Zaterdag 18/01/2020

Intellect vs. intuïtie

Conceptuele intellectueel meets speelse autodidacten. Dat lijkt de tweedeling te zijn waaronder de huidige twee expo's in Extra City te plaatsen zijn. Na de openingsexpo van Luc Deleu houdt de Kunsthal nu een dubbeltentoonstelling op haar prachtige nieuwe locatie, een voormalige industriële wasserij in Berchem.

Jean-Luc Moulène met 'Endwards'

Endwards, tot 23 februari, Extra City Kunsthal, Antwerpen. extracitykunsthal.org

Zonder uitleg ben je tamelijk verloren in de tentoonstelling van de Parijse kunstenaar Jean-Luc Moulène. De man houdt er bewust geen herkenbare stijl op na en gaat extreem conceptueel te werk. Tip: hou de tentoonstellingsgids bij de hand, dan is het nog steeds moeilijk genoeg om de werken te doorgronden.

Toch kun je puur esthetisch gezien genot beleven aan het werk van de Fransman. In de prachtige industriële hal van Extra City tekende hij in het zwart cirkels en ellipsen op de muren, het plafond, de vloeren en de pilaren van de voormalige wasserij. Ook los van de wetenschappelijke uitleg vormt dit gewoon een erg mooie achtergrond waartegen je de rest van zijn werken kunt bekijken.

Zo is er onder andere de sculptuur Usure, vernoemd naar bouwtechnieken uit de precolumbiaanse architectuur waarbij de stenen tegen elkaar schuren totdat ze naadloos op elkaar aansluiten en het gebruik van mortel niet meer nodig is. Moulène doet hetzelfde met drie bestaande standbeelden: een mannelijke buste, een vrouwelijke figuur en een gier liet hij tegen elkaar bewegen totdat ze perfect in elkaar passen.

Het meest interessante werk is wat ons betreft La vigie (De uitkijktoren). Een dubbele diaprojectie, oftewel een monumentaal fotografisch essay. Als een ware situationist volgde Moulène de groei van een wel erg resistent onkruid. De kunstenaar legde de omgeving rond het ministerie van Economie, Industrie en Werkgelegenheid in Parijs vast, een steeds veranderend grootstedelijk landschap met details als regenplassen op beton en plantjes die blijven groeien, ondanks de stenen omgeving. Op één dia is telkens de hardnekkige infiltratie van de plant te zien die zich nestelt in de scheuren van het voetpad of van betonnen gebouwen. Ernaast zijn beelden van barricades en hekken die geïnstalleerd werden om de nationale veiligheid te garanderen. Alsof de natuur onze grootste bedreiging vormt.

De tentoonstelling is opgebouwd rond drie nieuwe producties, maar bevat ook een compacte retrospectieve die Moulènes werk in een ruimer kader plaatst: foto's, kleine sculpturen en overzichtsboeken geven meer zicht op het oeuvre van deze conceptuele intellectueel.

Belgische autodidacten

De autodidact, tot 26 januari, Extra City Kunsthal, Antwerpen. nicc.be

Een ode aan de autodidact, deze tentoonstelling waarin het NICC werk verzamelde van Belgische kunstenaars die zichzelf alles geleerd hebben. En die kunstenaars zijn niet van de minsten: er is onder meer werk te zien van Luc Deleu, drie tekeningen van Jan Fabre en twee schilderijen van Walter Swennen, wiens solotentoonstelling momenteel nog steeds loopt in Wiels.

Van Antwerpens 'wild child' Dennis Tyfus hangt een portret van zijn vader aan de muur: een pasfotootje dat de kunstenaar bewerkte met stift. Het werk zet meteen de toon voor een luchtige, maar toch sterke tentoonstelling, die haar titel ontleende aan een installatie van Guy Rombouts.

Guillaume Bijl toont Dino Eggs (Composition trouvée), een bak met dinosauruseieren in zand, zogenaamd zomaar gevonden. En van Pierre Bismuth is Something Less, Something More te zien, twee zwarte canvassen waar hij grote gaten in geperforeerd heeft, als een mini-Matta-Clark.

De twee verrassendste werken zijn van Ria Pacquée en Francis Alÿs. Op de bovenste verdieping van het industriële pand wordt een film van Alÿs geprojecteerd, Railings. Tussen de tralies van een hek door is een hond te zien die achter een vogel aanrent. De camera zoomt uit en we zien een park met een rond hek omheen. De kunstenaar loopt met een drumstok in zijn hand rond het hek en laat de stok ertegen ratelen. Taktaktaktak. Daarna doet hij hetzelfde op straat, drummend en ratelend op alle dingen die hij tegenkomt: muren, hekken, auto's. Een ritmisch getik, een speels uittesten waar je uitermate vrolijk van wordt. Dit is wat goede kunst doet, je nieuwe ogen geven, vol verwondering.

Hetzelfde doet Ria Pacquée met haar fotoreeks Mannen die naar werken kijken. What you see is what you get: het is effectief een serie foto's van mannen die naar werken kijken, allemaal op de rug gefotografeerd terwijl ze tussen de hekken door geboeid naar de bouwwerken staan te staren. Grappig, maar ook meer dan dat, om dezelfde reden als bij Alÿs. Haar werk geeft je een frisse blik. Dat merk ik wanneer ik even later op weg naar huis op de tram zit en door het raam een man zie kijken naar een grote werf. Man die naar werken kijkt, denk ik. En ook: als kunst erin slaagt je op deze manier anders naar de wereld te doen kijken, is ze meer dan geslaagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234