegen de Vietnamoorlog en een radicaliserende studentenbeweging, veranderd en de Berlinale ging dan ook een andere politieke koers varen. Dat was ook de periode waarin filmmakers zoals Rainer Werner Fassbinder, Volker Schlöndorff, Werner Herzog (die dit jaar trouwens juryvoorzitter is van de Gouden Beercompetitie) en Wim Wenders, voor de zogenaamde Neue Deutsche Film (ook wel Junger Deutscher Film of JDF genoemd) zorgden. De Berlinale kreeg behalve een meer politieke uitstraling - regisseurs uit het Oostblok waren voortaan ook welkom - ook op artistiek vlak een meer avant-gardistisch imago.

Na de val van de Muur in 1989 moest het festival een tijdlang zoeken naar een nieuwe identiteit, wat niet zo makkelijk was vermits de diverse festivalsecties - competitie of Wettbewerb, Forum en Panorama - kleine koninkrijkjes waren geworden, die met elkaar in de clinch gingen. Maar nadat Dieter Kosslick in 2001 aan het roer kwam te staan, begon alles zowat in de juiste plooien te vallen. Kosslick zorgde er onder meer voor dat de Duitse films opnieuw wat prominenter aanwezig waren in de officiële selectie, al gebeurde ook dat met vallen en opstaan. In 2006 bij voorbeeld kreeg Das Leben der Anderen, waarmee regisseur Florian Henckel von Donnersmarck later een Oscar zou winnen, geen plaatsje in de competitie, omdat er toen reeds vier andere Duitse films geselecteerd waren en de Berlinale te allen prijze de verdenking van een ‘Deutschland über alles’-mentaliteit wilde vermijden.Dieter Kosslick, die als rasechte ‘foodie’ sinds enkele jaren ook de kleine, maar lekkere festivalsectie ‘Kulinarisches Kino - In the Food for Love’ introduceerde, bleek door de jaren heen ook niet te beroerd om regelmatig de rode loper - letterlijk en figuurlijk - uit te rollen voor populaire producties van de grote Hollywoodstudio’s, die dan als wederdienst graag voor de nodige ‘starpower’ zorgden.Dat zal dit jaar dus niet anders zijn, want twee films waar hier met spanning naar uitgekeken wordt, zijn Shutter Island van Martin Scorsese, met Leonardo DiCaprio in de hoofdrol en The Ghost Writer van Roman Polanski (die uiteraard niet zelf aanwezig zal zijn), met onder meer Ewan McGregor, Pierce Brosnan en Kim Cattrall in de cast.Andere bekende namen in de officiële selectie zijn die van gerenommeerde filmauteurs, zoals Michael Winterbottom met The Killer Inside Me, Thomas Vinterberg met Submarino en Zhang Yimou met San qiang pai an jing qi/A Woman, a Gun and a Noodle Shop. Maar minstens even opvallend is de aanwezigheid van een groot aantal nieuwkomers in deze verjaardagseditie, zoals de mysterieuze Britse graffitikunstenaar Banksy, die hier debuteert met en in de documentaire Exit Through the Gift Shop.De Vlaamse aanwezigheid op de Berlinale blijft dit jaar beperkt tot enkele kortfilms. Zo werden Venus vs. Me van Nathalie Teirlinck en Long Live the New Flesh van Nicolas Provost allebei geselecteerd voor de kortfilmcompetitie. Vandaag opent hier ook een solotentoonstelling van beeldend kunstenaar Provost in de befaamde ‘Haunch of Venison’-galerie, waar onder meer ook Wim Wenders en Bill Viola kind aan huis zijn. Een derde Vlaamse kortfilm is Siemiany van Philip James McGoldrick, die geselecteerd werd voor de competitie van het ‘Generation 14plus’-programma, waarin ook I’m here van Spike Jonze te zien zal zijn.

‘Metropolis’ nu (bijna) helemaal volledig

Tijdens deze 60ste Berlinale zal ook een nieuwe, gerestaureerde versie van de Duitse klassieker Metropolis van Fritz Lang vertoond worden. Dat magistrale en innoverende SF-epos beleefde in januari 1927 zijn wereldpremière in Berlijn, maar bleek toen geen commercieel succes. Dat leidde er onder meer toe dat er duchtig geknipt werd in de film (die oorspronkelijk zo’n 2,5 uur duurde). In 2001 werd Metropolis een eerste keer grondig gerestaureerd, maar die nieuwe versie bleef toch rond de twee uur hangen. Er ontbraken dus nog steeds bepaalde scènes, die dan maar door verklarende tussenteksten werden vervangen.Jaren geleden ontdekte de Argentijnse museumdirecteur Fernando Martin Pena dat er in het Museo del Cine in Buenos Aires waarschijnlijk een langere versie te vinden zou zijn. Het duurde even vooraleer hij toegang kreeg tot het archief - naar verluidt gebeurde dat pas toen zijn ex-vrouw de nieuwe curator van het Museo del Cine werd - maar toen dat uiteindelijk gelukt was, konden er zo’n 25 minuten aan de gerestaureerde versie van 2001 toegevoegd worden. Maar nog blijft de integrale versie van Metropolis een onbereikbare droom, want er werden indertijd door de Argentijnse censuur enkele stukjes weggeknipt, waaronder een korte naaktscène. Worden die nog ooit teruggevonden?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234