Dinsdag 24/11/2020

InterviewGeert Meyfroidt

Intensivist Geert Meyfroidt over druk op ziekenhuizen: ‘Het is straf dat dit opnieuw moet gebeuren’

Intensivist Geert Meyfroidt: ‘Als dit te lang duurt, gaat het gewoon heel slopend zijn voor het personeel.’Beeld Thomas Sweertvaegher

Ziekenhuizen moeten vanaf woensdag een kwart van de bedden op Intensieve reserveren voor covidpatiënten. Andere zorg wordt ook steeds vaker uitgesteld. ‘Als een kwart van je ic-afdeling ingepalmd wordt, dan kan je als ziekenhuis niet gewoon voortdoen zoals voordien’, zegt intensivist Geert Meyfroidt (KU Leuven).

Ziekenhuizen moeten nu nog maar 15 procent van de bedden op intensive care voorbehouden voor covidpatiënten. Maar de stijging van de cijfers is dermate dat woensdag van fase 0 overgeschakeld wordt naar fase 1A.  “Van de zowat 2.000 bedden op intensieve zorgen zal er dan een 500-tal voorbehouden zijn voor covidpatiënten”, zegt Geert Meyfroidt. “Dat maakt het voor de ziekenhuizen ook makkelijker om aan verdeling van patiënten te doen.”

De intensivist benadrukt wel dat de ziekenhuizen beter voorbereid zijn dan in maart, maar dat men nu vroeger alarm slaat omdat het hoe dan ook een moeilijke periode wordt. “Het is niet zozeer dat de situatie nu al nijpend is. Het gaat erom waar je heen gaat. Zelfs als iedereen zich houdt aan de nieuwe maatregelen – wat wellicht te betwijfelen valt – zien we pas ten vroegste over een week een kentering in de cijfers. De mensen die nu in de ziekenhuizen belanden, zijn mensen die al besmet raakten voor de strengere maatregelen afgekondigd werden.”

Betekent de nieuwe fase dat er zorg uitgesteld moet worden?

“Dat zal al het geval zijn, zeker in Brussel. Ook hier zal dat op een bepaald moment moeten gebeuren. Dat is de logica zelve. We hebben die bedden voor een reden. Wanneer die voor covid gebruikt moeten worden, moeten andere behandelingen verschuiven in de planning. Als een kwart van je IC-afdeling of een groot deel van je reguliere ziekenhuisbedden ingepalmd wordt: dat voel je. Dan kan je als ziekenhuis niet gewoon voortdoen zoals voordien.”

In het UZ Brussel lagen afgelopen weekend zo goed als alle covidbedden al vol. Wat dan?

“Dan wordt er geschakeld naar fase 1B, en gaat er 50 procent van de capaciteit op intensieve zorg naar covidpatiënten. Dat is natuurlijk veel, en het is de bedoeling om dat te vermijden door patiënten over ziekenhuizen te spreiden. 50 procent, dat heeft echt een heel grote impact op je geplande zorg. Dat is dramatisch. Stel je maar eens voor dat je wacht op een ingreep voor pakweg een hersentumor, om dan op het laatste moment te horen dat die uitgesteld moet worden. Dat zijn tragische toestanden.”

Het principe is dat de niet-dringende zorg uitgesteld wordt. Maar een hersentumor zal voor die patiënt wellicht wel dringend aanvoelen.

“Alles is natuurlijk relatief. Als je lang genoeg wacht, wordt alles vanzelf dringend. Je kan sommige gevallen wellicht evengoed een of twee weken later dan gepland opereren. Maar je kan operaties niet zomaar uitstellen tot na de winter. We zullen dus moeten zorgen dat ook in de herfst en de winter voldoende capaciteit in ons land beschikbaar blijft om reguliere ingrepen uit te voeren.”

In het najaar zien ziekenhuizen traditioneel een toestroom van grieppatiënten. Nog meer mensen die opgenomen moeten worden dus.

“Dat klopt. Maar in het zuidelijk halfrond, waar de winter achter de rug is, werd net een milder griepseizoen vastgesteld. Het vermoeden bestaat dat de maatregelen tegen covid ervoor zorgen dat ook de verspreiding van andere infectieziektes tegengehouden worden. Dat zou goed nieuws zijn.”

Niettemin lijken we stilaan in de situatie te komen die we absoluut wilden vermijden: dat de covidpandemie het zorgsysteem doet stokken.

“Absoluut. Het is eigenlijk straf dat dit opnieuw moet gebeuren. Drie weken geleden hadden we nog veel meer mogelijkheden om in te grijpen, om brandhaarden in te dijken, en om de verspreiding lokaal te houden. Toen hadden we vooral problemen in stedelijke agglomeraties zoals Antwerpen, Brussel en Luik. Nu deint het virus uit naar het hele Belgische grondgebied. En hoe langer je wacht, hoe moeilijker het in te dammen wordt.”

Meyfroidt: 'Hoe langer je wacht, hoe moeilijker het in te dammen wordt.'Beeld Thomas Sweertvaegher

Is de evolutie vergelijkbaar met de eerste golf?

“In de eerste golf werd alle niet-geplande zorg gestopt. Ziekenhuizen hebben zich leeggemaakt, er is gebouwd en herbouwd om die grote hoeveelheid patiënten te kunnen verwerken. Nu zal het geleidelijker verlopen: er zal progressief meer covid komen, en er zal progressief meer andere zorg afgebouwd worden. Het zal een meer glijdende schaal zijn dan enkele maanden terug, en het zal niet overal op hetzelfde moment even snel verlopen.”

Wat was het gevolg van de uitgestelde zorg in de eerste golf?

“Dat is moeilijk te zeggen, omdat dat niet goed gemeten is. Maar er heerst wel de indruk we achteraf een aantal gevallen hebben gezien die erger waren dan ze hadden moeten zijn. Cardiologen zagen bijvoorbeeld hartinfarcten in een slechter stadium dan wanneer die mensen vroeger naar het ziekenhuis waren gekomen.”

Voor de ziekenhuizen waren de gevolgen wel duidelijk: er was een flinke achterstand goed te maken.

“Jazeker. Er is keihard gewerkt om alles in te halen. Het gevolg is dat het personeel geen ademruimte meer had. Verpleegkundigen die nog maar net bekomen waren van de covidpiek werden meteen volle bak ingezet in het inhalen van de uitgestelde zorg. Als we dat in verschillende golven gaan meemaken, krijg je op den duur mensen die fysiek niet meer in staat zijn om dit te blijven bolwerken. Nu al zijn er zeker een heel aantal mensen die het nog altijd heel moeilijk hebben met wat ze in de eerste golf hebben moeten doen, en die we dus liever niet opnieuw inzetten voor covid. Als dit te lang duurt, gaat het gewoon heel slopend zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234