Zondag 17/11/2019

Social media

Instagram: #PlaceToBe voor #MoedersToBe

Beeld Instagram

Over haar bollebuikboodschappen zijn deze week al hele epistels neergepend. Maar als het klikrecord van Beyoncés zwangerschapskiekje (9,3 miljoen likes and counting) ons iets leert dan wel dit: Instagram heeft de manier waarop we zwanger zijn onherroepelijk veranderd.

De één ziet er Frida Kahlo in, de ander een knipoog naar Venus van Milo, Jeff Koons, de madonna's uit de Renaissance of de maagd Maria. Maar dan wel een Maria met kitscherige blauwe satijnen onderbroek.

Sinds Queen Bé woensdag met een Instagram-foto aankondigde dat zij en Jay-Z een tweeling verwachten, struikelen bloggers en kunstexperts over elkaar om de verborgen boodschappen en inspiratiebronnen achter de pose en bloemenaltaar te ontsluieren. Met de extra beelden op haar website namen ook de theorieën toe. Het was een feministische boodschap (“ik ben rond en trots”), een Black Power-statement, een ode aan de Vlaamse schilders, of nee, een middelvinger naar Trump en/of paparazzi.

En zo slaagde Beyoncé er nog maar eens in om met één doordachte zet haar status van populariteitskoningin te bevestigen. Een die zowel pulpbladen en tienermeisjes als Time Magazine en professoren in de ban houdt.

Maar met haar socialmediastunt (goed voor meer dan 7 miljoen likes in 12 uur) toont de zangeres ook een breder fenomeen aan. Instagram heeft de manier waarop we zwanger zijn fundamenteel veranderd.

Geen melaatse meer

Vergeet suikerbonen en kaartjes. Gezinsuitbreiding wordt anno 2017 steeds vaker met een stijlvol Instagram-kiekje van een lichte zwelling ter hoogte van de buik geannonceerd. Al dan niet met muntgroene sluier. Met weldoordachte, speelse hashtag, genre: #instamommy, #babybump, #prego. Wie trefwoord 'zwanger' intikt, krijgt meteen 123.000 hits, #pregnant levert miljoenen foto's op.

Een trend die zich zowel op Instagram-accounts van vriendinnen als celebrity's voordoet. Zoals actrices Blake Lively en Mila Kunis, model Doutzen Kroes, zangeres Anouk en, in eigen land, onderneemster Véronique Leysen en Ann Van Elsen. “Het is gewoon gemakkelijk”, zegt Leysen. “Met één beeld zeg je alles, ontwijk je verdere vragen en iedereen is gelijk op de hoogte.”

Maar ook na de initiële annonce documenteren steeds meer vrouwen hun zwangerschap op het socialmediakanaal. Van foto's van uitzettende buiken en babyshowers tot filmpjes waarin een taart het geslacht kenbaar maakt. Een hoogzwangere Evy Gruyaert deelde een foto in yogahouding. Siska Schoeters liet zien hoe je een ijscoupe op een bolle buik balanceert, en ook Leysens omtrek kon iedereen online zien groeien.

Wat vroeger meer werd gezien als een hoogst persoonlijke, intieme levensfase wordt nu tot in de kleinste details met de wereld gedeeld. Wat bezielt die vrouwen?, vraag je je af. Mij zouden ze al grof geld moeten betalen om vijftien kilo zwaarder, met uitpuilende blote buik en exploderend balkon in lingerie of bikini voor de lens te poseren. Zeker als je weet dat het internet ook bevolkt wordt door individuen die kicken op kiekjes van zwangere lijven en er zelfs een pornocollectie aan wijden.

Stiliste en Belmodo-gezicht Tiany Kiriloff, wiens derde zwangerschap ook Instagram-gewijs te volgen was, ziet er net een feministisch statement in. Een signaal dat een zwanger lichaam niets is om je over te generen, wel integendeel. “Ik was fier op mijn lichaam en wilde mijn geluk delen. Wat is er aanstootgevend aan een ronde blote buik? De tijd dat een zwangere vrouw als een melaatse werd gezien die zich best in een gordijn kon hijsen, is voorbij.”

Ze heeft wel even bedacht dat ze het ook met de wereld zou moeten delen als er iets zou mislopen. “Ik heb drie maanden gewacht voor ik de eerste foto postte, daarvoor was het te fragiel.” Maar het privacyargument gaat voor haar niet op. “Ik zie het als een fotoboek vol herinneringen dat toevallig ook door anderen kan worden ingekeken. De tijden zijn veranderd. Mijn twee oudste dochters die pré-Instagram geboren werden, zijn zelfs jaloers dat mijn jongste haar eigen hashtag heeft. Instagram is een weerspiegeling van wie ik ben. Die zwangerschap hoort daar ook bij.” Een blote tepel of borstvoeding vindt ze wel te privé. “Maar iedereen moet dat voor zichzelf bepalen.”

Spontane reflex

Véronique Leysen, nochtans een veelposter, stelt zich voor ze een foto deelt eerst de vraag: wat zou Dag Allemaal hier mee doen? “Ik vond zwanger zijn de max en wilde pronken met mijn vrouwelijke vormen, maar als publiek figuur moet je toch wat oppassen. Wat ik post, straalt af op mijn imago en dat van Thomas (Vanderveken, tv-gezicht en haar lief, KVDP). Bovendien zou ik het wat ongemakkelijk vinden als mijn werknemers (Leysen baat ook een koffiezaak uit, KVDP) mij halfnaakt online kunnen zien.”

Leysen, nu mama van Otto, had nog een ander Instagram-motief: haar breicollectie, Maurice Knitwear, en kinderlijn, in de verf zetten. “Een product verkoopt beter als je er een persoonlijk beeld rond maakt.” Andere merken probeert ze – in tegenstelling tot andere Instagram-moeders – niet te promoten. Postte ze toch eens een foto van een jumpsuit van Fragile, uit dank voor het gratis cadeau, vloog dat stuk in de winkel meteen de deur uit. “Klanten vallen voor die persoonlijke toets van Instagram”, klinkt het bij het zwangerschapskledingmerk. “Maar ook foto's van onbekende bloggers doen de verkoop pieken.”

Zwangerschapsfoto's blijkt dé garantie voor meer Instagram-volgers, daarvoor moet je zelfs geen Beyoncé te heten. Zeker als de vrouw in kwestie jong en hip is. Instagram is vandaag dé place to be voor moeders to be die inspiratie of tips zoeken. Een heel vreemde gewaarwording: voor je het weet betrap je jezelf erop dat je dagelijks naar foto's van vreemde buiken en/of kinderen zit te kijken. Dat je je zelf opfokt waarom je er zelf niet zo fashionable zwanger uitziet (ook al weet je dat voor de meeste foto's extra belichting, filters of kilo's make-up zijn bovengehaald), of onbekenden vraagt waar ze dat kruippakje hebben gevonden.

Ook copywriter Eva Tuytelaers zag haar volgers tot haar eigen verbazing bijna verdubbelen tot 13.000 toen ze foto's postte van haar buik. “Voor ik zwanger was zei ik altijd dat ik nooit massa's babyfoto's zou posten. Wie heeft daar nu boodschap aan? Ik irriteerde me er zelfs aan. En kijk nu.”

Een spontane reflex, zegt ze. “Ik heb op dit moment nu eenmaal niet zoveel anders in mijn leven. In de toekomst zal dat hopelijk wel veranderen.” Ja, ze deelt babyinterieur en leuke outfits, zegt ze, maar gebruikt Instagram ook om de andere kant te belichten. “Toen ik deelde dat mijn zoon een hartafwijking had, dat ik amper sliep en het veel zwaarder bleek dan gedacht, kreeg ik niet alleen zelf veel extra steun. Ik merkte ook dat ik anderen deed beseffen dat ze niet alleen waren. Ook dat is Instagram.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234