Dinsdag 18/05/2021

inslag moet licht werpen op ontstaan van aarde

Sonde zal krater slaan zo groot als een voetbalveld

Nasa vuurt raket op komeet

Wetenschappers van de ruimtevaartorganisatie Nasa plannen op 4 juli, de Amerikaanse onafhankelijkheidsdag, een wel erg explosieve ontmoeting. Met een sonde die honderd keer sneller vliegt dan een kogel, zullen ze een komeet beschieten. Niet zomaar om 4 juli van wat extra vuurwerk te voorzien, maar om een licht te werpen op het ontstaan van planeten.

Londen

The Independent

Steve Connor

Sterrenkundigen van over de hele wereld zullen de beschieting op 4 juli met argusogen volgen. Met een raket zal een object in de ijskern van de komeet Tempel 1 worden geschoten. De wetenschappers hopen dat er zo oermateriaal vrijkomt voor analyse, stoffen die zich in de ruimte bevonden toen meer dan 4 miljard jaar geleden ons zonnestelsel werd gevormd.

Deep Impact, een sonde van 200 miljoen euro, deed er zes maanden over om de 430 miljoen kilometer tussen de aarde en de komeet Tempel 1 te overbruggen. De laatste reis van de sonde vanuit het moederschip naar de plaats van de inslag zal 24 uur duren.

De missie Deep Impact is genoemd naar een film uit 1998 waarin een voormalig astronaut, een rol van Robert Duvall, een reusachtige komeet probeert te stoppen die in botsing dreigt te komen met de aarde. De wetenschappers benadrukken dat er geen enkel risico bestaat dat de gecontroleerde crash tot een gelijkaardige botsing met Tempel 1 leidt.

Die komeet is bijna 15 kilometer lang en 5 kilometer breed. Dat is zowat de helft van Manhattan. De wetenschappers houden vol dat de baan om de zon ongewijzigd blijft na de inslag van de 500 kilo zware kogel. Het koperen blok heeft een diameter van ongeveer een meter en reist met een snelheid van 36.000 kilometer per uur. Het is de bedoeling een gat ter grootte van een voetbalveld te slaan in het oppervlak van de komeet.

Camera's aan boord van het projectiel zullen de details registreren in de seconden voor de inslag. Een reeks instrumenten in het moederschip van de Deep Impact zullen de gaswolken en het puin analyseren die door de inslag vrijkomen.

Michael A'Hearn van de universiteit van Maryland is de hoofdwetenschapper van de missie. Hij zegt dat elk scenario mogelijk is, omdat er zo weinig bekend is over de aard van kometen. De sonde zou een kleine deuk in de komeet kunnen slaan, maar hem net zo goed totaal kunnen vernietigen. "Om eerlijk te zijn, we hebben geen idee van wat er zal gebeuren. Mijn persoonlijke schatting (van de kratergrootte) is maximaal een groot voetbalstadion, met een diameter van 150 meter. Maar het kan ook meer zijn", zegt dr. A'Hearn.

De koperen kogel is een ruimtetuig op batterijen dat onafhankelijk van het moederschip kan functioneren. Het tuig kan zijn koers corrigeren terwijl het zijn bewegende doelwit nadert. Wanneer de kogel is afgeschoten, zal het moederschip de komeet naderen tot op een veilige afstand van 500 kilometer, dicht genoeg om de inslag te volgen, maar ver genoeg weg om ongeschonden uit de explosie te komen.

Wellicht zal de krater tientallen meter diep zijn en authentiek komeetmateriaal bevatten dat onaangeroerd bleef sinds het ontstaan van de planeten bij de vorming van het zonnestelsel. "Enkel het inwendige materiaal van een komeet is ongewijzigd sinds het ontstaan van het zonnestelsel. Over de inhoud van de binnenkant hebben we echter geen informatie en dat probleem hopen we op te lossen met Deep Impact", zegt dr. A'Hearn.

Kometen worden beschouwd als gigantische 'vuile sneeuwballen' van ijs en stof. Hun staarten worden gevormd door slierten bevroren puin. Dat puin uit de kern van de komeet weerspiegelt zonlicht en zorgt voor de typische komeetstaart die in de loop van de geschiedenis dikwijls beschouwd werd als een slecht voorteken.

Kometen bevatten enorm veel water in de vorm van ijs. Het is zelfs mogelijk dat de oceanen op aarde miljarden jaren geleden gevormd werden door een inslag van een of meer kometen. De missie van Deep Impact wil onder meer nagaan of de aard en hoeveelheid water op de komeet Tempel 1 deze theorie kan ondersteunen.

Wetenschappers willen met deze missie ook te weten komen waarom sommige kometen na verloop van tijd minder actief worden en zelfs lijken in te slapen. Is dat omdat ze door hun voorraad stof en gas zitten, of omdat die voorraad in de binnenste kern wordt samengehouden. Ten slotte willen de experts ook meer weten over de binnenste structuur van de komeet en hoe die verschilt van het oppervlak. Volgens de Nasa zal de inslag op Tempel 1 een antwoord kunnen geven op al deze vragen.

Tempel 1, in 1867 ontdekt door de Duitse astronoom Wilhelm Tempel, draait eens in de 5,5 jaar om de zon.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234