Zondag 13/06/2021

Internationaal Strafhof maakt voor het eerst het proces van een gewezen staatsleider

Laurent Gbagbo. Beeld AFP
Laurent Gbagbo.Beeld AFP

Voor het eerst staat er een gewezen president voor de rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Het is een mijlpaal in de ruim tienjarige geschiedenis van het internationaal tribunaal. Laurent Gbagbo, ex-president van Ivoorkust, zou onrechtstreeks verantwoordelijk zijn voor moord, verkrachting en vervolging in samenhang met de golf van geweld na de verkiezingen in het Afrikaanse land van december 2010 tot april 2011. Circa 3.000 mensen kwamen toen om. Ook de aanhang van huidig president Alassane Ouattara maakte zich toen schuldig aan wandaden.

Het Internationaal Strafhof bestaat goed tien jaar. Het zou de ergste misdaden zoals volkerenmoord, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden vervolgen. Maar vele mensenrechtenorganisaties klagen erover dat in een decennium niet veel bereikt werd. Het Hof wordt een logge bureaucratie en een gebrek aan efficiëntie verweten.

Het gerechtshof in het stralend witte gebouw voor de Haagse Toren kan op een succesvolle ontwikkeling terugblikken. De eerste hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo trad in 2003 in functie in een bijna leeg kantoorgebouw, gesteund door slechts een handvol medewerkers. Vandaag barst het gebouw uit zijn voegen. En de eerste grote zaak van de huidige hoofdaanklaagster, de Gambiaanse Fatou Bensouda, gaat niet om een kleine vis, maar om ex-president Gbagbo.

Sinds zijn oprichting in 2002 heeft het Internationaal Strafhof 18 processen ingeleid, alle in Afrika. Dat heeft het Hof het verwijt van neokoloniaal gedrag opgeleverd. Dat wijst de hoofdaanklaagster krachtdadig van de hand. "Vele van deze zaken worden door Afrikaanse landen zelf aanhangig gemaakt". Bovendien hebben de aanklagers ook de groten en machtigen in het vizier. In het bureau van Bensouda hangt een poster met 25 van door het Hof gezochte of al aangeklaagde schenders van mensenrechten. Onden hen ook de Soedanese president Omar al-Bashir, de voormalige vicepresident van Congo, Jean-Pierre Bemba, en de inmiddels gedode gewezen Libische staatsleider Moeammar al-Kadhafi - toevallig ook weer allen Afrikanen.

Het Strafhof is als instantie intussen internationaal erkend. Bij crisissen zoals nu bijvoorbeeld in het West-Afrikaanse Mali heeft het opdracht om zelf onderzoek uit te voeren. Maar het Hof beschikt niet over een groot onderzoekspotentieel, laat staan een eigen politiekorps. Het is vaak aangewezen op samenwerking met lokale autoriteiten, regeringen en de VN-Veiligheidsraad. Elf arrestatiebevelen van het Hof werden nog niet uitgevoerd, omdat bepaalde staten niet met het Hof samenwerken of omdat andere politieke belangen voorrang krijgen.

Internationale gerechtigheid is een moeizame bezigheid. Een eerste succes is dat nu Laurent Gbagbo in de beklaagdenbank zal zitten.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234